Ерөнхийлөгчийн өргөн мэдүүлсэн УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах хуулийн төслийг өнөөдөр чуулганы хуралдаанаар хэлэлцүүлнэ. Өнгөрсөн даваа гарагт Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хуралдаан дээр нэлээд шүүмжлэл дагуулсан хуулийн төслийг гишүүдийн олонх дэмжсэн.

        Өөрөөр хэлбэл, "Ерөнхийлөгчийн өргөн мэдүүлсэн уг хуулийг парламентын дархлаа, бүрэн эрхэнд халдах хууль. Ёс зүйг хуульчлах боломжгүй. Гишүүдийг улс төрийн захиалгаар “намнадаг” болох нь" гэх шүүмжлэл УИХ-ын гишүүдээс олон ирсэн ч Төрийн байгуудалтын байнгын хороогоор дэмжсэн нь анхаарал татаж байна. Уг хуулийг хамгийн их шүүмжилж байсан гишүүд эцсийн мөчид дэмжих кнопыг үг дуугүй дарсанаас харахад УИХ-ын гишүүд Ерөнхийлөгчөөс айж эхэлсэн бололтой. Тэр дундаа МАН-ынхы улс төрийн зодоон дунд Ерөнхийлөгч хүчтэй байр суурьтай байгаагаа харуулсан. Шинээр бүрдсэн Н.Учралын Засгийн газрын гишүүдийн олонх нь Ерөнхийлөгчийн хүн байна. Тиймдээ ч Ерөнхийлөгчийн хуулийг дэмжихгүй явуулах нь МАН-ынхны хувьд Ерөнхийлөгчтэй дайсагналцаж байгаагаас ялгаагүй. Харин одоогоор эрх баригч намынхан дунд Ерөнхийлөгчийн хуулийн эсрэг кноп дарж, түнжин муудах, эсвэл хагарсан эсэргүүцэн чигээрээ Ерөнхийлөгчөөс нүүр буруулах гишүүн тун цөөн байгааг Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурал дээр баталлаа, тэд.

               Ерөнхийлөгчийн хувьд уг хуулийн төслийг хаврын ээлжит чуулган нээхэд яаралтай горимоор оруулж ирсэн. Хуулийн үзэл санааны хувьд дэггүй гишүүдийг “дэглэж”, ёс зүйгүй гишүүдэд иргэд өөрсдөө дүн тавьж, хариуцлага тооцдог болно. Хуралдаандаа суудаггүй, сонгогдсон гишүүдийнхээ өмнө хариуцлага хүлээхгүй байгаа гишүүдийг хариуцлагажуулах хууль болно хэмээн онцлоод байгаа юм. Энэ талаар Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын Хэвлэл мэдээллийн албаны дарга Ц.Ганзориг "УИХ-ыг эгүүлэн татах органик хуулийг хуулийнх нь хүрээнд тодорхой болгож байна. УИХ-ын тухай хуулийн 7.2-т УИХ-ын тангаргийг тусгасан байдаг. "УИХ-ын гишүүн би нийт ард түмний элчийн хувьд" хэмээн тангараг өргөдөг. Энэ тангарагт ёс зүйн хэм хэмжээг чандлан сахих гэдэг үг нэмж байгаа гэсэн үг. Ингээд УИХ-ын тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаар УИХ-ын чуулганы хуралдааны 70 доошгүй хувьд нь оролцож, саналаа өгсөн байх шаардлага тавьж байгаа. Ингэж байж ард түмний элчийн хувьд төлөөлөх үүргээ хэрэгжүүлэх юм. Чуулганы хуралдааны 70-аас доошгүй хувьд нь суугаагүй бол эгүүлэн татагдах үндэс болно. Эгүүлэн татах үндэслэлийг иргэд сонгогчид Ёс зүйн хороонд гаргаж, Ёс зүйн хороо УИХ-ын чуулганаар хэлэлцүүлнэ. Улмаар Үндсэн хуулийн цэц эцсийн шийдвэрийг гаргана. Мөн шүүхийн шийдвэрээр гэм буруутай нь тогтоовол эгүүлэн татах үндэс болно" хэмээн уг хуулийн үзэл санааг танилцуулсан билээ.

     Цаашлаад Ерөнхийлөгчийн санаачилсан хууль Үндсэн хуультай зөрчилдөж байгаа гэх шүүмжлэлүүд  хуульчид, УИХ-ын гишүүдийн дунд өрнөж байна. Энэ талаар УИХ-ын гишүүн Х.Баасанжаргал Байнгын хорооны хуралдаан дээр “Хуулийн төслийг өргөн барьж, хэлэлцэж байгаа процесс нь Үндсэн хууль зөрчсөн эсэхийг олж хараасай. Тийм учраас Ерөнхийлөгч өөрт нь хуулиар олгогдоогүй бүрэн эрхээсээ хальж, парламентын үйл ажиллагаа болон эрх мэдлийн хуваарилалтыг алдагдуулахад хүрлээ. Цаашид энэ мэт байдлаар УИХ-ын асуудал руу орж ирээд, Ерөнхийлөгчийн институциас хараат ажиллах нь ээ. Улс төрийн жижиг намаа бодох хэрэгтэй. Улс төрийн намуудынхаа орон зайг нь хумьж болохгүй. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид хаант засаглалтай улс оронд олгодог эрх мэдэл байдаг гэдгийг санах хэрэгтэй” хэмээн шүүмжилсэн.

         Одоо харин УИХ-ын чуулганы хуралдаан дээр уг хуулийг дэнсэлнэ. УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг уг хуулийг хэлэлцүүлсэн ч нэгдсэн байр суурьт хүрч чадаагүй гэдгээ мэдэгдээд байна. Ийн ногоон гэрлээр батлагдаж байсан Ерөнхийлөгчийн хуулийг энэ удаад гишүүд дэмжих үү, үгүй юү гэдэг нь олны анхааралд байна. Өөрөөр хэлбэл, Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх “Үхэхдээ үхэр буугаа тавина” гэгчээр бүрэн эрхийн хугацаа нь дуусгавар болгохтой зэрэгцээд УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхийг хөндөх хуулийн төсөл оруулж, 126 гишүүнтэй парламентыг цэвэрлэх ажиллагааг ийн эхлүүлэх нь гэж харж болохоор байна. Өнгөрсөн таван жилийн хугацаанд Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх төрийн тэргүүнээр ажиллахдаа Монголын төрд хаан шиг явлаа. Хууль бүр нь УИХ-д ногоон гэрлээр дэмжигдэж, улс төрийн зураглалыг хөшигний араас гаргаж суусан улс төрийн гол тоглогч нь хэвээр байна. Одоогийн парламентад эгүүлэн татагдах болзлоо хангачихсан гишүүд олон бий. Тиймээс энэ хуулийг дэмжихгүй байх гишүүн шалтгаан гишүүдэд бий гэсэн үг. Харин эсрэгээрээ Ерөнхийлөгчтэ ойлголцолд хүрч чадвал үлдсэн хоёр жил ёс зүйн хариуцлага хүлээхгүйгээр нүдээ аниад бүрэн эрхийнхээ хугацааг дуусгах саонирхолтой хүмүүс ч бий биз.

Эцэст нь Ерөнхийлөгч уг хуулийг батлуулах гэж улайрахын цаад шалтгаан нь бүрэн эрхийнхээ хугацаанд хүчээ зузаатгаж байгаа гэж харах хүн олон байна. Өөрөөр хэлбэл, тэр өмнөх Ерөнхийлөгч нарынхаа хар түүхийг давтаж, цаашлаад намынхаа хууччуулын замаар явахгүй гэсэндээ тэсэж үлдэх бүх сумаа тавьж байна. Нэг ёсондоо бүрэн эрхийнхээ хугацааг дуусгаад дүү нарынхаа “гарт үрэгдэхгүй” гэсэндээ УИХ-ын гишүүдийн “хар” түүхээр барьцаа ахиулж байгаа гэж харах үндэслэл ч байна.