Төрийн ордонд төөрч, будилж, төсөв, мөнгөнийхөө учрыг ч олж амжилгүй явсаар түр завсарлага авсан УИХ-ын гишүүд том жийп хөлөглөн хөдөө, хотгүй холхиж эхлэв. Ингэхдээ тэд ёстой л шинэхэн дээрээ сонихон гэгчээр улсын баатар болчихсон аятай маадгар гэгч нь тойргоо тойглож, томорч явна. 

     Сайндаа ч тэд хөдөөд очоод сайрхаад байгаа юм биш л дээ. Саарал ордонд орох шатаа болгон төлөөлөгчид горилж буй хэдэн дүү нарынхаа шүүсийг нь шахтал зүтгүүлснийхээ хариуг барих гэж яваа нь тэр. Угтаа УИХ-ын гишүүн болох гэж улайрсан улстөрчид “Төрийн сэнтийд л оччихвол төрийн албанд татна” гэх амлалт өгөөд намын үүрийн хэдэн дүү нарынхаа ах дүүс, хамаатан садных нь дэмжлэгийг авч, саналын хуудсыг өөрийнхөө талд бөглүүлсэн бол зарим нь сонгуулийн зардлаа босгуулсан нь ч бий.

     Ёстой л ах нараа гишүүн болгохын тулд байдгаа барьж, хөлөө цуцтал, булчирхайгаа цочтол гүйснийхээ хариуд тэд өнөөдөр төлөөлөгчийн суудалд дэмжлэг авах гээд ах нараа харуулдан сууна. Харин УИХ-д суудал авсан ах  нар нь дүү нараа улс төрд татах гээд тойрог болгонд очиж, өмнөх сонгуулиар амалсан амлалтаа уль доль болтол амны уншлага болгож, тойргоо тойглож яваа бол зарим нь тараа таниулж,  дэмжлэг үзүүлэх нь битгий хэл нүүр буруулан зугтахаас холгүй л яваа нь ч бий бололтой.  

      Нэг ёсондоо чуулган завсарлахтай зэрэгцээд л гишүүн ах нараа нүдээ ширгэтэл харуулдаж, нэг хурал цуглаан дээр ч болов шинэхэн гишүүдээр өөрсдийгөө магтуулчих санаатай хөлөө цуцтал гүйж, нүдээ чилтэл харуулдаж эхэлсэн. Нөгөө талаараа ах нараа гишүүн болгосон дүү нартаа төлөөлөгчийн суудал өгөх гээд УИХ-ын гишүүд тал талд уралдаж байна.

     Угтаа бол зарим нь улс төрд илүү олуулаа суухын тулд дүү нартаа төлөөлөгчийн суудал бэлдэж, улс төрд бойжуулж эхэлсэн бол нөгөө хэсэг нь дуртай, дургүй очиж хариугаа барихаас аргагүйд хүрэв.

     Тэгээд ч зогсохгүй төлөөлөгчид горилж, томчуудаас дэмжлэг хүссэн дүү нар нь аль чадлаараа мөнгөтэй харагдах гэж түрээсийн жийп хөлөглөх нь хөлөглөөд байдгаа барж, сонгуулийн санал авахын тулд юу ч гэж амлахаас буцахгүй чих зөөлөнтэй гүйж явна. Ямар сайндаа л улсын төсвөөр шийдэж чадахгүй бол хувийнхаа мөнгөөр шийднэ гэж хэлээд ч болов саналыг нь авах гэж зүтгэсэн нэр дэвшигчид олширч байгааг сонгогчид шүүмжлэх болов. Тэгээд ч болоогүй ээ, тэд улс төрийн том дэмжлэгтэй гэдгээ харуулахын тулд хэдэн ах нараа хурал цуглаанд оролцуулах гээд сандарч яваа гэх.

      Нэг ёсондоо тэд санал авч улс төрд орж л байвал нүдээ ухаад өгөхөөс ч буцахгүй болтлоо улайрч эхэлсэн нь тэр. Орон нутгийн сонгууль бол Саарал ордонд санаархагчдын анхан шатны өрөлдөөн. Хэрэвзээ төлөөлөгч гэсэн сэтэр намтартаа нэмчихвэл улс төрийн арвин туршлагатай мэт албан тушаал ахих нэг дамжлага болдог гэдгийг үе үеийн улстөрчдийн намтар түүхээс харж болно.

           Энэ удаагийн УИХ-ын сонгуульд гэхэд л нийслэлд төлөөлөгчөөр сонгогдсон 10 орчим төлөөлөгч гишүүнээр сонгогдсон бол аймгийн ИТХ-аас Засаг даргаар сонгогдон ажилласан бүхэл бүтэн Засаг дарга нарын бүлэглэл бий болох хүртлээ улс төрд өндрөө авчихсан. Харин төлөөлөгчөөр суух нөгөө хэсэг нь улс төрд удаан хэр нь чимээгүй, анзаарагдахгүй төсөв, тендерээр бизнесээ цэцэглүүлж, төрд суух ах нарынхаа санхүүжүүлэгч болох хэсэг ч бий. Нэг ёсондоо тэд мэдээлэлд ойрхон байдлаа ашиглаж, төрийн тендерийг хуу хамж, төрөөс тэрбумтан төртлөө төлөөлөгчийн суудалд бугшсан гэдгийг ч олон нийт гадарлахтайгаа болсон. Тиймээс л улс төрд илүү удаан суухын тулд төлөөлөгч гэдэг албан тушаал улс төрийн хүрээнийхэнд  юу юунаас илүү чухал суудал болчихоод байна.

         Ингээд улстөрчид, шинэ гишүүд Саарал ордон бараадсан хэнбугай ч асан дараагийн үеэ бэлдэх гээд толгой өндийх завгүй тойргоо тойглож яваа сурагтай. Тэд дүү нартаа сонгуулийн санал авч өгөхийн тулд Монгол Улсыг тэр чигт нь орон сууцжуулж, ард иргэдийн халамж, цалин, тэтгэвэрийг нэмнэ. “Миний төлөө саналаа өгвөл ах дүү, төрөл төрөгсдийг чинь өндөр цалинтай ажилд оруулж, хүүхдүүдийн чинь их, дээд сургуулийн сургалтын төлбөрийг дааж, өөрийг чинь төрийн албанд ажилд оруулна" гэх мэтээр амандаа орсноо бурж яваа.

       Ёстой л шинэ баян цээж өвчтэй гэдэг шинэ дүр зураг хөдөө хотгүй үргэлжилж байна. Харин энэ дундаас хэнийг нь шилж сонгож гаргах вэ гэдэг хэрсүү сонголт зөвхөн ард түмний гарт бий. Орон нутгийн сонгууль УИХ-ын сонгуулиас дутахааргүй хөл хөдөлгөөнтэй, бужигнаж байгаа сурагтай.