Ерөнхийлөгчийн улс төрд бойжуулсан хоёр “торгон цэрэг”-ийн нэг нь Засгийн газрыг, нөгөө нь УИХ-ыг удирдаж буй. Хэдийгээр У.Хүрэлсүх одоогийн улс төр дэх гол тоглогч мөн боловч хоёрдугаарх нь хэн байх вэ гэдэг өрсөлдөөн МАН дотор ид өрнөж байна. Үнэндээ түүний бойжуулсан 80-аад оныхны улс төрийн нүүдэл өрөг дээрээ эн тэнцчихсэн, хайнаа нь хагарах гээд өрсөлдөөн ид халуун дээрээ явна. Хайнаа хагарахад Ерөнхийлөгч тэдний хэнийг нь түших вэ гэдэг нь сонин. Нэг ёсондоо Ерөнхийлөгч хэнтэй бяраа нэгтгэх вэ гэдэг нь ирээдүйн улс төрийн зүг чиг болох тул ихээхэн анхаарал татаж байна.

      Ерөнхийлөгч өнгөрсөн сонгуулийн үеэр намын эв нэгдлээ хадгалж үлдэхийн тулд Д.Амарбаясгалан, Л.Оюун-Эрдэнэ нарын хэн хэнд нь давуу эрх олголгүй алтан дунджийг барьж ирсэн. Гэвч энэ байдал цаашид удаан үргэлжлэх боломжгүй. Улс төрийн түүхэнд хүч тэнцүү тоглогчид удаан хамтарсан түүхгүй гэдгийг олон дүрээс харж болно. Жишээ нь, нэгэн цагт Монголын “хаан” гэгдэж байсан Н.Энхбаярын тойрон хүрээлэгчид Сү.Батболдод дагаар орж байсан бол АН-д ноёрхлоо тогтоож байсан Ц.Элбэгдорж буйраа сэлгэж, Х.Баттулга эзэн сууж байсныг монголчууд мартах болоогүй. Хэн хэн нь намдаа хүчтэй байр суурьтай учраас намын гишүүдээ хоёр хуваахад хүргэсэн гашуун түүхтэй. Угтаа бол Н.Энхбаяр МАХН-ыг байгуулж, өрх тусгаарласан бол Х.Баттулга МоАХ-ыг сэргээж, АН-ыхныг сандаргасан. Энэ жишгээр, улстөрчдийн замналаар тооцвол У.Хүрэлсүх Л.Оюун-Эрдэнэ, Д.Амарбаясгалан гурвын ах дүүсийн найрамдалт харилцаа энэ хэвээр удаан үргэлжлэхгүйг хэн хэн нь мэдэж байгаа.

         Өөрөөр хэлбэл, улс төрийн бичигдээгүй хуулиар мөнхийн тойрон хүрээлэгчид байхгүй гэдгийг одоогийн Ерөнхийлөгч мэдэхийн дээдээр мэднэ. Түүнтэй дотносож, ойртсон хэнбугай ч цаг хугацааны эрхэнд өөрөөс нь холдож, улс төрд өөрийн байр сууриа бэхжүүлэх эсвэл дараагийн хэн нэгэнтэй ханьсан талийж өгнө гэдгийг дэндүү сайн мэдэх улстөрч. Тиймээс Ерөнхийлөгч хоёр дүүгийнхээ алинд нь эрх мэдлийн давуу эрх олгох вэ гэдгээс түүний улс төр дэх дараагийн нүүдэл шийдэгдэнэ гэсэн үг.

ЕРӨНХИЙ САЙДАД ИРСЭН САНУУЛГА

     Улс төрөөс ангид юм шиг хэрнээ улстөрчдөд сануулга болох хэдэн хэдэн дуулиант асуудал сошиалд дэгдлээ, саяхан. Урлаг, соёлын гэгдэх хоёр ч залуугийн талаарх дуулиан цахим орчинд дэлгэгдэж, олны анхаарлыг татав. Тэдний нэг нь Ерөнхий сайдын зөвлөхөөр томилогдоод удаагүй нэгэн бол нөгөө нь мөн л сонгуулиар түүний сурталчилгааны гол дүр байсан нэгэн. Тэдэнтэй холбогдох дуулиан тохиолдлоор олон нийтийн сүлжээгээр тараагүй гэх хардлага олны дунд байна. Өөрөөр хэлбэл, "Ерөнхий сайдад ирж байгаа улс төрийн эхний сануулга туслах, зөвлөхөөр нь дамжиж ирлээ" гэх бор шувуу Саарал ордноор нэг “нисэж” байна.

      Бүр "Хамтарсан Засгийн газар байгуулсан Л.Оюун-Эрдэнэ улс төрийн гурван хүчний “эзэн” нь болчихсон мэт бяр нь амтагдаж эхэлсэн. Тэр тусмаа улс төрд эргэн ирсэн Х.Баттулгатай далдуур “гар барилцаж”, Засагт хамтрах тохироо хийсэн нь Ерөнхийлөгчийн дургүйг хүргэв бололтой. Энэ мэт зарчмын эсрэг зүйлсэд нь Ерөнхийлөгч тэр дор хариуг нь барьж эхэллээ” гэцгээх аж. Хэдий хамтарсан Засгийн газрыг Л.Оюун-Эрдэнэ толгойлж байгаа ч танхим доторх сайд нарын дийлэнх нь Ерөнхийлөгчийн франкцынхан. Засгийн газрын бодлого шийдвэрт Ерөнхийлөгч нөлөөтэй хэвээрээ бөгөөд дээрх яриа үнэн бол хазгай гишгэх л юм бол хэнд ч байсан дээрх мэтээр сануулгууд сэм илгээж байгаа бололтой. 

УИХ-ЫН ДАРГАД ИРЖ БУЙ САНУУЛГА

     Ерөнхийлөгч одоогийн УИХ-ын дарга, Ерөнхий сайдтай олон зүйлс дээр санаа нийлдгийг намын нөхөд нь ярьдаг. Гэхдээ өнгөрсөн сонгуулиар  МАН-ын зорилго, бодлого, шийдвэр, төлөвлөгөөг Д.Амарбаясгалантай гаргасан гэх яриа ч бий. МАН болон Монголын улс төрийн гол агуулгыг “базалцсан” энэ харилцааг удаан үргэлжлүүлэх эсэх нь УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалангийн сонголт. Угтаа бол улс төрийн гол хүчний “гал тогоо”-г арав гаруй жил барьсны дээр жижиг намуудыг МАН-д дагаар оруулах ажлыг гардаж хийсэн гэх автор түүнийх. Нөгөө талаараа улс төрд У.Хүрэлсүхийн үлдээсэн ажлыг хамгийн цэвэрхэн, дуулгавартай хийж ирсэн түүнийг Ерөнхийлөгч дэргэдээсээ тийм ч амар холдуулахгүй нь ойлгомжтой. Өөрөөр хэлбэл, тэдний хамтрал одоо Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулахаар үргэлжлэх ёстой. Үүний тулд л тэд удаан хамтарсан ч байж болох. Өөрөөр хэлбэл, УИХ-ын шинэ бүтцийн учрыг хэрхэн олж, зангидангаа Үндсэн хуульд хэл ам багатайхан "гар хүрэх" вэ гэдэг тэдний гол ажил болоод байна. 

             Ямартай ч Монголын улс төрд У.Хүрэлсүхийн “бойжуулсан” улстөрчид хэн нь гол дүр болохоо шийдэх рингэн дээр зогсож байна. Одоохондоо нэг нь хууль тогтоох дээд байгууллагыг нь, нөгөө нь Засгийн газрыг нь хариуцаж байгаа ч хэн нь жинхэнэ гол дүр болох нь цаг хугацааны асуудал болж үлдлээ.