“Цэнхэр тэнгэрийн цаана-2022” богино хэмжээний киноны уралдаанд залуу сэтгүүлч О.Пагмын “Мөчлөг” бүтээл шалгарсан билээ. Түүнтэй бүтээлийнх нь талаар товч ярилцлаа.

      -Юуны өмнө Мөчлөг бүтээлээрээ “Цэнхэр тэнгэрийн цаана-2022” богино хэмжээний киноны уралдааны дэд байрын шагнал хүртсэн баяр хүргэе. Мөчлөг гэж нэрнээсээ эхлээд, зохиолынхоо санааг анх хэрхэн олсон гэдгээс яриагаа эхлэх нь зүйтэй болов уу?

       -Баярлалаа. Япон Улсад амьдарч байхдаа энэхүү киноныхоо  зохиолын санааг анх олсон юм. Мөчлөг гэдэг нь нэг талдаа сарын тэмдгийг төлөөлүүлсэн. Нөгөө талаар сар бүрийн давтамжийн тухай, цаг мөчийн тухай ч өгүүлсэн юм. Өөрөөр хэлбэл, бидний амьдрал өөрөө дуусашгүй цагираг хэлбэртэй гэсэн санааг энэхүү бүтээлээрээ дэвшүүлэхийг зорьсон. Амьдралд хэчнээн муу, муухай зүйл тохиолдсон ч хэзээ нэг өдөр өөрчлөгддөг.Түүний дараа ч бид амьдарсан хэвээрээ байх тэр зүй тогтлыг нэрлэж байгаа юм. Токиод ганцаараа амьдрах үе минь энэхүү бүтээлийнхээ зохиолыг бичихэд нөлөөлсөн. Энэхүү зохиол маань триолог. Токиод байхдаа хөгшчүүлийн асрамжийн газар ажиллаж байлаа. Тэнд зарим нь үхлээ хүлээж, зарим нь үр хүүхдээ хүлээдэг. Нэг ёсны мөчлөгөө хүлээдэг. Нэг удаа ажлын хоол тараадаг тэрэг түрээд явж байтал хаях гэж байсан овоолоостой памперс байсан. Тэгэхэд яг л цусан намаг дунд явж байгаа мэт хүчтэй сэтгэгдэл төрсөн. Түүнээс сарын тэмдгийн тухай триллог бичих санаа олсон.

Энэ кино бол гурван өгүүллэгийн минь хоёр дахь нь

     -Хүмүүс бүтээлийг нь өөр, өөрийнхөөрөө үзэж, өнцөг санааг авч байгаа болов уу. Хамгийн сүүлд гэхэд Таванбаяр найруулагч бүтээлийг нь үзээд сэтгэгдлээ илэрхийлсэн байсан. Мэргэжлийн уран бүтээлчид, санал шүүмжлэл хэлсэн болов уу?

         -Мэргэжлийн уран бүтээлчдээс хэд хэдэн хүн үзсэн байсан. Ихэнхдээ хүмүүс бүтээлийн маань зохиолыг шинэлэг байгааг онцолсон. Шүүмжлэл, магтаалаас гадна хүн бүрийн үзэх гэсэн хүсэл, над руу эргээд холбогдох хүсэл сайхан санагдсан.Мэдээж анхны бүтээл болохоор техникийн асуудлаас эхлээд бидэнд бэрхшээл тохиолдсон. Хүн бүхний ойлголт, мэдээлэл өөр. Өөр, өөрөөр ч хүлээж аваасай гэж хүсэж байна. Ядаж л арай ч дээ гэсэн байлаа ч сарын тэмдгийн тухай, трансжендер хүний тухай ойлголт авах нь зохиолын маань зорилго байсан.

 -Нөгөө талаар зарим үзэгч шүүмжилж, бүтээлд үзэл бодол нь нийцэхгүй нь ч байх шиг байна. Энэ байдлыг анхнаасаа л тооцоолж байсан байх гэж бодож байна?

      -Токиод байхад УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхцэцэг ариун цэврийн хэрэглэл бүх сургуульд тавих тухай яриа гарч, төсөл хэрэгжүүлж байсан. Тухайн үед энэ чиглэлийн мэдээ мэдээлэл үнэхээр бага байдгийг хараад үнэндээ гайхаж, цочирдсон. Кинонд, тоглоомд хүн үхэж байхад, цус нөжтэйтэйгээ холилдож байхад эмзэглэдэггүй мөртлөө эмэгтэй хүн бүрт сар бүр тохиолддог сарын тэмдгийн тухай нийгмээрээ шахуу цочир хүлээж авсан нь гайхмаар байсан. Тиймээс анхнаасаа л энэ тухай хүмүүс сөрөг бодолтой, мэдлэг мэдээлэлгүйг мэдэж байсан.

 -Залуу сэтгүүлчийн хувьд мэдээж зав бага байдаг нь тодорхой байх. Ажлынхаа хажуугаар л зохиолоо бичсэн үү. Мөн найруулсан шүү дээ. Цаг хугацаага хэрхэн зохицуулсан бэ?

      -Зохиолоо амралтын өдрүүдээр бичиж, дуусгасан. Зураг авалтыг ч мөн амралтын өдрөөр л авсан. Миний доторх хоёр өөр хүмүүс шиг санагддаг. Нэг нь олон нийтийн үйл ажиллагаанд оролцдог, илүү нээлттэй. Харин нөгөөх нь эмзэг мэдрэмтгий, хар дарж сэрээд уйлдаг охин байдаг. Тиймээс О.Пагма найруулж, Цотан зохиолыг нь бичсэн. Найруулахдаа ганц ч удаа инээгээгүй гэж багийнхан маань хэлсэн. Ямартай ч зохиолоо камерийн дэлгэц дээр харах сэтгэл догдлом байсан.

  -Заримдаа бид аливааг өөрөө харахад буруудах тохиолдол байдаг. Бидний харж байгааг буруутгах хүн нь бий. Энэ үзэл санаа Мөчлөг бүтээлд ч байв уу гэж харсан?

         -Хүмүүс буруутгах бол тэдний асуудал. Энэ бүтээлд хангалттай хэмжээний буруутгах шалтгаан бий ч байж магад. Бүх хүн ЛГБТ олон нийтийн тухай мэддэггүй шүү дээ. Тэгсэн хэр нь дэмждэггүй ч эсэргүүцдэггүй гэдэг. Энэ үгэнд үнэхээр дургүй. Хүний оршихуйг байх ёстой, ёсгүй гэж шүүдэг нь бид биш. Хийсэн бүтээлийг минь буруутгахад асуудалгүй, харин үүний цаана байх хүмүүсийн тухай буруутгаад байх шалтгаан байхгүй гэж боддог.

-Одоо энэ бүтээлээ ингээд гаргаад л болох уу. Өөр уралдаан, наадамд оролцохыг зорьж байна уу?

       -Дээр хэлсэнчлэн энэ бүтээл гурван хэсэг триллог. Эхнийг нь өөрөө хийсэн бол нөгөө хоёрыг нь мэргэжлийн найруулагчаар найруулан кино болгох хүсэлтэй байгаа. Мөн зургаан өгүүллэгээс бүтсэн ном ирэх хавар гэхэд гаргах бодолтой байна. Хоёр ч өгүүллэг нь мөчлөг гэх нэртэй. Номоо ч мөн тус нэрээр гаргана  гэж бодож байгаа. Нүүрийг нь ч мөн киноныхоо постертой ойролцоо хийхээр ажиллаж байна. Хүмүүс бүтээлийг маань үзээд мэдрэмж авч байвал, ядаж нэг удаа санаа алдвал санаа минь амарна. Энэ хүртэл тусалсан киноны багийхандаа баярлалаа. Баг хамт олон минь байгаагүй бол “Мөчлөг” киног хийж чадахгүй байсан. Мөн намайг юу ч хийсэн өмгөөлж, миний талд байж, эрх чөлөөтэй амьдрал бэлэглэдэг гэр бүлдээ талархаж явдаг.

Баг хамт олон минь байгаагүй бол “Мөчлөг” киног хийж чадахгүй байсан.