-ЗУДЫН ЭРСДЭЛ НЭМЭГДЭЖ БАЙНА-

     Монгол Улсын Шадар сайдын 2018 оны 68 дугаар тушаалаар батлагдсан “Гамшгийн эрсдэлийн ерөнхий үнэлгээ хийх аргачлал, заавар”-ын дагуу ХХААХҮЯ, ОБЕГ, ЦУОШГ, ЭМЯ, ЗТЯ, ГБНХЯ хамтарсан ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн 2025-2026 оны зудын эрсдэлийн үнэлгээг хийжээ. Зудын эрсдэлийн үнэлгээгээр нийт 21 аймаг, 330 сумын хэмжээнд “маш их” эрсдэлтэй 5 сум, “их” эрсдэлтэй 59 сум, “дунд” эрсдэлтэй 192 сум, “бага” эрсдэлтэй 74 сум байна.

    Бүс болон аймгуудын түвшинд нийт дүнгээр авч үзвэл “маш их” эрсдэлтэй Баян-Өлгий аймаг, “их” эрсдэлтэй Увс, Ховд, Хөвсгөл, Дорноговь аймгууд, “дунд” эрсдэлтэй Говь-Алтай, Завхан, Архангай, Баянхонгор, Өвөрхангай, Говьсүмбэр, Дархан-Уул, Дундговь, Өмнөговь, Сэлэнгэ, Төв, Дорнод, Сүхбаатар аймгууд, “бага” эрсдэлтэй Булган, Орхон, Хэнтий аймгууд байна.

     Зудын эрсдэлийн үнэлгээг хийхдээ цаг агаарын байдал, агаарын температур, хур тунадасны байдлыг тооцон аюулыг, бэлчээрийн даац, өвөлжих малчин өрх, малын тоо, отор нүүдэл, мал малчдын нөхцөл байдал, нийгмийн болон эрүүл мэндийн үйлчилгээ, алба мэргэжлийн ангийн бэлэн байдлыг тооцон эмзэг болон өртөх байдлыг, мал махны зах зээлд нийлүүлсэн байдал, малчдын гар дээр болон аймаг, сум, улсын аюулгүй нөөцөд өвс тэжээлийн нөөцөлсөн байдалд дүн шинжилгээг тооцон чадавхыг тур бүр үнэлж, зудын эрсдэлийн үнэлгээг боловсруулсан байна. Зудын эрсдэлийн ерөнхий үнэлгээний дээрх нэгдсэн дүнгээс гадна өвөлжилт хүндэрч болзошгүй аймаг, сумдын малчин өрхийн хашаа хороо, ус түлшний нөөц, нийт малын бэлчээр отроор, байран болон нэмэгдэл тэжээлээр тэжээх малын тоо, малчдын гар дээрh чадавхийн үзүүлэлтийг тооцсон зураглал гаргасан. Мөн сум, аймгийн түвшинд нөөцөлсөн өвс тэжээлийн нөөц, цас ахиу орсон үед хаагдаж болзошгүй зам даваа, эрүүл мэнд, нийгмийн үйлчилгээ, орон нутгийн алба мэргэжлийн ангийн бэлэн байдлыг тооцож зудын өртөх болон эмзэг байдлын зураглал гаргасан байна. 

Бид зарим аймгийн Хөдөө аж ахуйн газрын дарга нартай холбогдож, өвөлжилтийн бэлтгэл байдлын талаар тодрууллаа. 

Дундговь аймгийн хөдөө аж ахуйн газрын дарга Б.Мөнхжаргал: Зуншлага тааруу байсан учир өвөлжилт хүндрэх төлөвтэй байна

     Өнөөдрийн байдлаар /өчигдөр/ манай аймгийн ихэнх сумаар цасан шуургатай байна. Тиймээс малчид бог малаа бэлчээгээгүй байгаа. Мөн аймаг, сумдын онцгой байдлын шуурхай штабынхан бэлэн байдал зарлан ажиллаж байна. Энэ жил манай аймгийн нутгаар эрт ногоо идсэн боловч долоо,наймдугаар сард зуншлага тааруу, гандуу байсан. Ногоо тачирхан гарсан учир өвөлжилт хүндрэх төлөвтэй байгаа. Тиймээс аймаг, сумдын хэмжээнд өвс, тэжээлийн бэлтгэлээ чадлынхаа хэрээр хангаж байгаа. Манай аймгийн хэмжээнд өвсний нөөц, бэлтгэл сайн байгаа. Харин хивэг тэжээлийн нөөцөө хангахаар тендер зарлачихсан байгаа. Өвөлжилт хүндрэх төлөвтэй байгаа учир манай сумдын зарим малчид отрын бүс нутаг болон төв аймгийн зарим нутгаар оторлож байгаа” гэв.

ТӨВ АЙМГИЙН ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН ГАЗРЫН ДАРГА Л.ДАВААСҮРЭН: ӨВӨЛЖИЛТИЙН БЭЛТГЭЛЭЭ 80-90 ХУВЬТАЙ ХАНГАСАН

     Ойрын өдрүүдэд Монгол Улсын хэмжээнд цасан шуургатай байна. Манай аймгийн Лүн, Эрдэнэсант, Аргалант сумаар цас багатай, нутгийн хойд хэсгээр цас ихтэй байна. Манай аймгийн хэмжээнд есөн сая мал өвөлжиж байгаа. Зургадугаар сараас хойш өвс, тэжээлийн бэлтгэлээ хангаж, 80-90 хувьтай болгосон. Манай аймгийн зарим суманд ойрын сумдын малчид отроор ирж байгаа учир малынх нь гарал үүслийн бичгийг нь шалгаж байгаа.