ВАКЦИНЖУУЛСНААР КОРОНАВИРУС ТУСАХ МАГАДЛАЛ БУУРСАН Ч ТЭЭГЧ ХЭВЭЭР БАЙХ МАГАДЛАЛЫН СУДАЛГАА ОДООГООР БАЙХГҮЙ

“Коронавирусийн эсрэг вакцин хэзээ гарах вэ, вакцин коронавируст төгсгөл авчрах уу” гэдэг асуулт саяхныг хүртэл хариултгүй байсан бол вакцин гарснаар хонгилын үзүүрт гэрэл асаасан билээ.

Өнгөрсөн хоёр долоо хоногийн хугацаанд бидний найдвар шинэчлэгдэж, Пфизер, Модерна вакциныг 95 хувийн үр нөлөөтэй гаргаж авсан явдал цар тахлыг хурдан хугацаанд дуусгавар болох найдвар төрүүллээ. Энэхүү үйл явдал коронавирус хэзээ дуусах вэ гэдэг цаг хугацааны тодорхой бус байдалд багахан ч гэсэн хариулт өгч буй ч  хариултгүй хэдэн асуулт байсаар буй билээ.

Нэгдүгээрт, АНУ “2021 оны гурав болон дөрөвдүгээр улиралд коронавирусийн төгсгөлийг үзнэ” гэж таамаглаж байна. Өмнө нь 2022 оны төгсгөл гэхэд энэхүү байдал өөрчлөгдөнө гэж таамаглаж байсныг вакцины эерэг нөлөө өөрчилсөн юм.

Бид вакциныг олон нийтийн эрүүл мэндийн системтэй тохирсон арга замаар илүү үр нөлөөтэй хэрэгжүүлэх, шинэ төрлийн эмчилгээний цар хүрээг тодорхойлох, улирлын өөрчлөлтийг тооцоолох зэргээр эргээд хэвийн байдалд буцах арга замыг эрэлхийлсээр байна. Хоёрдугаарт, вакцины хоёр дахь үе шатны идэвхжүүлэлтийг 2021 оны гуравдугаар улиралд явуулахаар төлөвлөөд байна. Гэвч одоогоор вакцины урт хугацааны аюулгүй байдал, нөлөөлөл болон олон нийт вакциныг хүлээн зөвшөөрөх, хүний дархлаад тогтох эсэх асуудал хамгийн чухал байна.

АНУ-ын хувьд вакциныг хурдан хугацаанд байдлаас үүдэн хүмүүст хүргэх төлөвлөгөөтэй байгаа бол бусад улсын хувьд вакцин түгээлт болон  олон хүчин зүйлээс шалтгаалан хэзээ дэлхий нийтэд хүрэх нь тогтоогдоогүй байна.  

Дэлхий нийт өнгөрсөн хоёр долоо хоногийн хугацаанд вакциныг хэрэглээнд нэвтрүүлсэн мэдээг маш баяртайгаар хүлээн авсан. Коронавирусийн вакциныг олон нийтэд ашиглахад сайн дураар хийлгэсэн хүмүүсээс илүү нөлөөтэй гарсан ба урьдчилсан таамагласан хувиас илүү нөлөөтэй байгаа нь вакцинд итгэлтэй байх нөхцөл үүсэж, мэргэжилтнүүдийг хүлээж байсан 95 хувиас илүү нөлөөтэй гэсэн мэдээг өгч байна.

Вакцинаас гадна коронавирусийг эмчлэх шинэ төрлийн эмчилгээний эсрэг биетийг туршиж байна. Ингэснээр өндөр эрсдэлтэй өвчтөнүүдийг эмнэлгийн хяналтад байлгахгүйгээр тархалтын тоог бууруулах боломж олгож, цар тахлаар нас барж буй хүмүүсийн тоог бууруулах боломжтой аж.

Коронавирусийн вакциныг зөвхөн насанд хүрсэн хүмүүст тарих бөгөөд хүүхдэд хэзээ тарих нь тодорхой бус байгаа билээ.

Хэдийгээр вакцины үр дүн нь батлагдаж, 2021 оны хоёр болон гуравдугаар улиралд халдварын тоог буурна гэж үзэж буй ч вирус тусах магадлал буурсан ч бусдад тээгч болон тарах магадлалын талаар судалгаа одоогоор байхгүй байна. Хэрэв вакцин нь халдварыг 75 хувиар бууруулна гэж үзвэл хүн амны 60-80 хувийн вакцинжуулснаар үр дүнд хүрэх боломжтой. Хэрэв вакцин нь 50 хувь халдвараас хамгаалдаг гэвэл хүн амийн 90 хувийг вакцинжуулах хэрэгтэй аж.

Тийм хэдий ч вакцины түгээлт, үйлдвэрлэх боломж, хадгалах хугацаа, насны нь хязгаарлалт нь тодорхой бус байгаа нь цар тахал хэзээ дуусах хугацааг хэлэхэд хүндрэл учруулж байна.

Энэ өвөл дэлхийн хойд хагаст хамгийн хэцүү цаг үе тохиож буй боловч ирэх жилийн хоёр дугаар улиралд энэхүү тоог вакцины тусламжтай бууруулна гэж үзэж байна. Улирал солигдож байгаа нь цар тахлын эсрэг ажлын бүтээмжийг дээшлүүлж, хамгийн өндөр эрсдэлтэй бүсүүдэд вакцин тарьж, тархалтын голомтыг хумьж, нийтийн эрүүл мэндийн системийн чадавхыг сайжруулснаар коронавирусийн нас баралтын тоог бууруулна гэж үзэж байна.

Үүний үр дүнд коронавирусаар өвчилж буй хүний тоог ханиадаар өвчилж буй хүний тоотой тэнцүү болон түүнээс доош болгон бууруулж, эргээд хэвийн түвшинд хүргэх төлөвлөгөөтэй байна.

Эх сурвалж: mckinsey.com