Эрх баригчид болон Монгол банкны удирдлагууд Монгол Улсад гадаадын банк оруулж ирэх асуудлыг хөндөөд багагүй хугацаа өнгөрлөө. Гэвч бодитой хэрэгжсэн зүйлгүй судлаачид болон олон талцсаар байна.

     Тэгвэл гаднын банк орж ирснээр дотоодын банкнууд үйл ажиллагаа, системдээ эерэг өөрчлөлт дэвшилт гаргах боломжтой. Мөн хадгаламжийн хүү өсөх, зээлийн хүү буурах, үйлчилгээний шимтгэл багасах, сүүлийн үеийн технологийн шинэчлэл, үйлчилгээний олон давуу тал нэмэгдэх магадлалтай. Мөн олон улсын зах зээлээс бага хүүтэй, урт хугацааны санхүүжилт авах боломж бүрдэнэ. Түүнчлэн экспорт, үйлдвэрлэл, дэд бүтцийн томоохон төслүүдийг санхүүжүүлэх боломжтой гэх эерэг тал ч яригдаж буй.  

        Гэвч шууд өрсөлдөөн үүсэж зээлийн хүү буурна гэдэг нь өрөөсгөл ойлголт гэдгийг эдийн засагчид илэрхийлсээр байгаа. Мөн банкуудыг зах зээлээс шахах, эрсдэл бий.  Мөн гадаадын банкны олсон ашиг, ноогдол ашиг эргээд тухайн орныхоо эдийн засагт эргэлдэнэ. Хэрэв зохицуулалт сул байвал эдийн засгийн тогтворгүй байдал үүсгэх аюултай.

                            Өчигдөр “Гадаадыг банкийг оруулж ирэхийг дэмжих үү” сэдэвт нээлттэй хэлэлцүүлэг өрнөсөн. Хэлэлцүүлгийн үеэрх талуудын байр сууриа илэрхийлсэн.

МБХ-НЫ ГҮЙЦЭТГЭХ ЗАХИРАЛ Л.АМАР : Монгол Улсад гаднын банк орж ирснээр валютын эх үүсвэр нэмэгдэнэ. Мөн гаднаас хөрөнгө оруулалт татахад дэмжлэгтэй. Одоогийн манай улсад байгаа банкнуудын үйлчилгээ үзүүлж чадахгүй байгаа хэсэгт гаднын банк үйлчлэх боломжтой. Дэлхийн томоохон банк орж ирсэн тохиолдолд дотоодын зах зээлийг шахах үзэгдэл явагддаг. Тэр эрсдэлээс сэргийлэхийн тулд аажмаар зах зээл рүү оруулдаг олон улсын жишиг бий. Өрсөлдөөнийг нэмэгдүүлэх гэж байгаад өрсөлдөөнгүй ганцхан гаднын банктай болж болохгүй. БНХАУ-д бол тодорхой хотуудад хязгаарлалтай гаднын банк оруулдаг.

Мөн УИХ-ын дарга Н.Учрал мэндчилгээ ирүүлж, гадаадын банк Монголд оруулж ирэх нь зөв, буруу эсэхээс илүүтэй дараагийн шатанд ямар үр нөлөөтэйг нухацтай хэлэлцэх нь чухал болохыг дурдсан байна.

   Харин өнгөрсөн нэгдүгээр сард Дэлхийн эдийн засгийн форумын үеэр гадны зарим төлөөлөл манай улсад салбар банкаа нээх хүсэлтийг Сангийн сайд Б.Жавхланд илэрхийлсэн байдаг. 

    Энэ талаар Сангийн сайд Б.Жавхлан "Монгол Улсын санхүүгийн зах зээлд гаднын банк, гадны хөрөнгө оруулагч нарыг шинээр оруулж ирэх, өрсөлдөөнийг дэмжих юм. Энэ өрсөлдөөний эцсийн дүнд хэрэглэгч нарт хямд, бага хүүтэй, сайн санхүүгийн бүтээгдэхүүнийг санал болгох ёстой. Тэгэж байж хэрэглэгч нар хожно. Энэ асуудлыг бид маш олон жил ярьж байгаа. Энэ өрсөлдөөнд дотоодын банкууд таатай ханддаггүй. Гэхдээ эцсийн дүнд хэрэглэгч ялах ёстой. Үүнд төрийн зохицуулалт заавал байх ёстой. Хэт хол барууны томоохон банкууд манай зах зээлийг тоохгүй. Бид тэгж биеэ тоогоод хэрэггүй. Энэ бол амьдралаас хол. Харин Зүүн Европын бүс нутаг болон манай зах зээлд амжилттай ажиллаж байгаа банкуудыг сонирхож урилга өгч, Төв банкныхан ч үүнд идэвхтэй ажиллаж байгаа. Зах зээлдээ сайн ажиллаж байгаа банкууд Монгол Улсад идэвхтэй үйл ажиллагаагаа явуулах хүсэл сонирхлоо илэрхийлж байна. Бид ч мөн шаардлагатай мэдээллүүдийг өгч ажиллалаа. Бидний бодлого нээлттэй гэдгээ танилцуулж ажиллалаа" гэсэн билээ.

  Мөн өнгөрсөн  долоо хоногт  Монголын Банкны Холбоо банкны салбарын 2025 оны банкны салбарын нөхцөл байдал хэрхэн өрнөсөн талаар мэдээлэл өгсөн. Энэ үеэр МБХ-ны ерөнхийлөгч О.Хүрэлбаатар “Гадаадын хөрөнгө оруулалттай төрөлжсөн банкны хууль 2023 оны тавдугаар сарын 1-нд батлагдсан. Гэвч энэ хууль өнөөдрийг хүртэл хэрэгжихгүй байна уу, хэрэгжих нөхцөл байхгүй байна уу гэдэгт анхаарал төвлөрүүлэх ёстой. Гадаадын хөрөнгө оруулалт гэхээр дотоодын зах зээлээ хамгаалж үлдэх хэрэгтэй. Нэгт гадаадын хөрөнгө оруулалттай төрөлжсөн банкны хууль нь өөрийн хөрөнгийн хязгаарлалттай байх зохицуулалттай. Тухайн орж ирэх гэж буй банк нь ойролцоогоор 30 сая ам.долларын өөрийн хөрөнгөтэй эхлэх ёстой. Хоёрт дотоодод орж ирээд нэг зээлдэгчид 100 тэрбум төгрөгөөс доошгүй зээл олгосон байх ёстой. Энэ нь үндсэндээ гадаадын хөрөнгө оруулалттай банк томоохон мега төсөл дээр ажиллаж, зээл өгөх нь. Энэ хоёрын солбицол дээр гадаадаас банк оруулж ирэх асуудлыг нэлээд анхаарууштай авч үзэх ёстой" гэсэн.

     Өмнө нь “БНХУ-ын “Bank of China” банк манай улсад үйл ажиллагаа явуулна” хэмээн яригдаж байгаад намжиж байсан удаатай.  Энэ удаад хэрхэн өрнөж, хаврын чуулганаар ямар асуудал, гарц гаргалгаа гаргах талаар харах үлдлээ.  Хэрэв Монголын Банкны холбооны удирдлагуудын хэлж буйгаар аажмаар нутагшуулж, зөв зохицуулалт хийж чадвал зах зээлийн өрсөлдөөн томоохон давуу талтай.  Эс бөгөөс эдийн засгийн тогтворгүй байдал үүсэх өндөр эрсдэлтэй юм.