-Э.БАТШУГАР, Г.ОЧИРБАТ, С.МӨНХЧУЛУУН НАРЫН ДУНД ӨРСӨЛДӨӨН ӨРНӨХ БОЛОЛТОЙ-

УИХ-ын 2020 оны сонгуульд Сонгинохайрхан дүүргийн 28 дугаар тойрогт МАН-аас нэр дэвшиж, ялалт байгуулсан Д.Сумъяабазар хотын дарга болсноор түүний УИХ-ын суудал эзэнгүй байгаа билээ. Тиймээс түүний оронд Төрийн ордонд суух гишүүнийг сонгох нөхөн сонгуулийг Ерөнхийлөгчийн сонгуультай хамт ирэх зургадугаар сарын 9-нд явуулахаар болсон юм. Тэгвэл Сонгуулийн ерөнхий хороо аль хэдийн сонгуулийн бэлтгэл ажилдаа ороод байгаа аж. 

Харин нам, эвслүүд нөхөн сонгуульд хэнийг сойхоо одооноос  яриад эхэлжээ. Тухайлбал, МАН-ынхан Д.Сумъяабазарын суудлыг бусад намд алдахгүйн тулд ямар хүн нэр дэвшүүлэхээ ирэх гуравдугаар сард болох намын Их хурлаараа шийдэх аж.  Гэхдээ Нийслэлийн МАН-ын дарга Д.Сумъяабазарын орны суудлыг ярьж байгаа учраас хотын дарга үүнд илүү эрх мэдэлтэй, гар бие оролцоно  гэх мэдээлэл гараад буй. Учир нь өөрийн фракцын залуучуудаасаа сонгон, орондоо нэр дэвшүүлэх сонирхол түүнд байгаа аж. Одоогоор Засаг солигдоод, “завгүй” байгаа учраас энэ асуудлыг түр хойш тавиад буй гэнэ. 

Тус тойрогт МАН-аас Д.Сумъяабазараас гадна Н.Учрал, П.Анужин нар ялалт байгуулж, УИХ-ын гишүүн болсон. Харин тэдний араас МАХН-ын дарга Н.Энхбаярын хүү Э.Батшугар өндөр санал авсан юм. Тэгэхээр энэ удаагийн нөхөн сонгуульд “Та бидний эвсэл”-ээс Э.Батшугар нэр дэвших магадлал хамгийн өндөр байгаа. Түүний хувьд УИХ-ын сонгуульд ялагдал хүлээснийхээ дараа аравдугаар сард болсон орон нутгийн сонгуульд мөн нэр дэвшээд, ялагдал хүлээсэн билээ. Түүнээс хойш олон нийтийн үйл ажиллагаанд оролцохгүй, “нуугдмал” байгаа бөгөөд нөхөн сонгуульд бэлтгэж буй гэх мэдээлэл бий. 

МАХН-ын дарга Н.Энхбаярын бэлдсэн “Та бидний эвсэл” өнгөрсөн сонгуульд нэлээд идэвхтэй оролцсон. Тус эвслээс Э.Батшугар, М.Тулга, М.Наранбаатар нар нэр дэвшигчдийн эхний аравт багтсан байдаг. Харин М.Наранбаатарын хувьд сонгуулиас хойш МҮОНРТ-ийн Үндэсний зөвлөлийн даргаар томилогдсон билээ. 

Мөн тус тойрогт бие дааж нэр дэвшсэн С.Мөнхчулуун хүчтэй өрсөлдөгчийн нэг. Тэрбээр нийслэлийн МАН дотроо “сөрөг хүчин” болж, улмаар намаасаа хүртэл гарсан билээ. Учир нь хотын даргыг сонгох үеэр нам дотроосоо өөрийнхөө нэрийг дэвшүүлж, олонхийн санал авсан ч Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн “ивээлд” багтаж чадаагүй юм. Сонгинохайрхан дүүргийн МАН-аас улс төрийн гараагаа эхэлж, УИХ-ын сонгуульд нэр дэвших хүртлээ явсан гэхээр түүнд том амбиц байгаа нь лавтай. Тэгэхээр энэ удаагийн нөхөн сонгуульд дахин нэр дэвших магадлал өндөр. 

Тус тойрогт Ардчилсан намаас ШӨХТГ-ын даргаар ажиллаж байсан О.Магнай, Үндэсний үйлдвэрлэл эрхлэгч Г.Очирбат, П.Цэцэгмаа нар мөн өрсөлдсөн. Тэгэхээр нөхөн сонгуульд О.Магнай, Г.Очирбат нарын аль нэг нь эсвэл Ардчилсан нам Сонгинохайрхан дүүрэгт илүү хүчтэй өрсөлдөгч болохуйц хэн нэгнийг “сойх” биз. 

Ардчилсан намын нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан О.Магнай УИХ-ын сонгуулиас хойш сураг алдарсан билээ. Түүний хувьд намын дотоод асуудлын талаар байр сууриа илэрхийлэх сонирхолгүй байгаа аж. Магадгүй намын хэл амнаас холдож байгаад, цаагуураа нөхөн сонгуулийн бэлтгэл ажлаа хийж байхыг үгүйсгэхгүй. Гэхдээ Ардчилсан намын залуучууд нөхөн сонгуульд Г.Очирбатыг нэр дэвшүүлэх сонирхолтой байгаа гэх мэдээлэл бий. Учир нь О.Магнайг бодоход өмнөх сонгуулиар иргэдээс илүү санал авсан, улс төрд хүч түрэн орж ирж байгаа залуу хэмээн үнэлсэн аж. Түүнийг УИХ дахь АН-ын бүлгийн гишүүд ч дэмжиж байгаа сурагтай. 

Гэхдээ өнөөдрийн байдлаар Ардчилсан нам нөхөн сонгууль манатай байна. Учир нь намын тамгаа булаацалдаж, намын гишүүд хэд хэд хуваагдаад байгаа юм. Тэдэнд юун түрүүнд намын даргын сунгаагаа зохион байгуулах, дараа нь Ерөнхийлөгч болон УИХ-ын нөхөн сонгуульд нэр дэвших хүнээ тодруулах ажил бий.  

Энэ удаагийн нөхөн сонгуульд намууд дангаараа оролцох боломжгүй. Тэгэхээр эвсэж орсон намууд хуулийн дагуу нэр дэвшигчээ тодруулаад СЕХ-нд бүртгүүлнэ гэсэн үг юм. УИХ-ын нөхөн сонгуулийн сурталчилгаа 21 хоногийн хугацаанд үргэлжилнэ. Харин Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн сурталчилгаа 15 хоногийн хугацаатай юм. Тэгэхээр тавдугаар сарын 19-нөөс Сонгинохайрхан дүүрэгт УИХ-ын нөхөн сонгуулийн сурталчилгаа эхэлнэ гэж бодоход наад тал нь гуравдугаар сараас сонгуулийн ажиллагаа “далд”  хэлбэрээр эхлэх бололтой.