-Шахмал түлш гарахаас өмнө монголчууд ингэж олноороо угаартаж амиа алддаггүй байв-

Монголчууд шахмал түлшээр түлдэг болоод яг 17 сар болжээ. Харамсалтай нь, энэ богино хугацаанд хэдэн зуун мянган хүн угаарын хийд хордож, 20 гаруй хүн амиа алдаад байна. Өөрөөр хэлбэл, 17 сарын хугацаанд сард 1-2 хүн амиа алджээ. Түүхий нүүрс түлдэг байсан өмнөх түүхийн хугацаанд жил гаруйхны хугацаанд, бүр эмгэнэлт үйл явдал л биш бол ингэж үй олноороо угаартаж, 20-30-улаа угаарын улмаас амиа алддаггүй байлаа.

Засгийн газрын үүрэг даалгаварыг үг дуугүй биелүүлэгчид болон албаныхан “Түлшээ буруу түлснээс иргэд угаартаж, амиа алдаж байна” гэх гэнэн бөгөөд доромж хариултыг тоть шиг давтсаар жил гаруйн хугацаа өнгөрчээ. Доромж гэсний учир нь монголчуудын хамгийн сайн чаддаг зүйлийн нэг нь гал түлэх. Учир нь аргал, мод, түүхий нүүрс гээд бүх цагийн үед жилийн дотор ийм олноороо амь эрсдэж, эрүүл мэндээрээ хохиролгүй галаа түлж амьдарсаар ирсэн билээ. Гэвч шахмал түлш түлж эхэлснээс хойш угаартсан иргэдийн тоо хоног тутамд өсөх боллоо. Үүний цаана ямар учир байна вэ.

Барьцалдуулагч бодисыг Европын лабораторид шинжлүүлье

“Тавантолгой түлш” төдийгүй төрийн бусад байгууллагынхан өмөөрөөд байгаа болохоос биш шахмал түлшний барьцалдуулагч бодисыг хүний биед хортой хэмээн учир мэдэх хүмүүс цөөнгүй удаа дуугараад амаа “бариулсан”.

Өнгөрсөн онд хэдхэн хоногийн дотор 200 гаруй хүн угаартаж, долоо хоногийн дотор зургаан хүн угаарын улмаас амиа алдахад барьцалдуулагч бодисыг чанарын шаардлага хангаж байгаа эсэхийг тодорхойлуулахаар урд, хойд хоёр хөршийн лабораторид илгээж байв. Лабораторийн шинжилгээний хариу хүний эрүүл мэндэд хоргүй, стандартын шаардлага хангасан бодис хэмээн гарч байсан ч ард түмний эргэлзээ, үл итгэх байдал өнөөдрийг хүртэл байсаар байна.

Учир нь, гуравхан хоногийн өмнө таван настай хүүхэд угаартсаны улмаас амиа алдаж, хамт байсан 21 настай залуу эмнэлэгт ухаангүй хоёр хоносон билээ. Энэ нь уг бодис ямар нэгэн байдлаар хүний биед хор хөнөөлтэйг илтгэж байгаа ч холбогдох албаныхан үгүйсгэсээр, өнөөх л “Галлагаа буруу хийснээс” хэмээх үлгэрээ ярьсаар байгаа билээ.

Уг түлшийг хүний эрүүл мэндэд хор хөнөөл учруулахааргүй бодис ялгаруулдаг гэдгийг нотлуулах өөр нэг арга байна. Тэр нь манай урд, хойд хөрш бус Европын аль нэг орны лабораторид шинжлүүлэх. Учир нь, тэд агаарын бохирдлоос аль эрт салж чадсан, лабораториуд нь ч хэн нэгний нөлөө орохоогүй хэмжээний тулхтай, шударга байж чадахаар байж мэдэх юм. Ингэж хэлсний учир нь, Өнгөрсөн өвөл манай сэтгүүлч шахмал түлш борлуулах цэгээс нэг шуудай түлш худалдан авч, нэгэн лабораторид шинжлүүлэхэд “Хариуг нь уншиж, дүгнэлт гаргах эрх бүхий албан тушаалтан нь Тавантолгой түлш компанийн зөвлөх байсан билээ. Иймд улсын лабораторийн мэргэжилтэнд уг дүгнэлтээ уншуулахаар очиход “Энэ дүгнэлтийг хийсэн хүн манай багш байна аа.

Би тэгэхээр өөр юм ярьж болохгүй. Ер нь ингэхэд хэн энэ түлшийг шинжлүүлэх эрх өгсөн юм бэ, чамд” хэмээн өрөөнөөсөө гаргаж байсан удаатай. Өөрөөр хэлбэл, Монголын хэмжээнд шинжлэх, дүгнэх систем нь нэг л хүний гараар ордог. Тэр эрх бүхий хүн нь шахмал түлш борлуулж буй “Тавантолгой түлш” компанийн зөвлөхөөр ажилладаг. Тэгэхээр эндээс ямар ч тохиолдолд нэг л хариу буюу “Стандартын шаардлага хангасан, сайн түлш” гэсэн хариу сонсоно гэсэн үг. Тиймээс шахмал түлшийг хүний эрүүл мэндэд ноцтой хор хөнөөл учруулах бодис агуулсан уу, үгүй юү гэдгийг Европын холбооны аль нэг улсын төв лабораториор шинжлүүлье.

Шахмал түлшийг хортой гэдгийг хэлж болохгүйн учир

Шахмал түлштэй холбоотой угаарын хэргүүд ар араасаа бүртгэгдэж, арваад хүний амь нас хохирсны дараа хэвлэл бүхэн шахмал түлшинд аюулын харанга нуугдаж байна хэмээн бичиж эхэлсэн нь Ерөнхий сайд тэргүүтэй түүний хань хамсаатнуудыг ичгэвтэр байдалд оруулсан. Иймд тэд эхлээд хэвлэлийнхний амыг барих арга хэмжээ яаралтай авч байв. Тодруулбал, тухайн үеийн нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Амарсайхан нийслэлийн Цагдаагийн газар, Тагнуулын ерөнхий газарт хандан Засгийн газраас хэрэгжүүлж байгаа сайжруулсан түлшний талаар санаатайгаар худал мэдээлэл тараасан иргэн, аж ахуй нэгжийг холбогдох хуулийн дагуу арга хэмжээ авахыг үүрэг болгож байлаа.

Үүний дараагаас хэвлэлийнхэн ч торгуулахаас эмээн энэ асуудалд оролцох нь эрс багассан гэж болно. Өөрөөр хэлбэл, төрөөс шахмал түлшийг хортой, эсвэл хүний биед сөрөг нөлөө учруулж байгааг зарласан, илчилсэн хэнд ч хуулийн хариуцлага тооцохоо зарлаж, түүгээрээ айлган сүрдүүлж чадсан гэсэн үг. Тийм ч учраас хэвлэлийнхэн төдийгүй монголчууд өнөөдөр угаартаж нас барсан иргэдээ тоолохоос өөрийг хийж чадахгүй сууна.