Доктор, профессор Ш.Баттөр, Өвөрмонгол судлаач, магистр Б.Хорвоо нарын "Үзэл санааны эрэлхийллийн зам" ном гарчээ. Энэхүү номын редактороор Д.Ганболд доктор ажилласан байна. Тэрбээр номын өмнөтгөлд "Уран зохиолын ай савд бүтээлч сэтгэлгээгээр хандаж, байнгын эрэл хайгуул хийж, бусдыг уриалан дуудаж, өөрсдийгөө шинээр нээж явах нь хүмүүнд байх ёстой чанар байх, харин түүнийгээ хэрэгжүүлэх чадвар адилгүй буй за. Энэ чадвараа хөгжүүлж буй нэгэн бол утга зохиол судлаач доктор Шараагийн Баттөр болой.

   Тэрбээр 2023 онд "Үзэл бодол: Урлан" цувралын анхдугаар номоо "Тэрслэлийн зохицол" нэртэйгээр яруу найрагч Д.Галсансүх, зураач М.Батзориг, сэтгүүлч Ч.Бат-Уянга нарыг оролцуулан бэлдэж, уран зохиол, уран зураг, сэтгүүл зүйн чиглэлээрх тэдний санаа бодол, үзэл баримтлалыг харилцан яриа хэлбэрээр маш сонирхолтой судалгаа болгон уран бүтээлчдэд хүргэсэн билээ. Энэ удаагийн цувралаа өвөрмонгол судлаач Б.Хорвоотой хамтран бүтээхдээ ном хэвлэл, утга зохиол, театрын салбарт нэлээд гүнзгий "орсон" хоёр эрхмийг сонгожээ..." хэмээн өгүүлжээ. Тийм ээ, тэр хоёр эрхэм бол Ойдовын Содномпил багш, орчуулагч Н.Пүрэвдагва. Тэд энэхүү хоёр уран бүтээлчийн тухай "Үзэл санаа болоод өвийн тухай яриа", "Утга учир болоод хүний тухай яриа", "Зорилго хийгээд аргын тухай яриа", "Зохиол хийгээд аргын тухай хоёрдугаар яриа", "Үүсэл болон үр дүнгийн тухай яриа", "Орчин үе болон төлөвлөлтийн тухай яриа", "Орчин үе болон хандлагын тухай яриа", "Цаг үе болоод цаашдын чиг хандлагын тухай яриа" гэсэн хэсгүүдэд хуваан хүүрнэсэн байна.

            Энэхүү номд Ш.Баттөр доктор, Б.Хорвоо судлаач нар О.Содномпил багш болон Н.Пүрэвдагва орчуулагчтай ярилцсан яриа багтжээ. Тэдгээрийн ярианы хэсгээс уншигч танд хүргэе.

О.СОДНОМПИЛ : Д.НАЦАГДОРЖ УРАН ЗОХИОЛЫН АЛЬ Ч ТӨРЛӨӨР ДЭЛХИЙН ТҮВШНИЙ ЗОХИОЛЧ

             Ш.БАТТӨР: Өрнө дахины Сервантес ч юм уу, Достоевский ч юм уу, Булгаков ч юм уу...дүйцэх зохиолч манайд байна уу?

            О.СОДНОМПИЛ: Он цаг харуулна. Гэхдээ л Д.Нацагдорж уран зохиолын аль ч төрлөөр дэлхийн түвшний зохиолч. Монголын шүлгийг шал өөр болгосон, наад зах нь. Ардын барилттай гэгддэг "Миний нутаг" шүлэгт дахилт оруулж ирсэн. Хэлбэрийн шинэчлэл хийсэн. Манайд чинь сургаалын шүлэг зонхилж байж. Ардын дуу бол өөр л дөө, тэр чинь сэтгэлээс гарсан учраас...

Н.ПҮРЭВДАГВА: АЛТАН ДУНДЖИЙГ ОЛОХГҮЙ БОЛ ОРЧУУЛГА БИШ ОРШУУЛГА БОЛНО

               Б.ХОРВОО: Орчуулгын хамаатай хэдэн асуулт асууя. Орчуулгад хоёр зүйлийн онол байна. Нэгдүгээрт, тухайн үндэстний соёл, сэтгэлгээг буулгах. Хоёрдугаарт, орчуулж буй хэлний хөрсөн дээр буулгах. Та алийг нь илүү баримтлахыг хичээдэг вэ.

             Н.ПҮРЭВДАГВА: "Алтан загасны үлгэр"-ийн монгол хувилбар зөв үү, буруу юу гэсэн асуулт байна. Монгол хэлэнд буулгасан хүн нь монголын агуу Цэндийн Дамдинсүрэн. Гэтэл А.С.Пушкиний "Алтан загасны үлгэр" дэлхийн агуу. Пушкин монголд танигдах ёстой юу. Пушкинийг монголд таниулахын тулд зохиолыг нь орчуулсан уу. Пушкин гэж ийм хүн, ингэж бичдэг гэж мэдэх ёстой юу. Хэрэв тийм бол Пушкин танигдаж л байх ёстой. Уг үндэстэн, улсад ойлгомжтой байх ёстой нь үнэн. Гэхдээ зохиолчийн хэл, ахуйг бид танин мэдэх ёстой, зохиолоос нь гадна. Эдгээрийн алтан дунджийг олохгүй бол орчуулга биш, оршуулга болно...