Монголын Үндэсний туухийн музейн “Их эзэнт гүрэн” хэмээх танхимд өчигдөр буюу 2-р сарын 22-ны өдөр “Нүүдэлчин өв соёлоо дээдэлье” уриан дор  Монгол, ОХУ, Хятадын шатарчид оюун ухаанаа уралдуулан өрсөлдөв. Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам, Биеийн тамир спортын улсын хороо, Монголын Шатрын холбоо, Монголын Үндэсний түүхийн музей, Дуут урлан, Дэлхийн монголчуудын уламжлалт шатрын нэгдсэн холбоо, “АПУ дэйри” компани хамтран зохион байгуулж буй тус тэмцээнд өсвөр насны 10 гаруй хүхэд, нэг их мастер, хориод эмэгтэй, арваад ахмадаас гадна ОХУ-ын Буриад, БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны гээд 50 гаруй шатарчин оролцсон байна.

       Монголын үндэсний түүхийн музейд энэ тэмцээнийг зохион байгуулж байгаа нь түүхэн ач холбогдолтойгоос гадна шатар судлаач, тоглогч, монгол шатрыг сонирхогчдын мөрөөдөл биелсэн үйл явдал гэдгийг Монголын шатрын холбооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Наранбаатар тэмцээнийг нээж хэлсэн үгэндээ онцоллоо.

      Тэрбээр, “Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлиг гарсны дараа тэмцээн зохион байгуулж байгаа нь онцлог. Зарлигт үндэсний түүхээ сэргээн, гүнзгийрүүлэн судлах, төрт ёсны уламжлал, нүүдэлчин өв соёл, монголынхоо эртний түүхийг судлан, сурталчилж дэлхийд түгээн дэлгэрүүлэх, сурталчлан таниулах утгатай заалт орсон. Энэ дагуу нүүдэлчин соёл иргэншил монгол шатартай салшгүй холбоотой, 2-3 мянган жилийн өмнө үүссэнийг монголын олон эрдэмтэн судлаач эрчимтэй судалж, баримтаар нотолсон. Тухайлбал, Түүхийн шинжлэх ухааны доктор, Эртний шатар судлаач А.Батзориг Үндэсний музейд баасан гарагт тавьсан монгол шатрын үүсэл гарлын тухай илтгэлдээ, шатар монголоос үүссэнийг олон баримтад тулгуурлан тэмдэглэсэн.

       Хамгийн тод жишээ дурдвал, археологич, доктор Д.Эрдэнэбаатарын удирдлага дор 2011 онд Архангай аймгийн Өндөр-Улаан сумын нутгаас олсон “Гол модны олдвор 2” олдвор бий. Эндээс 2000 жилийн өмнөх алтан бэрс гарч ирсэн. Алтан дээр бэрсийг дүрсэлсэн гэсэн үг. Мөнгө, хүрэл дээр билэгт гөрөөсийг дүрсэлсэн байдаг. Манай түүхч, эртний шатар судлаачид бэрс бол домгийн амьтан, дээд язгууртай цорын ганц гэдэг утга илэрхийлдгийг хэлдэг. Монголчууд шатарт бэрсийг хамгийн хүчирхэг дүрсээр төлөөлүүлдэг.

       Энэ утгаараа шатар монголоос үүссэнийг батлах том олдвор юм. Эрдэнэсийн санд хадгалж буй алтан бэрсийг одоогоор “Чингис хаан” Үндэсний музейд дэлгэсэн байгаа. Иймд монгол шатраа хөгжүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх зорилгоор дэлхий даяар тархан суугаа монголчуудаа нэгэн дор цуглуулан тэмцээн зохион байгуулж байгаа нь бахархалтай үйл” хэмээв.

      Монгол шатар нь монголчуудаас дэлхийн өв соёлд оруулсан гайхамшигтай зүйлсийн нэг. Дэлхийг байлдаг дагуулах ухаан шатарт байгаа ч гэдэг. Шатар нь ой тогтоолтыг хөгжүүлж, хичээнгүй нямбай, мэргэнээс гадна үл дийлдэх зоригтой болгодог учир шатар тоглосон хүний ухаан сэргэлэн байдгийг уралдаанд оролцож буй судлаач, эрдэмтэд хэлж байлаа. Монгол шатрын тэмцээнийг жил бүрийн цагаан сарын баярын өмнө уламжлал болгон зохион байгуулах аж.