Монгол Улс хил давуулаад, бараа сураггүй алдчихсан олон “оргодол”-той. Чухамдаа араас нь хөөцөлдөж, эргүүлэн авчрах ажиллагааг хийдэг эсэх нь саяхныг хүртэл тодорхойгүй байлаа. Улсаа тонон дээрэмдсэн, эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан төрийн “хар”-чууд ч хилийн цаана үүрээ засчихаад, тохьтой гэгч нь амьдарч байгаа. Үе үехэн өөрсдийгөө буруугүй гэдгийг тайлбарлаж, утасны цаанаас “Эх орондоо удахгүй очно” гэх мэдэгдэл биччихээд тааваараа тарвалзаж буй. Хүний нялх хүүхдийг хүчирхийлээд, хүүхэдтэй болгочихсон төрийн албан хаагч хилийн цаанаас хохирогч руу ярьж дарамталдаг, “тохиролцож хэргээ хаая” гэж доромжилдог тохиолдол ч бишгүй байгаа.

    Ядарсан иргэнээ эх адаггүй хоосолж, хамаг хөрөнгийг нь хуу хамаад зугтаачихсан залилагч ч гадаадад олон бий. Гэхдээтэднийг оргуулдаг байсан уу, тэд оргочихдог байсан уу гэдэг асуултын хариулт энэ цаг үед тодорхой болох нь ойлгомжтой боллоо.Таван Ш ажиллагааны нэг болох шувуу ажиллагаа энд, тэндгүй үүрлэсэн нөхдийг сандаргаж, үүрийг нь эвдэж, айлгаж эхэллээ. Яг үнэндээ, энэ Засгийн газар дэлхийн өнцөг булан бүрд үүрээ зассан “оргодол”-уудаа олж ирэх, хариуцлага тооцох амаргүй ажлыг “амархан” эхлүүлчихсэн. Өмнө нь цар тахлын хүнд үед хүмүүсээ татаж авлаа л гэж байснаас хил гарч зугтаасан гэмт хэрэгтнүүдээ баривчилж, эх орондоо шилжүүлэн авчирлаа гэж сонсож байсангүй. Хариуцлага тооцох талаар сөхөх ч хэрэггүй биз.

     Ерөнхий сайд шувуу ажиллагааныхаа “шүүрэх” эхний хүмүүсийг олчихоод мэдэгдэл хийсэн, өнгөрсөн хавар. Тэрбээр “Хилийн чанадад оргон зайлсан этгээдүүдийн нэрсийг дараа долоо хоногт зарлана” хэмээн Төрийн ордны төв танхимаас итгэлтэй нь аргагүй, эрс шийдэмгий мэдэгдэж байлаа. Төд удалгүй ХХААХҮийн сайд асан Т.Бадамжунай АТГ-ын хоёр ажилтнаар сугадуулсаар хүрч ирсэн. Тэр улсын урд хилээр УАЗ-69 автомашинаар хил гаран зугтаад, таван жилийн дараа “Шувуу ажиллагаа”-ныханд “шүүрэгдэж” ирсэн нь энэ. Тодруулбал, тэрбээр 2018 онд авлига,албан тушаалын хэрэгт шалгагдаж эхэлмэгц эх орноосоо зугтан гарсан байдаг. Засгийн газраас гаргасан “Таван Ш” ажиллагааны хүрээнд Т.Бадамжунайг Филиппин Улсын Сэпү хотноо саатуулагдаад байхад нь манай хууль хяналтынхан тус улстай Эрх зүйн харилцан туслалцаа үзүүлэх гэрээний дагуу тохиролцож, ийнхүү шилжүүлэн авсан юм. Т.Бадамжунайн араас “сугадуулж” ирэх хүн олон бий. Тодруулбал, Засгийн газар эхний ээлжинд 92 хүний нэрийг зарлаж, эрэл сурал болоод байна.

Түүний дотор үе үе мэдэгдэл хийж, улсын төлөө чөмгөө дундартал ажилласан гэх Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэг, улсын үйлдвэрийг “цөлмөсөн” “Тавантолгой төмөр зам” компанийн гүйцэтгэх захирал асан Н.Удаанжаргал нар ирэх нь тодорхой болоод байна. Энэ мэт шилжүүлэн, шүүрч, шувуу ажиллагаар авчрах хүмүүсийн тоо ойрын хэдэн сар, жилдээ нэмэгдэх нь. Харин хууль хяналтын байгууллагынхан хариуцлагыг нь хангалттай тооцох л үлдээд байна. Засгийн газрын эхлүүлсэн ажиллагааны үр дүнг шүүх засаглал дорвитой гаргана хэмээн ард түмэн хүлээж байна.