"Буугаад өгчихмөөр үе байдаг ч бууж өгөх индэр хаана байдгийг би мэддэггүй. Нээрээ, бууж өглөө гээд хүн аль түвшинд очдог юм бол. Би шантарсан үедээ хэдхэн минут уйлаад л дахиад зүтгэдэг, алдаагаа эргэж хардаг. Уйлна гэдэг бууж өгч байгаа хэрэг биш, дахин босох цэнэгээ авч байна гэсэн үг..."

  Тэргэнцэртэй сэлэмний улсын аварга Д.Цолмон хэлнэ. Тэр хэдхэн хоногийн өмнө Монголд анх удаа зохион байгуулагдсан тэргэнцэртэй туялзуур сэлэмний аварга шалгаруулах тэмцээний эмэгтэйчүүдийн төрөлд тэргүүн байр эзэлж, дэлхийн тэмцээнд оролцох эрхээ өвөртөлсөн. Түүний амжилт ганц үүгээр дуусахгүй. “Тэргэнцэртэй гоо бүсгүй” тэмцээний анхны тэргүүн мисс, тэргэнцэртэй бүжгийн улсын аварга гээд өөрийн сонирхож, барьж авсан бүхнийхээ оргил руу тэмүүлэгч. Уншигч таны хэдийнэ танил энэ дайчин эмэгтэйг ярилцлагынхаа зочноор урьлаа.

-Сайн байна уу. Тэргэнцэртэй туялзуур сэлэмний улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд тэргүүн байр эзэлсэнд баяр хүргэе. Сэтгэгдлээсээ хуваалцаач?

-Баярлалаа. Туялзуур сэлэмний улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд анх удаа оролцсон болохоор бага зэрэг айдастай байсан. Гэхдээ индэр дээр гараад тулалдсан бүх хүн ялагч байж чадсан. Мэдээж тэмцээн учир ялахын төлөө зүтгэх ч оролцоо хамгийн чухал.

         Туялзуур сэлмээр хэзээнээс хичээллэж эхэлсэн бэ?

Анх 2018 онд тэргэнцэртэй хүмүүст зориулсан туялзуур сэлэмний клуб байгуулагдаж байсан юм билээ. Би дараа жилээс нь хичээллэж эхэлсэн.

-Спортоор хичээллэхийн давуу тал олон байх?

-Туялзуур сэлмээр хичээллэхэд хурд хүч, хурц хараа, оюун бодол их чухал байдаг. Тэр дундаа тэргэнцэртэй бидэнд их сайн хөдөлгөөн болдог. Гурван минут тулалдахад л бүх биений хөлс гарна шүү дээ. Мөн өрсөлдөгчөө мэдрэх мэдрэмж чухал байдаг учир тэр хэрээр мэдрэхүй хөгжинө.

-Бэлтгэл,сургуулилалтаа хийхийн хажуугаар гэрийнхэндээ цаг гаргаж амждаг уу?

  -Хоёр жил коронавирусээс үүдээд бэлтгэл завсардсан. 2021 оны туялзуур сэлэмний намрын сорил тэмцээнээс хойш бага зэрэг бэлтгэл хийсэн. Гэхдээ улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд хангалттай сайн бэлдэж чадаагүй. Бэлтгэлээс гадна хүүгээ сургуульд нь хүргэж өгөөд тарах хүртэл нь таксинд явж, амралтын нэг өдрөөрөө юм оёдог.  Хүүгийн хичээлийнх нь амралтаар л бэлтгэлдээ явах цаг гарна. Түүнээс дан тэмцээний бэлтгэл гээд явбал гэр бүл маань орхигдох гээд байдаг. Ерөөс олон ажлыг зэрэг амжуулахын тулд надад минут, секунт ч үнэтэй байдаг.

-Туялзуур сэлэмний дэлхийн тэмцээнд оролцох эрхээ авчихлаа. Одоо харин бэлтгэлдээ шаргуу явахгүй бол болохгүй байх?

-Тийм ээ. Ирэх долоо хоногоос бэлтгэлдээ орж эхэлнэ. 2014 онд анхны тэргэнцэртэй миссийн тэмцээн болоход анхнаасаа зөвлөөд өгөх хүн байсан бол өнөөдөр магадгүй илүү ихийг бүтээх байсан байх гэж боддог. Гэхдээ одоо хожимдоогүй. Туялзуур сэлэмний дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн надад дахин нэг боломж олгож байгаа учир алдахыг хүсэхгүй байна. Туялзуур сэлэмний дэлхийн цомын төлөөх тэмцээнд амжилттай оролцохын тулд бэлтгэл сургуулилалтаа илүү хариуцлагатай хийх ёстой.

-“ЭЭЖТЭЙ ХҮН ҮХДЭГГҮЙ ЮМ” ГЭЖ ХЭЛСЭН ЭЭЖИЙН МИНЬ ҮГ НАМАЙГ ХУРЦАЛДАГ-

-Багадаа ямар хүсэл мөрөөдөлтэй хүүхэд байсан бэ?        

-Их хөдөлгөөнтэй, бүжиглэх дуртай хүүхэд байсан болохоор урлагийн хүн болох байсан болов уу гэж боддог. Түүнээс гадна эрэгтэй хүүхдүүдтэй их найзалж, тэдэнтэй хамт зодолдож тоглох дуртай  байсан. Тэгээд  том болоод цэргийн хүн болно гээд сунгалтын дасгал хийнэ. Тухайн үед цэргийн хүн л зодолддог гэсэн ойлголттой байснаас тулааны спорт байдаг гэдгийг мэддэггүй байлаа.

-Бүжиглэх дуртай хүүхэд байсан гэлээ. Та мөн бүжгийн аварга шүү дээ?

-2013 онд анх удаа Wheelchair Faison should ны тайзан дээр бүжиглэж байсан юм. Дараа нь ч хэдэн нөлөөллийн ажлын арга хэмжээнд хэд хэд бүжиглэсэн. Эдгээрээс 2019 онд Ж.Номгонмаа багшийн дэглэсэн contemporary бүжгийг мэргэжлийн олон бүжигчинтэй хамт "Улаанбаатар" чуулгын тайзан дээр бүжиглэж байсан минь хамгийн сайхан дурсамж. Харин бүжгийн улсын аварга шалгаруулах тэмцээнээс цом авсан минь гайхамшигтай байсан. Анх Улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд бүжиглэх санал ирэхэд, тоглолтод оролцох юм байна гэж бодсон. Тэгээд дараа нь тэмцээн гэдгийг мэдээд бэлтгэл хийх хугацаандаа маш сайн ярилцаж, шатаар дээш доош буухад хүртэл суралцсан. Магадгүй илүү их хугацаа байсан бол гүйцэтгэл сайтай илүү сайхан бүжиг гарч ирэх байсан байх. Гэхдээ Улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд бүжиглэх боломж гарсанд үнэхээр их баярладаг. Тэмцээний дараа олон хүн хамтран бүжиглэгч бид хоёрт урам хайрлаж, алга ташсан. Монгол Улсын тугийг гардаж авахад өөрийн эрхгүй нулимс гарч, багаасаа мөрөөдсөн бүжгийн тэмцээнээсээ цом авах мөч үгээр хэлэмгүй байсан.

                       Хамгийн том өрсөлдөгч тань хэн бэ?

Өөрөө өөртэйгээ өрсөлддөг. Магадгүй зарим хүн өрсөлдөгчөө өөр зүйлээр хардаг байх.

-Бууж өгмөөр, больмоор санагдсан үедээ өөртөө юу гэж хэлдэг бол?

-Бууж өгмөөр үе байдаг ч бууж өгөх индэр хаана байдгийг би мэддэггүй. Нээрээ, бууж өглөө гээд хүн аль түвшинд очдог юм бол. Би шантарсан үедээ хэдхэн минут уйлаад  л дахиад зүтгэдэг, алдаагаа эргэж хардаг. Уйлна гэдэг бууж өгөх биш харин дахин босох цэнэгээ авч байна гэсэн үг. Нөгөө талаар би үртэй хүн болохоор надад бууж өгөх эрх байхгүй. Хүүгээ "Ээж чинь хөгжлийн бэрхшээлтэй биш, мундаг" гэж хэлэхийг нь сонсохын төлөө хичээдэг. Мөн намайг үргэлж хайраар тэтгэж яваа аав, ээж, эгч, найз нөхдөдөө "Би бууж өглөө" гэж хэлэх эрх байхгүй ээ.

 Таниар хүмүүс бахархаж, зөндөө сайхан урмын үг хэлж байсан байх. Тэдгээрээс таныг цэнэглэдэг, бүр мартагддаггүй үг бий юү?

Ээжийн минь “Ээжтэй хүн үхдэггүй юм аа, миний охин” гэж хэлсэн үг намайг хурцалдаг.

-Багадаа хүсэж, мөрөөдөж байсан  зүйлээсээ биелүүлж чадаагүй зүйл бий болов уу?

-Багаасаа урлагт дуртай байсан болохоор алхдаг байсан бол урлагийн л хүн болох байсан болов уу. Бусадтай зэрэгцэж алхдаггүйгээрээ л ялгаатай байх. Түүнээс хийж бүтээнэ гэж зоригловол эрүүл хүнээс илүү их сэтгэл, чадвар гаргаж байж хүрэх газраа хүрэх байх гэж боддог.

        Цаашдынхаа зорилго, мөрөөдлөөсөө бидэнтэй хуваалцаач?

Туялзуур сэлэм, бүжгээрээ паралимпод орохыг хүсэж байна. Хамгийн том зорилго бол хүүгээ бовсролтой, хүмүүжилтэй сайн хүн болгох.

-Ярилцсанд баярлалаа.