Жил, он, суусан суудал, цээрлэх ёс, мөр гаргах, уншуулах номоо эндээс хараарай. 

1. ХУЛГАНА ЖИЛТЭН

1924, 1948, 1972, 1996, 2020 оны эр хүмүүс ШОРООН СУУДАЛД суужээ.

МӨР ГАРГАХ: “Ум бадма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо, шавар зүүн зүгт хаяж, шавар эсвэл гурилаар “хонины толгой” хийн баруун урьд зүгт газарт булаад, баруун урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Гомбо, Чойжоо тахиул, Саейнинбо, Банзрагч, Сундуй, цац 1000 талби, газар усаа тахь.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Эмгэн хүний малгай, шар эд, хувцас, шавар эдлэл, алт, мөнгө, зэс, төмөр авах, газрын үйл, дархан, үхэгсдийн үйлийг цээрлэ. Улаан хонь, чоно барьсан малын мах идэхгүй, бэлэвсэн эмгэний идээнд хүрэхгүй байх хэрэгтэй. Хонь хөтөлж холоос ирсэн эм хүнийг гэртээ бүү оруул. Газар шороо ухах, хад чулуу булгалах, дарханы үйл үйлдэх, оршуулгын газар очих тэргүүтнийг цээрлэ. Газар усны хорлол, хүүрийн бузраас болгоомжил. Жалга, ганга, суваг шуудууны ирмэг ам бараантан харлах үеэр мөн цас мөс хайлах цагт сэрэмжил. Лус савдаг, газар, усны эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

1924, 1948, 1972, 1996, 2020 оны эм хүмүүс "ОГТОРГУЙ" СУУДАЛД суужээ.

МӨР ГАРГАХ: “Ум пагма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, цаас зүүн зүгт хаяж, гурилаар “нохойн толгой” хийн баруун хойд зүгт газарт булаад, баруун хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Шалши, Чойжоо, Үүдэн тэнгэр тахиул, 13 сан, Алтангэрэл, Намхайнинбо, Сундуй.

Өндөр газар явах, шар, цагаан өнгийн эд, хувцас, зэс, төмөр, нохой, хуримын эд авах, ангийн мах идэх, шинэ гэр барих, эвдэрхий гэрийг сэлбэхийг цээрлэ. Холоос ирсэн доголон хүнийг гэртээ бүү оруул. Сэтгэл тавгүйтэх, гар, хөл толгой өвдөх, нойр муудахаас сэрэмжил. Газар хөлдөх цагаар хянуур бай. Өндөр газар явахаас цээрлэ. Ад, тийрэн, бугийн хорлолд өртөх магадлалтай.

1936, 1960, 1984, 2008 оны эр хүмүүс "УУЛ" СУУДАЛД суужээ.

МӨР ГАРГАХ: “Ум будда дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун хойд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо өмнө зүгт хаяж, гурилаар «үхрийн толгой» хийн зүүн хойд зүгт газарт булаад, зүүн хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Намсрай, Гомбо, Шалши тахь, Цагаан шүхэрт, Ариун сан, Цагаан өвгөний сан, Лүмбэнгарав, Сундуй, Лүй ванган, Шүтдэг газар орноо тахь.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Ан гөрөө хийх, нойтон мод огтлох, бохир идээ ундаа хэрэглэх, хар эд, малгай, хувцас авах, өмсөх, зэр зэвсэг, гудас дэвсгэр авахыг цээрлэ. Өвс хатах, газар хөлдөж, цас унан, хургах үеэр анхааралтай бай. Ам ангах, үс унах, яр шарх гарах, шар ус гүйх, зэрэг өвчнөөс сэрэмжил. Газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

1936, 1960, 1984, 2008 оны эм хүмүүс ХИЙ СУУДАЛД суужээ.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, цаас хийсгэн баруун хойд зүгт хаяж, гурилаар “лууны толгой” хийн зүүн урд зүгт газарт булаад, зүүн урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ:  Гонгор, Лхам тахь, Дүгэр, Жадамба, Ширнэн, Сундуй, газар орноо тахь.

Шар өнгийн эд, хувцас авах, ангийн мах идэх, хэрүүл маргаан хийхийг цээрлэ. Хайнагийн мах, галзуу адгуусны мах идэхийг цээрлэ. Чих дүлийрэх, зүрхний хий хөдлөх, мэдрэлийн өвчнөөс сэргийл. Хавар, намрын цагаар анхааралтай бай. Салхи шуурганаас болгоомжилж байх шаардлагатай. Салхи, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

2. ҮХЭР ЖИЛТЭН

1925, 1949, 1973, 1997, 2021 оны ЭР, 1937, 1961, 1985, 2009 оны ЭМ хүмүүс ГАЛ суудалд суужээ.  

Эл суудалд суусан хүмүүс: Улаан эд, хувцас, мал, арьс үс бүү ав, улаан идээ бүү гарга, унаа унах, төмрийн аюулаас сэрэмжил. Зун, намрын цагт сэрэмжил. Толгой ба цээжин биеэ элдэв өвчинд өртөхөөс болгоомжил. Ад, албины хорлол болох магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, зүүн урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, гал гаргаж зүүн хойт зүгт хаяж, шавар юмуу гурилаар «морины толгой» хийн урьд зүгт газарт булаад, урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Гомбо, Лхам бурхан тахиул, Галын сан, Цэнд, Сундуй.

1925, 1949, 1973, 1997, 2021 оны ЭМ, 1937, 1961, 1985, 2009 оны ЭР хүмүүс УС суудалд суусан байна.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Хар, шар эд, хувцас бүү ав, гахай, загасны мах, хулгайн мах идэх, худ ураг бололцохыг цээрлэ. Хур бороо элбэгшиж, ус үерлэх үеэр болгоомжил. Бөөр, сав, гэдэс, уруул ам, үе мөчний өвчнөөс сэрэмжил. Лус савдаг, усны аюулд өртөх магадлалтай.

 МӨР ГАРГАХ: “Ум гарма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, баруун зүгт ус асгаж алхлан, гурилаар “гахайн толгой” хийн хойд зүгт газарт булаад, хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Шавдаг дором, Лусын балин, Лхам тахиул, Лүмбэмгарав, Лусын сан, Сундуй, Лүйвангон, найман гэгээн, Ванганчагжа, Газар усаа тахь.

3. БАР ЖИЛТЭН

1938, 1962, 1986, 2010 оны эм хүмүүс “ШОРООН” суудалд суужээ.  

Эл суудалд суусан хүмүүс: Эмгэн хүний малгай, шар эд, хувцас, шавар эдлэл, алт, мөнгө, зэс, төмөр авах, газрын үйл, дархан, үхэгсдийн үйлийг цээрлэ. Улаан хонь, чоно барьсан малын мах идэхгүй, бэлэвсэн эмгэний идээнд хүрэхгүй байх хэрэгтэй. Хонь хөтөлж холоос ирсэн эм хүнийг гэртээ бүү оруул. Газар шороо ухах, хад чулуу булгалах, дарханы үйл үйлдэх, оршуулгын газар очих тэргүүтнийг цээрлэ. Газар усны хорлол, хүүрийн бузраас болгоомжил. Жалга, ганга, суваг шуудууны ирмэг ам бараантан харлах үеэр мөн цас мөс хайлах цагт сэрэмжил. Лус савдаг, газар, усны эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум бадма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо, шавар зүүн зүгт хаяж, шавар эсвэл гурилаар «хонины толгой» хийн баруун урьд зүгт газарт булаад, баруун урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Гомбо, Чойжоо тахиул, Саейнинбо, Банзрагч, Сундуй, цац 1000 талби, газар усаа тахь.

1938, 1962, 1986, 2010 оны  эр хүмүүс “ОГТОРГУЙ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Өндөр газар явах, шар, цагаан өнгийн эд, хувцас, зэс, төмөр, нохой, хуримын эд авах, ангийн мах идэх, шинэ гэр барих, эвдэрхий гэрийг сэлбэхийг цээрлэ. Холоос ирсэн доголон хүнийг гэртээ бүү оруул. Сэтгэл тавгүйтэх, гар, хөл толгой өвдөх, нойр муудахаас сэрэмжил. Газар хөлдөх цагаар хянуур бай. Өндөр газар явахаас цээрлэ. Ад, тийрэн, бугийн хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум пагма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, цаас зүүн зүгт хаяж, гурилаар «нохойн толгой» хийн баруун хойд зүгт газарт булаад, баруун хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Шалши, Чойжоо, Үүдэн тэнгэр тахиул, 13 сан, Алтангэрэл, Намхайнинбо, Сундуй.

1926, 1950, 1974, 1998 оны эм хүмүүс “УУЛ” суудалд суужээ.

Ан гөрөө хийх, нойтон мод огтлох, бохир идээ ундаа хэрэглэх, хар эд, малгай, хувцас авах, өмсөх, зэр зэвсэг, гудас дэвсгэр авахыг цээрлэ. Өвс хатах, газар хөлдөж, цас унан, хургах үеэр анхааралтай бай. Ам ангах, үс унах, яр шарх гарах, шар ус гүйх, зэрэг өвчнөөс сэрэмжил. Газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум будда дагийни хум мама бизъяа суха ” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун хойд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо өмнө зүгт хаяж, гурилаар «үхрийн толгой» хийн зүүн хойд зүгт газарт булаад, зүүн хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Намсрай, Гомбо, Шалши тахь, Цагаан шүхэрт, Ариун сан, Цагаан өвгөний сан, Лүмбэнгарав, Сундуй, Лүй ванган, Шүтдэг газар орноо тахь.

1926, 1950, 1974, 1998 оны эр хүмүүс “ХИЙ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Шар өнгийн эд, хувцас авах, ангийн мах идэх, хэрүүл маргаан хийхийг цээрлэ. Хайнагийн мах, галзуу адгуусны мах идэхийг цээрлэ. Чих дүлийрэх, зүрхний хий хөдлөх, мэдрэлийн өвчнөөс сэргийл. Хавар, намрын цагаар анхааралтай бай. Салхи шуурганаас болгоомжилж байх шаардлагатай. Салхи, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха ” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, цаас хийсгэн баруун хойд зүгт хаяж, гурилаар “лууны толгой” хийн зүүн урд зүгт газарт булаад, зүүн урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Гонгор, Лхам тахь, Дүгэр, Жадамба, Ширнэн, Сундуй, газар орноо тахь.

4. ТУУЛАЙ ЖИЛТЭН

1939, 1963, 1987, 2011 оны хүмүүс "ТӨМӨР" суудалд суусан байна.

 Эл суудалд суусан хүмүүс: Чоно, нохойд хазуулсан малын мах идэхийг цээрлэнэ. Төмөр эдлэл, хутга мэс, хүзүүний зүүлт бүү ав. Чоно барьсан малын зүүн хавирганы мах идэж болохгүй. Мэсний аюулаас болгоомжил. Уушиг, зүрх, бүдүүн гэдэсний өвчнөөс сэргийл. Гол мөрний ус, зайрмагтан хөлдөх үеэр анхаар. Ад зэтгэр, шулмын хорлолд өртөх магадлалтай.

 МӨР ГАРГАХ: “Ум радна дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, төмөр эдлэлийн зүйлийг нугалж, хугалан хойд зүгт хаяж, шавар юмуу гурилаар "ямааны толгой" хийн баруун зүгт булаад, баруун (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

 УНШУУЛАХ НОМ: Мэсний хариулга хийлгэ, Дамдин, Гомбо тахиул, Дүгэр, Жадамба, Заслын найман ном, Сундуй.

1927, 1951, 1975, 1999 оны хүмүүс  "МОД" суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Мод огтлох, хутга мэсээр оролдох, хөх өнгийн эд, хувцас, ангийн арьс авах, хэл ам хэрүүл маргаан хийх, ангийн мах идэхийг цээрлэ. Элэг, цөс, гэдэс, яр түүхий, хөлний өвчнөөс сэрэмжил. Мод гөлөглөх үеэр анхаар. Лус, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ:  “Ум базар дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, хойт (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, модон эдлэл, үртэс, шүдэнз хугалан баруун урд зүгт хаяж, гурилаар “туулайн толгой” хийн зүүн зүгт газарт булаад, зүүн (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Шавдаг дором, Усан балин, Очирваань, Гомбо тахь, Ариун сан, Дүншиг, Сундуй, Лүмбэнгарав.

5.ЛУУ ЖИЛТЭН

1940, 1964, 1988, 2012 оны эр хүмүүс “ШОРООН” суудалд суусан.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Эмгэн хүний малгай, шар эд, хувцас, шавар эдлэл, алт, мөнгө, зэс, төмөр авах, газрын үйл, дархан, үхэгсдийн үйлийг цээрлэ. Улаан хонь, чоно барьсан малын мах идэхгүй, бэлэвсэн эмгэний идээнд хүрэхгүй байх хэрэгтэй. Хонь хөтөлж холоос ирсэн эм хүнийг гэртээ бүү оруул. Газар шороо ухах, хад чулуу булгалах, дарханы үйл үйлдэх, оршуулгын газар очих тэргүүтнийг цээрлэ. Газар усны хорлол, хүүрийн бузраас болгоомжил. Жалга, ганга, суваг шуудууны ирмэг ам бараантан харлах үеэр мөн цас мөс хайлах цагт сэрэмжил. Лус савдаг, газар, усны эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум бадма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо, шавар зүүн зүгт хаяж, шавар эсвэл гурилаар «хонины толгой» хийн баруун урьд зүгт газарт булаад, баруун урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Гомбо, Чойжоо тахиул, Саейнинбо, Банзрагч, Сундуй, цац 1000 талби, газар усаа тахь.

1940, 1964, 1988, 2012 оны эм хүмүүс “ОГТОРГУЙ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Өндөр газар явах, шар, цагаан өнгийн эд, хувцас, зэс, төмөр, нохой, хуримын эд авах, ангийн мах идэх, шинэ гэр барих, эвдэрхий гэрийг сэлбэхийг цээрлэ. Холоос ирсэн доголон хүнийг гэртээ бүү оруул. Сэтгэл тавгүйтэх, гар, хөл толгой өвдөх, нойр муудахаас сэрэмжил. Газар хөлдөх цагаар хянуур бай. Өндөр газар явахаас цээрлэ. Ад, тийрэн, бугийн хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум пагма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, цаас зүүн зүгт хаяж, гурилаар «нохойн толгой» хийн баруун хойд зүгт газарт булаад, баруун хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Шалши, Чойжоо, Үүдэн тэнгэр тахиул, 13 сан, Алтангэрэл, Намхайнинбо, Сундуй.

1928, 1952, 1976, 2000 оны эр хүмүүс “УУЛ” суудалд суужээ. 

Эл суудалд суусан хүмүүс: Ан гөрөө хийх, нойтон мод огтлох, бохир идээ ундаа хэрэглэх, хар эд, малгай, хувцас авах, өмсөх, зэр зэвсэг, гудас дэвсгэр авахыг цээрлэ. Өвс хатах, газар хөлдөж, цас унан, хургах үеэр анхааралтай бай. Ам ангах, үс унах, яр шарх гарах, шар ус гүйх, зэрэг өвчнөөс сэрэмжил. Газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум будда дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун хойд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо өмнө зүгт хаяж, гурилаар «үхрийн толгой» хийн зүүн хойд зүгт газарт булаад, зүүн хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

 Уншуулах ном: Намсрай, Гомбо, Шалши тахь, Цагаан шүхэрт, Ариун сан, Цагаан өвгөний сан, Лүмбэнгарав, Сундуй, Лүй ванган, Шүтдэг газар орноо тахь.

1928, 1952, 1976, 2000 оны эм хүмүүс “ХИЙ” суудалд суужээ.

 Эл суудалд суусан хүмүүс: Шар өнгийн эд, хувцас авах, ангийн мах идэх, хэрүүл маргаан хийхийг цээрлэ. Хайнагийн мах, галзуу адгуусны мах идэхийг цээрлэ. Чих дүлийрэх, зүрхний хий хөдлөх, мэдрэлийн өвчнөөс сэргийл. Хавар, намрын цагаар анхааралтай бай. Салхи шуурганаас болгоомжилж байх шаардлагатай. Салхи, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, цаас хийсгэн баруун хойд зүгт хаяж, гурилаар “лууны толгой” хийн зүүн урд зүгт газарт булаад, зүүн урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Гонгор, Лхам тахь, Дүгэр, Жадамба, Ширнэн, Сундуй, газар орноо тахь.

6. МОГОЙ ЖИЛТЭН

1941, 1965, 1989, 2013 оны ЭР, 1929, 1953, 1977, 2001 оны ЭМ хүмүүс “ГАЛ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Улаан эд, хувцас, мал, арьс үс бүү ав, улаан идээ бүү гарга, унаа унах, төмрийн аюулаас сэрэмжил. Зун, намрын цагт сэрэмжил. Толгой ба цээжин биеэ элдэв өвчинд өртөхөөс болгоомжил. Ад, албины хорлол болох магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, зүүн урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, гал гаргаж зүүн хойт зүгт хаяж, шавар юмуу гурилаар «морины толгой» хийн урьд зүгт газарт булаад, урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Гомбо, Лхам бурхан тахиул, Галын сан, Цэнд, Сундуй.

1941, 1965, 1989, 2013 оны ЭМ, 1929, 1953, 1977, 2001 оны ЭР хүмүүс “УС” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Хар, шар эд, хувцас бүү ав, гахай, загасны мах, хулгайн мах идэх, худ ураг бололцохыг цээрлэ. Хур бороо элбэгшиж, ус үерлэх үеэр болгоомжил. Бөөр, сав, гэдэс, уруул ам, үе мөчний өвчнөөс сэрэмжил. Лус савдаг, усны аюулд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум гарма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, баруун зүгт ус асгаж алхлан, гурилаар “гахайн толгой” хийн хойд зүгт газарт булаад, хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Шавдаг дором, Лусын балин, Лхам тахиул, Лүмбэмгарав, Лусын сан, Сундуй, Лүйвангон, Найман гэгээн, Ванганчагжа, Газар усаа тахь.

7. МОРЬ ЖИЛТЭН

1930, 1954, 1978, 2002 оны эм хүмүүс “ШОРООН” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Эмгэн хүний малгай, шар эд, хувцас, шавар эдлэл, алт, мөнгө, зэс, төмөр авах, газрын үйл, дархан, үхэгсдийн үйлийг цээрлэ. Улаан хонь, чоно барьсан малын мах идэхгүй, бэлэвсэн эмгэний идээнд хүрэхгүй байх хэрэгтэй. Хонь хөтөлж холоос ирсэн эм хүнийг гэртээ бүү оруул. Газар шороо ухах, хад чулуу булгалах, дарханы үйл үйлдэх, оршуулгын газар очих тэргүүтнийг цээрлэ. Газар усны хорлол, хүүрийн бузраас болгоомжил. Жалга, ганга, суваг шуудууны ирмэг ам бараантан харлах үеэр мөн цас мөс хайлах цагт сэрэмжил. Лус савдаг, газар, усны эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум бадма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо, шавар зүүн зүгт хаяж, шавар эсвэл гурилаар “хонины толгой” хийн баруун урьд зүгт газарт булаад, баруун урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Гомбо, Чойжоо тахиул, Саейнинбо, Банзрагч, Сундуй, цац 1000 талби, газар усаа тахь.

1930, 1954, 1978, 2002 оны эр хүмүүс “ОГТОРГУЙ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Өндөр газар явах, шар, цагаан өнгийн эд, хувцас, зэс, төмөр, нохой, хуримын эд авах, ангийн мах идэх, шинэ гэр барих, эвдэрхий гэрийг сэлбэхийг цээрлэ. Холоос ирсэн доголон хүнийг гэртээ бүү оруул. Сэтгэл тавгүйтэх, гар, хөл толгой өвдөх, нойр муудахаас сэрэмжил. Газар хөлдөх цагаар хянуур бай. Өндөр газар явахаас цээрлэ. Ад, тийрэн, бугийн хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум пагма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, цаас зүүн зүгт хаяж, гурилаар «нохойн толгой» хийн баруун хойд зүгт газарт булаад, баруун хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

 Уншуулах ном: Шалши, Чойжоо, Үүдэн тэнгэр тахиул, 13 сан, Алтангэрэл, Намхайнинбо, Сундуй.

1942, 1966, 1990, 2014 оны эм хүмүүс “УУЛ” суудалд суужээ

Эл суудалд суусан хүмүүс: Ан гөрөө хийх, нойтон мод огтлох, бохир идээ ундаа хэрэглэх, хар эд, малгай, хувцас авах, өмсөх, зэр зэвсэг, гудас дэвсгэр авахыг цээрлэ. Өвс хатах, газар хөлдөж, цас унан, хургах үеэр анхааралтай бай. Ам ангах, үс унах, яр шарх гарах, шар ус гүйх, зэрэг өвчнөөс сэрэмжил. Газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум будда дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун хойд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо өмнө зүгт хаяж, гурилаар “үхрийн толгой” хийн зүүн хойд зүгт газарт булаад, зүүн хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Намсрай, Гомбо, Шалши тахь, Цагаан шүхэрт, Ариун сан, Цагаан өвгөний сан, Лүмбэнгарав, Сундуй, Лүй ванган, Шүтдэг газар орноо тахь.

1942, 1966, 1990, 2014 оны ЭР хүмүүс “ХИЙ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Шар өнгийн эд, хувцас авах, ангийн мах идэх, хэрүүл маргаан хийхийг цээрлэ. Хайнагийн мах, галзуу адгуусны мах идэхийг цээрлэ. Чих дүлийрэх, зүрхний хий хөдлөх, мэдрэлийн өвчнөөс сэргийл. Хавар, намрын цагаар анхааралтай бай. Салхи шуурганаас болгоомжилж байх шаардлагатай. Салхи, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, цаас хийсгэн баруун хойд зүгт хаяж, гурилаар “лууны толгой” хийн зүүн урд зүгт газарт булаад, зүүн урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

УНШУУЛАХ НОМ: Гонгор, Лхам тахь, Дүгэр, Жадамба, Ширнэн, Сундуй, газар орноо тахь.

8. ХОНЬ ЖИЛТЭН

1931, 1955, 1979, 2003 оны хүмүүс “ТӨМӨР” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Чоно, нохойд хазуулсан малын мах идэхийг цээрлэнэ. Төмөр эдлэл, хутга мэс, хүзүүний зүүлт бүү ав. Чоно барьсан малын зүүн хавирганы мах идэж болохгүй. Мэсний аюулаас болгоомжил. Уушиг, зүрх, бүдүүн гэдэсний өвчнөөс сэргийл. Гол мөрний ус, зайрмагтан хөлдөх үеэр анхаар. Ад зэтгэр, шулмын хорлолд өртөх.

 МӨР ГАРГАХ: “Ум радна дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, төмөр эдлэлийн зүйлийг нугалж, хугалан хойд зүгт хаяж, шавар юмуу гурилаар “ямааны толгой” хийн баруун зүгт булаад, баруун (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

 Уншуулах ном: Мэсний хариулга хийлгэ, Дамдин, Гомбо тахиул, Дүгэр, Жадамба, Заслын найман ном, Сундуй.

1943, 1967, 1991, 2015 оны хүмүүс “МОД” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Мод огтлох, хутга мэсээр оролдох, хөх өнгийн эд, хувцас, ангийн арьс авах, хэл ам хэрүүл маргаан хийх, ангийн мах идэхийг цээрлэ. Элэг, цөс, гэдэс, яр түүхий, хөлний өвчнөөс сэрэмжил. Мод гөлөглөх үеэр анхаар. Лус, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: Ум базар дагийни хум мама бизъяа суха ” тарнийг 7-21 удаа уншаад, хойт (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, модон эдлэл, үртэс, шүдэнз хугалан баруун урд зүгт хаяж, гурилаар “туулайн толгой” хийн зүүн зүгт газарт булаад, зүүн (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Шавдаг дором, Усан балин, Очирваань, Гомбо тахь, Ариун сан, Дүншиг, Сундуй, Лүмбэнгарав.

9. БИЧ ЖИЛТЭН

1932, 1956, 1980, 2004 оны эр хүмүүс “ШОРООН” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Эмгэн хүний малгай, шар эд, хувцас, шавар эдлэл, алт, мөнгө, зэс, төмөр авах, газрын үйл, дархан, үхэгсдийн үйлийг цээрлэ. Улаан хонь, чоно барьсан малын мах идэхгүй, бэлэвсэн эмгэний идээнд хүрэхгүй байх хэрэгтэй. Хонь хөтөлж холоос ирсэн эм хүнийг гэртээ бүү оруул. Газар шороо ухах, хад чулуу булгалах, дарханы үйл үйлдэх, оршуулгын газар очих тэргүүтнийг цээрлэ. Газар усны хорлол, хүүрийн бузраас болгоомжил. Жалга, ганга, суваг шуудууны ирмэг ам бараантан харлах үеэр мөн цас мөс хайлах цагт сэрэмжил. Лус савдаг, газар, усны эзний хорлолд өртөх магадлалтай. Мөрөө гаргахдаа – “Ум бадма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо, шавар зүүн зүгт хаяж, шавар эсвэл гурилаар «хонины толгой» хийн баруун урьд зүгт газарт булаад, баруун урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ. Уншуулах ном: Гомбо, Чойжоо тахиул, Саейнинбо, Банзрагч, Сундуй, цац 1000 талби, газар усаа тахь.

-«ОГТОРГУЙ» суудалд суусан хүн – 1932, 1956, 1980, 2004 оны эм хүмүүс: Өндөр газар явах, шар, цагаан өнгийн эд, хувцас, зэс, төмөр, нохой, хуримын эд авах, ангийн мах идэх, шинэ гэр барих, эвдэрхий гэрийг сэлбэхийг цээрлэ. Холоос ирсэн доголон хүнийг гэртээ бүү оруул. Сэтгэл тавгүйтэх, гар, хөл толгой өвдөх, нойр муудахаас сэрэмжил. Газар хөлдөх цагаар хянуур бай. Өндөр газар явахаас цээрлэ. Ад, тийрэн, бугийн хорлолд өртөх магадлалтай. Мөрөө гаргахдаа –“ Ум пагма дагийни хум мама бизъяа суха ” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, цаас зүүн зүгт хаяж, гурилаар «нохойн толгой» хийн баруун хойд зүгт газарт булаад, баруун хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ. Уншуулах ном: Шалши, Чойжоо, Үүдэн тэнгэр тахиул, 13 сан, Алтангэрэл, Намхайнинбо, Сундуй.

1944, 1968, 1992, 2016 оны эр хүмүүс “УУЛ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Ан гөрөө хийх, нойтон мод огтлох, бохир идээ ундаа хэрэглэх, хар эд, малгай, хувцас авах, өмсөх, зэр зэвсэг, гудас дэвсгэр авахыг цээрлэ. Өвс хатах, газар хөлдөж, цас унан, хургах үеэр анхааралтай бай. Ам ангах, үс унах, яр шарх гарах, шар ус гүйх, зэрэг өвчнөөс сэрэмжил. Газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум будда дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун хойд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо өмнө зүгт хаяж, гурилаар “үхрийн толгой” хийн зүүн хойд зүгт газарт булаад, зүүн хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Намсрай, Гомбо, Шалши тахь, Цагаан шүхэрт, Ариун сан, Цагаан өвгөний сан, Лүмбэнгарав, Сундуй, Лүй ванган, Шүтдэг газар орноо тахь.

1944, 1968, 1992, 2016 оны эм хүмүүс “ХИЙ” суудалд суужээ

Эл суудалд суусан хүмүүс: Шар өнгийн эд, хувцас авах, ангийн мах идэх, хэрүүл маргаан хийхийг цээрлэ. Хайнагийн мах, галзуу адгуусны мах идэхийг цээрлэ. Чих дүлийрэх, зүрхний хий хөдлөх, мэдрэлийн өвчнөөс сэргийл. Хавар, намрын цагаар анхааралтай бай. Салхи шуурганаас болгоомжилж байх шаардлагатай. Салхи, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, цаас хийсгэн баруун хойд зүгт хаяж, гурилаар “лууны толгой” хийн зүүн урд зүгт газарт булаад, зүүн урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Гонгор, Лхам тахь, Дүгэр, Жадамба, Ширнэн, Сундуй, газар орноо тахь.

10. ТАХИА ЖИЛТЭН

1933, 1957, 1981, 2005 оны эр, 1945, 1969, 1993, 2017 оны эм хүмүүс “ГАЛ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Улаан эд, хувцас, мал, арьс үс бүү ав, улаан идээ бүү гарга, унаа унах, төмрийн аюулаас сэрэмжил. Зун, намрын цагт сэрэмжил. Толгой ба цээжин биеэ элдэв өвчинд өртөхөөс болгоомжил. Ад, албины хорлол болох магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, зүүн урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, гал гаргаж зүүн хойт зүгт хаяж, шавар юмуу гурилаар “морины толгой” хийн урьд зүгт газарт булаад, урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

 Уншуулах ном: Гомбо, Лхам бурхан тахиул, Галын сан, Цэнд, Сундуй.

1933, 1957, 1981, 2005 оны ЭМ, 1945, 1969, 1993, 2017 оны ЭР хүмүүс УС суудалд суужээ.  

Эл суудалд суусан хүмүүс: Хар, шар эд, хувцас бүү ав, гахай, загасны мах, хулгайн мах идэх, худ ураг бололцохыг цээрлэ. Хур бороо элбэгшиж, ус үерлэх үеэр болгоомжил. Бөөр, сав, гэдэс, уруул ам, үе мөчний өвчнөөс сэрэмжил. Лус савдаг, усны аюулд өртөх магадлалтай.

 МӨР ГАРГАХ: Ум гарма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, баруун зүгт ус асгаж алхлан, гурилаар “гахайн толгой” хийн хойд зүгт газарт булаад, хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Шавдаг дором, Лусын балин, Лхам тахиул, Лүмбэмгарав, Лусын сан, Сундуй, Лүйвангон, Найман гэгээн, Ванганчагжа, Газар усаа тахь.

11. НОХОЙ ЖИЛТЭН

1922, 1946, 1970, 1994, 2018 оны эм хүмүүс “ШОРООН” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Эмгэн хүний малгай, шар эд, хувцас, шавар эдлэл, алт, мөнгө, зэс, төмөр авах, газрын үйл, дархан, үхэгсдийн үйлийг цээрлэ. Улаан хонь, чоно барьсан малын мах идэхгүй, бэлэвсэн эмгэний идээнд хүрэхгүй байх хэрэгтэй. Хонь хөтөлж холоос ирсэн эм хүнийг гэртээ бүү оруул. Газар шороо ухах, хад чулуу булгалах, дарханы үйл үйлдэх, оршуулгын газар очих тэргүүтнийг цээрлэ. Газар усны хорлол, хүүрийн бузраас болгоомжил. Жалга, ганга, суваг шуудууны ирмэг ам бараантан харлах үеэр мөн цас мөс хайлах цагт сэрэмжил. Лус савдаг, газар, усны эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум бадма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо, шавар зүүн зүгт хаяж, шавар эсвэл гурилаар «хонины толгой» хийн баруун урьд зүгт газарт булаад, баруун урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Гомбо, Чойжоо тахиул, Саейнинбо, Банзрагч, Сундуй, цац 1000 талби, газар усаа тахь.

1922, 1946, 1970, 1994, 2018 оны эр хүмүүс “ОГТОРГУЙ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Өндөр газар явах, шар, цагаан өнгийн эд, хувцас, зэс, төмөр, нохой, хуримын эд авах, ангийн мах идэх, шинэ гэр барих, эвдэрхий гэрийг сэлбэхийг цээрлэ. Холоос ирсэн доголон хүнийг гэртээ бүү оруул. Сэтгэл тавгүйтэх, гар, хөл толгой өвдөх, нойр муудахаас сэрэмжил. Газар хөлдөх цагаар хянуур бай. Өндөр газар явахаас цээрлэ. Ад, тийрэн, бугийн хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум пагма дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (эмийн) зүгт зүгээ гаргаад, цаас зүүн зүгт хаяж, гурилаар «нохойн толгой» хийн баруун хойд зүгт газарт булаад, баруун хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Шалши, Чойжоо, Үүдэн тэнгэр тахиул, 13 сан, Алтангэрэл, Намхайнинбо, Сундуй.

1934, 1958, 1982, 2006 оны эм хүмүүс “УУЛ” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Ан гөрөө хийх, нойтон мод огтлох, бохир идээ ундаа хэрэглэх, хар эд, малгай, хувцас авах, өмсөх, зэр зэвсэг, гудас дэвсгэр авахыг цээрлэ. Өвс хатах, газар хөлдөж, цас унан, хургах үеэр анхааралтай бай. Ам ангах, үс унах, яр шарх гарах, шар ус гүйх, зэрэг өвчнөөс сэрэмжил. Газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум будда дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун хойд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, чулуу, шороо өмнө зүгт хаяж, гурилаар “үхрийн толгой” хийн зүүн хойд зүгт газарт булаад, зүүн хойт (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Намсрай, Гомбо, Шалши тахь, Цагаан шүхэрт, Ариун сан, Цагаан өвгөний сан, Лүмбэнгарав, Сундуй, Лүй ванган, Шүтдэг газар орноо тахь.

1934, 1958, 1982, 2006 оны эр хүмүүс “ХИЙ” суудалд суужээ.  

Эл суудалд суусан хүмүүс: Шар өнгийн эд, хувцас авах, ангийн мах идэх, хэрүүл маргаан хийхийг цээрлэ. Хайнагийн мах, галзуу адгуусны мах идэхийг цээрлэ. Чих дүлийрэх, зүрхний хий хөдлөх, мэдрэлийн өвчнөөс сэргийл. Хавар, намрын цагаар анхааралтай бай. Салхи шуурганаас болгоомжилж байх шаардлагатай. Салхи, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ: “Ум базар пад дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, урьд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, цаас хийсгэн баруун хойд зүгт хаяж, гурилаар “лууны толгой” хийн зүүн урд зүгт газарт булаад, зүүн урьд (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Гонгор, Лхам тахь, Дүгэр, Жадамба, Ширнэн, Сундуй, газар орноо тахь.

12. ГАХАЙ ЖИЛТЭН

1923, 1947, 1971, 1995, 2019 оны хүмүүс “ТӨМӨР” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Чоно, нохойд хазуулсан малын мах идэхийг цээрлэнэ. Төмөр эдлэл, хутга мэс, хүзүүний зүүлт бүү ав. Чоно барьсан малын зүүн хавирганы мах идэж болохгүй. Мэсний аюулаас болгоомжил. Уушиг, зүрх, бүдүүн гэдэсний өвчнөөс сэргийл. Гол мөрний ус, зайрмагтан хөлдөх үеэр анхаар. Ад зэтгэр, шулмын хорлолд өртөх.

МӨР ГАРГАХ: “Ум радна дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, баруун урд (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, төмөр эдлэлийн зүйлийг нугалж, хугалан хойд зүгт хаяж, шавар юмуу гурилаар “ямааны толгой” хийн баруун зүгт булаад, баруун (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Мэсний хариулга хийлгэ, Дамдин, Гомбо тахиул, Дүгэр, Жадамба, Заслын найман ном, Сундуй.

1935, 1959, 1983, 2007 оны хүмүүс “МОД” суудалд суужээ.

Эл суудалд суусан хүмүүс: Мод огтлох, хутга мэсээр оролдох, хөх өнгийн эд, хувцас, ангийн арьс авах, хэл ам хэрүүл маргаан хийх, ангийн мах идэхийг цээрлэ. Элэг, цөс, гэдэс, яр түүхий, хөлний өвчнөөс сэрэмжил. Мод гөлөглөх үеэр анхаар. Лус, газрын эзний хорлолд өртөх магадлалтай.

МӨР ГАРГАХ:  Ум базар дагийни хум мама бизъяа суха” тарнийг 7-21 удаа уншаад, хойт (цог хийморь) зүгт зүгээ гаргаад, модон эдлэл, үртэс, шүдэнз хугалан баруун урд зүгт хаяж, гурилаар “туулайн толгой” хийн зүүн зүгт газарт булаад, зүүн (буян хишиг) зүгээс гэртээ ирнэ.

Уншуулах ном: Шавдаг дором, Усан балин, Очирваань, Гомбо тахь, Ариун сан, Дүншиг, Сундуй, Лүмбэнгарав.

ЭХ СУРВАЛЖ: ЗУРХАЙЧ ЛАМ ДОРЖИЙН ЦОГТБААТАР

 

ШИНИЙН 1-НД МӨР ГАРГАХ ЗААВАР