Нийслэлийн хэд хэдэн дүүргийн Засаг дарга нар УИХ-ын гишүүний сонгуульд нэр дэвшихээр горилж байгаа билээ. 

Нэг ёсондоо нэр нөлөө бүхий улстөрчдийн "цүнхийг барьж",  туслах зөвлөхөөр ажиллаж байгаад Засга даргад зүтгүүлж, улс төрийн замналыг нь засдаг бичигдээгүй хууль манайд үйлчилж ирсэн. Өөрөөр хэлбэл, Засаг даргын суудлаас УИХ-ын суудал илүү ойрхон болдог гэх шог яриа ч улстөрчдийн дунд бий. Тэр тусмаа энэ удаагийн парламентад Засаг дарга нарын бүлэглэл гэх шинэ улс төрийн фракц үүсэх хүртлээ өндрийг авсан гэх. Тэгвэл эрх жил Засаг даргын суудлаас хууль тогтоох дээд багууллагын эрхэнд хэн хэн очихоор санаархаж суугаа хүргэж байна.

АН-ААС СОНГУУЛЬД ГОРИЛОГЧ СҮХБААТАР ДҮҮРГИЙН ЗАСАГ ДАРГА Х.БОЛОРМАА

        Тэрбээр Сүхбаатар дүүргийн Засаг даргын орлогчоор дөрвөн жил, Засаг даргаар найман жил ажилласан нэгэн. "Улаанбаатар" ресторанд зохион байгуулагчаар ажлын гараагаа эхэлж "Гүег" ХХК-д захирлаар ажиллаж байсан. 2020 оноос нийслэлийн ИТХ-ын төлөөлөгчийн хурлын сонгуульд нэр дэвшиж, нийслэлийн иргэдийг төлөөлж байгаа.

          Х.Болормаа 2023 онд Сүхбаатар дүүргийн ахмадуудад цагаан сарын хүндэтгэлийн бэлэг гэж 1.3 тэрбум төгрөг зарцуулах тендер зарлаж байсан. Х.Болормаа энэ талаараа хэвлэлд ярилцлага өгөхдөө “Сүхбаатар дүүрэг нийслэлийн төсвийн 30 гаруй хувийг бүрдүүлчихээд ахмадууддаа яагаад нэг тэрбум төгрөг зарцуулчхаж болдоггүй юм бэ” гэж байлаа.  Хэдий ахмадуудаа баярлуулах зорилготой гэж байсан ч Олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдрийг тохиолдуулан дүүргийн алдарт эхийн одонтой эхчүүдэд хүндэтгэл үзүүлэх арга хэмжээнд зориулан бэлгийн багц худалдан авах ажлын 900 сая төгрөгийн нээлттэй тендерийг зарласан нь түүнийг сонгуулийн бэлтгэл ажлаа эхэлж байна гэсэн бодлыг иргэдийн дунд төрүүлээд байсан юм. 

         2016 оноос Сүхбаатар дүүргийн Засаг дарга хийсэн Хөххүүгийн Болормаагийн 2017 онд өгсөн хөрөнгө орлогын мэдүүлэгт нийт орлогын хэмжээ 1.1 сая төгрөг байсан бол 2022 онд 48.8 сая болж нэмэгджээ. Харин гэр бүлийн орлогын хэмжээ 11.3 сая төгрөгөөс 430 сая төгрөг болсон байна.

             Х.Болормаагийн “Эй Би Жи Энерго” ХХК нь эрчим хүчний салбарын төрийн тендерүүдэд оролцож, шалгардаг бөгөөд дурдвал, Дархан-Уул аймагт дэд станц өргөтгөх 4.0 тэрбумын тендер, Нийслэлийн гэр хорооллын цахилгаан шугам сүлжээг шинэчлэх 24.6 тэрбум төгрөгийн тендерийн 1.2 тэрбум төгрөгийн багц, Баянхошууны дэд станцыг өргөтгөх 1.7 тэрбум төгрөгийн тендер, Баянзүрх дүүргийн 146 дугаар цэцэрлэгийн хуучин барилгыг буулгах ажил 181 сая төгрөгийн тендерт шалгарч байжээ.

          Тэрбээр хөрөнгө орлогын мэдүүлгээр 1,8 тэрбум төгрөгийн орон сууц, 414 сая төгрөгийн автомашин, 582 сая төгрөгийн үнэт эдлэлтэй нэгэн. Х.Болормаагийн өгсөн 2017 он болон 2022 оны хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг харьцуулсныг танилцуулж байна.

МАН-ЫН УЛС ТӨРИЙН АЖИЛТНААС ЧИНГЭЛТЭЙ ДҮҮРГИЙН ЗАСАГ ДАРГА БОЛСОН Н.БАТСҮМБЭРЭЛ

         2006 онд МАН-ын хороонд улс төрийн ажилтнаар гараагаа эхлүүлж, 2010 онд НАМОХ-ны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга,  2012 онд МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын зөвлөх, Чингэлтэй дүүргийн засаг даргын орлогч, 2016 оноос Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгч, 2020 оноос Чингэлтэй дүүргийн Засаг даргаар ажиллаж буй Н.Батсүмбэрэл.

         Түүний Засаг даргаар томилогдсон цагаас нь  татвар төлөгчдийн мөнгийг үр ашиггүй зүйлд захиран зарцуулдаг гэх нэр “зүүлттэй” явж иржээ.

         Тодруулбал, 2020 онд хуульд зааснаас илүү орлогч, зөвлөх ажиллуулж ЗЗ сая төгрөгийн цалингийн зардлыг улсын төсвөөс олгуулсан, Шилэн дансны хуулийг зөрчиж 800 сая төгрөгийн  орлогын есөн гүйлгээ, 101 сая төгрөгийн зардлын 33 гүйлгээг мэдээлээгүй, Чингэлтэй дүүргийн ахмад настнуудад хүндэтгэл үзүүлэх арга хэмжээний хоолны зардал нь 50 сая төгрөг болсон, Гадаад томилолтын зардалд 164 сая төгрөг зарцуулсан бөгөөд уг зардлаа өр төлбөрийн дансаар дамжуулан бүртгэж, санхүүгийн зөрчил гаргажээ. Мөн гадаад томилолт болон хөрөнгө оруулалтын зардалтай холбоотой 39 сая төгрөгийг бусад зардлаас гаргаж төсвийн хөрөнгийг зориулалт бусаар зарцуулсан байна зэрэг зөрчлүүд нь  аудитын шалгалтаар тогтоогдож байжээ.

                2013 онд Т.Аюурсайхан, Н.Батсүмбэрэл, Б.Ганхуяг, Н.Удаанжаргал, Т.Сайнжаргал нар “Монгол ардын намын шинэчлэл хөгжлийн хороо”-г байгуулж, Тусгаар тогтнолын ордны гадаа гэр барьж, “Шинэчилье” хөдөлгөөнийг өрнүүлж байлаа. Дараа нь, 2016 оны УИХ-ын сонгуулийн өмнөхөн Т.Аюурсайхан, Н.Батсүмбэрэл, Б.Ганхуяг, Н.Удаанжаргал, Т.Сайнжаргал нар “Монголоо аваръя” хөдөлгөөнийг өрнүүлж, АН-ын эсрэг акцалж байв. Улмаар, 2016 онд Т.Аюурсайхан УИХ-ын гишүүн, Н.Батсүмбэрэл НИТХ-ын төлөөлөгч, харин Б.Ганхуяг “Эрдэнэс тавантолгой” ХК-ийн Тэргүүн дэд захирал, Н.Удаанжаргал “Тавантолгой төмөр зам” ТӨХК-ийн Гүйцэтгэх захирал, Т.Сайнжаргал “Зүүнбаян төмөр зам” ТӨХК-ийн Дэд захирлаар тус тус томилогдоцгоож байв.

             2016 оноос хойш Т.Сайнжаргалтай  “Дасаб” ХХК-ийг хамтран эзэмшиж байгаа.

              Н.Батсүмбэрэл хөрөнгө орлогын мэдүүлгээр 61 сая төгрөгийн нийт орлоготой, 280 сая төгрөгийн орон сууцтай, 160 сая төргийн хадгаламжтай аж. Н.Батсүмбэрэлийн өгсөн 2017 он болон 2022 оны хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг харьцуулсныг танилцуулж байна.