Сэтгүүлч, доктор Д.Отгонбаяр нэрт орчуулагч Н.Пүрэвдагва гуайн тухай, түүний Монголын театрт оруулсан хувь нэмрийг тодотгон тодруулсан "ТЕАРТ ЭРЭЛТТЭЙ ХҮН" ном гаргажээ.

    Энэхүү номын редактороор СУИС-ийн ректор, доктор, профессор Э.Сонинтогос, СУИС-ийн ТУС-ийн захирал, доктор, профессор Д.Даваасүрэн нар ажиллажээ.

           Номын өмнөтгөл болох редакторын үгт тус номын тухай "...Театр мэргэжлийн урлагийн байгууллагын хувьд үндэсний болон гадаадын сонгодог жүжгээр урын сангаа хэрхэн зузаатгаж ирсэн талаар уншаад зогсохгүй, Монголын театрын түүхийг зөвхөн 1931 оноор хязгаарлаж болохгүйн учир шалтгааныг энэ номоос та уншина. Бас театрын түүхийг зөвхөн найруулагч, жүжигчид зураачид бичдэггүй, физикч, орчуулагч ч бичилцдэг болохыг та энэ номоос мэдэж авна...Энэ номд орчуулагч, СУИС-ийн хүндэт профессор Н.Пүрэвдагвын Монголын театрын урын сангийн баяжилтад оруулсан хувь нэмрийн тухай бас өгүүлж байна. Орчуулагч амар ажил биш, тэр тусмаа жүжгийн зохиол орчуулах бүр амаргүй. Цаг хугацаа, газар орон, соёлын хүрээний хамаарал гэх мэт олон хүчин зүйлийн харилцан хамаарал дунд, тухайн зохиолыг жүжиг болгох найруулагч, жүжигчидтэй хүртэл хамтарч байж шийдэх ёстой олон асуудал урган гарч ирдэг талаар орчуулагчид дурдсан байдаг. Н.Пүрэвдагвын орчуулгын бүтээлийн онцлог энэ. Нөгөө гэвэл үргэлжилсэн үгийн зохиолоос, бүр дэлхийн сонгодгийг амлан авч, жүжгийн зохиол болгосон явдал юм. Энэ амаргүй, адармаатай ажлыг орчуулга гэх үү, зохиол гэх үү гэдэг асуулт ч гарч ирнэ. Ингэж үзвэл "Бүтэлгүй хайрын дууль буюу Анна Каренина" жүжгийн зохиол бол Н.Пүрэвдагвын зохиол мөн. Эндээс Толстойгоос, Гёте-гоос сэдэвлэсэн гэх тодотголтой Н.Пүрэвдагвын бүтээлийн жагсаалт цааш үргэлжилнэ..." гэсэн байна.

• ...Театрын урлаг нь нэн эртний үеийн, дундад зууны, сэргэн мандлын, соён гэгээрлийн, шинэ цагийн гэсэн үе бүхэндээ сорилтыг туулж, уламжлал, шинэчлэл хоёрын хоорондын харилцан хамаарал, бас тэмцэл шалгарлын үр дүн болж үлдэж хоцорч, хүн төрөлхтний соёл гэгээрлийн эрэлт хэрэгцээг хангаж ирсэн...

• ...Н.Пүрэвдагвын орчуулсан "Кихот ноён", "Адууны түүх", "Клеопатра" зэрэг жүжиг болон түүний жүжиг болгон бичсэн "Амьгүй албат", "Фауст", "Анна Каренина" бүтээл нь бүгд дэлхий дахинаа хүлээн зөвшөөрөгдсөн сонгодгууд...

• ...Нэг талаасаа олон уран бүтээл орчуулж, бас бичиж туурвин театрын урын сангийн суурь болсон жүжгийн зохиолыг бэлтгэж өгдөг уран бүтээлчийн хувьд Н.Пүрэвдагва нь найруулагч нарын хувьд сонирхолтой фигур аж...

• ...Театрын хөгжлийн түүх гэдэг зөвхөн шийдвэр гаргасан он цагаар хязгаарлагдах ёсгүй гэдгийг нэртэй найруулагч ингэж хэлснийг нь өлгөж аваад судлаад, олон улсын театр судлалын хэмжээнд судалгааны эргэлтэд оруулах нь шинэ цагийн театр судлаачдын хийх ёстой ажлын нэг...

​

• ...Найруулагч, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Б.Баатар "Аливаа театр урын сангийн жагсаалтаараа ямар театр вэ гэдгээ харуулж байдаг. Урын сангийн бодлогоороо олныг хөтөлж, нийгэм цаг үеэсээ түрүүлж алхах уу, эсвэл зөвхөн тухайн цагийн аясыг даган урссан жүжиг голлох уу гэдгээс театрын нэр, зорилго хамаарч байдаг" хэмээсэн байна...

• ...Жүжгийн зохиол бичнэ гэдэг яруу найрагч, эсвэл зохиолч болгоны барьж авдаг амархан ажил биш, утга зохиолын тухайд тэс өөр, бие даасан төрөл зүйл Н.Намдагийн хэлсэн нь Н.Пүрэвдагва орчуулагчийн монгол хэлнээ хөрвүүлсэн "В.Э.Мейрхольд. Өгүүлэл, захидал, хэлсэн үг, яриа" ном гарсны дараа утга зохиол хийгээд театр урлагийн олон хүнд илүү тод ойлгогдсон...

• ...Театр руу, жүжгийн орчуулга руу л ингэж арай хожуу орж ирсэн болохоос биш Норовын Пүрэвпдагва нь орчуулагчийн хувьд нийгэм, улс төрийн чиглэлийн олон бүтээлтэй нэгэн гэдгийг өмнө дурдсан...
• ...Зохиолчоосоо үл хамааран дүрүүд нь цаашаа зуун дамжин амьдарч байдаг бүтээл хэр олон байдаг билээ. Ийм бүтээлийг, Толстойн үеийн амьдралыг Монголын энэ үеийн амьдралын хөрснөө буулгаж ойлгуулсан жүжиг болгохын тулд Н.Пүрэвдагва яаж ажилласан байна вэ гэдгийг тодруулах гэж оролдъё...