Холливудын инээдмийн киноны тод од Жим Кэрригийн нэгэн ярилцлагыг хөрвүүлэн хүргэж байна.

                          Канад гаралтай Америкийн жүжигчин Жеймс Южин Жим Кэрри Холливудын кино урлагийн инээдмийн төрөлд идэвхтэй 40 гаруй жил дүр бүтээсэн. Бүтээсэн дүрүүдээрээ хүмүүсийн нулимсыг гартал инээлгэж, үзэгчдийнхээ хайр, хүндэтгэлийг хүлээсэн энэ эрхэм кино урлагаасаа зодог тайлж, сүүлийн хэдэн жил нам гүмхэн амьдарч байгаа билээ. Тэрбээр энэ удаад инээдмийн киноны тухай болон хүний мөн чанар, “дүр”-ийн талаар сонирхолтой ярилцлага өгчээ.

-ӨӨРТ ТОХИОСОН ЗОВЛОНГ ОЙЛГОЖ, ХҮЛЭЭН ЗӨВШӨӨРӨХ ХҮНИЙ ХАМГИЙН ҮНЭ ЦЭНТЭЙ ЧАНАР-

-Ноён Кэрри, таны дүр бүтээсэн олонх кино инээдмийн төрөл. Үзэгчид тэр бүр таны нууцлаг, адал явдалт кино, драмд тоглож байсныг мэдэхгүй байх. Таны амьдралыг бүхэлд нь хөгжилтэй, инээдтэйгээр төсөөлдөг шүү дээ. Харин та амьдралдаа сүнслэг, нууцлаг байдалт итгэдэг эсвэл тийм байв уу?

                          -Би сүүлийн хэдэн жилд маш их өөрчлөлттэй нүүр тулж, олон ч зүйлийг ухаарсан. Энэ цаг хугацаа надад аливаа зүйлийн талаар сэрэмжтэй байхыг зааж өгсөн гэж бодож байна. Гэсэн ч энэ зүйлд урьд өмнө нь байгаагүйгээрээ сэтгэл хөдөлж, өнгөрсөнд хийсэн бүх зүйл дутмаг байгааг харуулж байх шиг... “Бид яг хэн юм бэ”, “Яагаад энд байгаа юм бэ” гэсэн хоёрхон асуултын хариуг олох гэж удсан. Эцэст миний хувьд энэ зүйлс юу ч биш, ямар нэгэн шалтгаангүй зүгээр л хийж байснаа ойлгосон. Ердөө л сайн формтой тоглох гэсэн юм уу даа.

-Ямар нэгэн шалтаг, шалтгаангүйгээр зүгээр л жүжиглэж, кинонд тоглоод байх таны тэр “сэрэл”-ийг юу өдөөсөн юм бол?

                          -Би хүн бүрийн хүрэхийг хүсдэг газар ирснийхээ дараа л өөрийгөө аз жаргалгүй байгааг ойлгосон байх. Өөрийнхөө хүссэн гэж бодсон бүх зүйлээ хийж, хичээж чармайж ирсэн ч аз жаргалгүй байгаагаа ойлгох “Бурхан минь, энэ яг юу юм бэ” гэмээр цочирдом зүйл юм билээ. Тиймээс л хүн өөрийгөө хэн болох, юу хийгээд байгаагаа ухаарч, ойлгоосой гэж хүсэж байна. Тэгж байж л өөрийгөө ч, ертөнцийг л харж чадна.

-Тэгээд өөрийгөө, ертөнцийг “нэвт харсан” таны бодолд юу үлдэв?

-Энэ зүйл яг ч надад тохиолдоогүй л дээ. Тэр үед би яг ч би биш байсан. Дотор минь би байхгүй. Гэсэн ч тийм зүйл болж өнгөрсөн. Магад энэ зүйл бүх амьдралынхаа туршид бусдын инээлгэх гэж явсан надад хувь хүн үлдээгүйг ойлгуулсан. Дотор минь зүгээр л маш олон талт, олон дүрт энерги байгаа байх.

-Энерги?

                          -Тийм ээ, энерги. Тэд бол би. Тэд намайг би болгож, бүтээж байгаа юм. Юу гээч, сүүлийн хэдэн жил миний амьдралын хамгийн хэцүү үе тохиосон. Амьдралын юу нь бодит, юу нь бодит бус болохыг ойлгох зөрчилдөөн. Гэхдээ өөрт тохиосон зовлонг ойлгох нь хүний хамгийн үнэ цэнтэй зүйл шиг. Авралд хүрэх зам, юмсыг ухаарч, ойлгож энэрэнгүй болох, дараагийн шатанд гарч, өөртөө эрх чөлөөг өгч байгаа юм.

-Өөрийгөө “нэвт харсан”, хүлээн зөвшөөрлийн эдгээр жилийн дараа хуучны дүр бүтээж байсан инээдмийн кинонуудаа эргэн санах сонин байсан уу?

                          -Өөрийгөө бусадтай ижил гэж боддог, кинонд дүр бүтээх гэж хамаг чадлаараа хичээж байсан нэгнийг санаж байна. Яаж л хэлмээр юм бэ дээ. Жишээ нь, 1999 оны “Man on the Moon” кинонд Энди Кауфманы дүрд тоглож байхдаа дүр бүтээхийн тулд өөрийгөө алдаж болно гэдгийг ойлгосон байх. Түүнээс хойш өөрөөрөө бус ямар нэг дүрд амьдрах болсон. Яах вэ, энэ миний л сонголт байсан. Өөрчлөлт хэдийнэ болж өнгөрсөн ч “Дөрвөн сарын турш Жим Керриг хойш тавьж, өөр дүрээр амьдрах болбол Жим Кэрри хэн болж үлдэх вэ” гэсэн бодол торох болсон.

-Энэ бүхний дараа олсон, хүлээн зөвшөөрсөн хамгийн чухал зүйл тань юу вэ?

-Тэр үнэхээр байхгүйг гэдгийг л ойлгосон. Түүний санаанууд ч...

-“Тэр байхгүй” гэдэг нь яг юу гэсэн үг юм бэ?

                          -Шинжлэх ухааны үүднээс яривал, ямар нэгэн зүйлд итгэсэн тетраэдүүдийн бөөгнөрлийн задрал гэх юм уу даа. Гэхдээ тэр зүйл бол ердөө санаанууд. Ирланд, шотланд, франц хэл надад өгсөн санаа. Канад ч надад санаа өгсөн. Багаасаа шашин шүтлэгтэй өсөж, хоккейн багт тоглож, Франкенштейн мангаст итгэдэг байсан. Тэр зүйлс намайг бий болгосон. Намайг одоогийн би болох санаануудыг өгсөн гэсэн үг.  Хуульч, өмгөөлөгч хүн гэж байхгүй. Тэд бол мэргэжил тиймээс. Үнэндээ хэн ч үгүй гэх болоод байна.

-Тэгэхээр юу ч бодит бус гэж үү?

                          -Мэдээж, зарим бодит зүйлс байгаа. Харин миний хувьд өөрийн минь амьдарсан амьдрал, хийсэн зүйлс бодит бус.

-Таны сүүлийн үед дүрслэх урлагт шимтэж, зураг зурж эхэлсэн гэж сонссон. Зураг зурах таны хэлсэн тэр их өөрчлөлтийг хөнгөвчлөхөд тусалж байх юм уу?

                          -Миний хувьд өөр зүйл бүтээх шинэ арга болсон. Магад шархалсан, гутарсан үедээ уран зургаас урам зориг авсан байх. Яг тэр үед ямар нэгэн зүйл зурах гэж байгаа, зурснаа будаж, бүтээх гэж байгаа мэдрэмж надад үгээр илэрхийлэх аргагүй байсан.

-Бүтээлүүдээрээ үзэсгэлэн гаргасан ч буруудахгүй гэж бодож байна...

                          -Вегаст гаргана аа(инээв). Урлаг гэх зүйлээс эсрэг замаар явсан, жинхэнэ хүмүүст хүрэх газарт зургуудаа үзүүлмээр байна. Магад тэр хүмүүс зураг худалдан авах чадамжгүй, мөнгөгүй байж болно. Гэхдээ тэд харж чадна. Яг л жинхэнэ хүмүүст хүрэх, бодит бүтээл бий болгож үзэсгэлэн дэлгэнэ гэж найдаж байгаа.