“Номин Холдинг” ХХК-ийн салбарын захирал, 42 настай, эмэгтэй А нь таньдаг хүндээ хойлог шувууны мах захиалжээ. Түүний захиалгын дагуу иргэн Э.Б, М.Б нар Говь-Алтай аймгийн Есөнбулаг сумаас ховор амьтан болох алтай хойлог шувууны мах худалдан авч, захиалагч А-д нийлүүлэх гэж байгаад хууль хяналтын байгууллагынханд баригджээ. Тэдэнд холбогдох хавтаст хэргийг энэ удаагийн “Хавтаст хэрэг” буландаа онцолж байна.  

ХЭРГИЙН ТУХАЙД

       “Номин Холдинг” ХХК-д салбарын захирал Б.А нь иргэн Э.Б-д “Хойлог шувууны мах авна” хэмээн захиалга өгчээ. Түүний захиалгыг хүлээн авсан иргэн Э.Б нь 2021 оны гуравдугаар сарын 6-нд Говь-Алтай аймгийн Есөнбулаг суманд түүхий эд худалдан авдаг ченж М.Б-ээс ховор амьтан болох алтайн хойлог (Tetraogallus altaicus) шувууны түүхий эдийг худалдан авсан байна. Тодруулбал, хойлог шувууны махыг ченжээс 180 мянган төгрөгөөр худалдан авчээ. Ченж Б нь хойлог шувууны махыг Говь-Алтай аймгаас Улаанбаатар хот руу явуулжээ. Тухайн үед  22-ын товчоонд үүрэг гүйцэтгэж байсан цагдаа, мэргэжлийн хяналтын байцаагч нар шалгалтын ажиллагаа явуулж, хориотой ан амьтны эд зүйлс ачиж явсан автомашиныг зогсоож, хэргийг илрүүлжээ.  

Тодруулбал, хойлог шувууны махыг ченжээс 180 мянган төгрөгөөр худалдан авчээ. 

ХЭРЭГТ ХОЛБОГДОГЧИЙН МЭДҮҮЛЭГ

      Захиалагч, “Номин Холдинг” ХХК-д салбарын захирал Б.А өгсөн мэдүүлэгтээ “Өндөр настай аавынхаа ясны бэртэлд эмчилгээний зориулалтаар өгөх зорилгоор хойлог шувууны мах захиалсан. Ингэхдээ  Э.Б гэдэг залууг “Хойлог шувууны мах олж өгөөч” гэж гуйсан. Э.Б гэх залуу хойлог шувууны олж, шувууны махны мөнгийг би өөрийнхөө данснаас шилжүүлсэн нь үнэн” гэжээ.

Харин түүнээс захиалга авсан Э.Б өгсөн мэдүүлэгтээ “Шүүгдэгч Б.А-ын гуйлтын дагуу “Өвчтэй, өндөр настай хүнд тус болъё” гэж бодсон. Түүний асуусан хойлог шувууны махыг сураглаж байгаад ченж М.Б-ээс худалдан авсан. Ченж залуу хойлог шувууны махыг Говь-Алтай, Улаанбаатар хоорондын автобусаар явуулсан” гэжээ.

Захиалагч нарт хойлог шувууны мах зарсан ченж М.Б өгсөн мэдүүлэгтээ “Хадгалж байсан хойлог шувууны махаа Б.А-г гуйхаар нь зарсан. Хонины арьсанд өлөнтэй цуг гялгар уутанд хийж хөлдөөсөн байсан. Тэгээд Улаанбаатар хот руу цаасан хайрцагт хийж, явуулсан” гэсэн байна.

ШҮҮХ

         Эрүүгийн хуулийн 3.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, 3.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг тус тус журамлан шүүгдэгч Б овогт Б. А, Ж овогт Э.Б нарыг Эрүүгийн хуулийн 24.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Ховор амьтны гаралтай түүхий эдийн зүйлийг худалдан авсан” гэмт хэргийг бүлэглэн үйлдсэн, шүүгдэгч Ж овогт М.Б-ийг Эрүүгийн хуулийн 24.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “ховор амьтны гаралтай түүхий эдийг хадгалсан, худалдан борлуулсан” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцжээ. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэг, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Б.А, Э.Б, М.Б нарт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 24.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хорих ялыг ногдуулахгүйгээр нэг жилийн хугацаагаар тэнсэн харгалзах ял оноосон байна. Харин Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, 2021 оны долдугаар сарын 2-ны өдөр батлагдсан Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.2-т заасныг баримтлан Б.А, Э.Б, М.Б нарт хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнссэн хугацааг хэрэгсэхгүй болгожээ.

         Гэмт хэргийн улмаас амьтны аймагт учирсан хохирол болох 260.000 төгрөгийг шүүгдэгч нараас хувь тэнцүүлэн гаргуулж “Байгаль орчин, уур амьсгалын сан”-д оруулахаар болсон байна. Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан алтайн хойлог шувууны түүхий эдийг “Эд мөрийн баримт устгах комисс”-т шилжүүлэхээр болж шийдвэрлэжээ.