“Рио Тинто” групп болон “Туркойз Хилл Ресурсэс” компаниас арванхоёрдугаар сарын 13-нд Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэд албан захидал ирүүлсэн. Тус захидалд “Оюутолгой” ХХК-ийн талд үүссэн эзэмшлийн 34 хувьд ногдох 2.3 тэрбум ам.долларын өрийг тэглэж, Оюутолгойн далд уурхайг ашиглалтад оруулахаар тооцсон 2023 оны эхний хагас хүртэлх нэмэлт зардлыг хөрөнгө оруулагч тал 100 хувь хариуцаж, өмнөх гэрээ буюу “Дубайн гэрээ”-г эцэслэн шийдэж, дуусгавар болгох саналыг тусгасан юм.

Захидалд:

1. “Оюутолгой” төслийн Монгол Улсын Засгийн Газрын эзэмшлийн 34 хувьд ногдох нийт 2.3 тэрбум ам.долларын өрийг 100 хувь тэглэх. Ингэснээр өмнө нь тооцоолж байсан 22 тэрбум ам.долларын өр үүсэхгүй, улмаар “Оюутолгой” ХХК-ийн 34 хувь эзэмшлийн үнэ цэн нэмэгдэж, ногдол ашиг авах хугацаа наашлах;
2. ДУББСТ болон “Оюутолгойн далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн нэмэлт төлөвлөгөө”-г цуцалж дуусгавар болгох;
3. Оюутолгойн далд уурхайн бүтээн байгуулалтын төслийн санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулахыг зөвшөөрөх;
4. Гүний уурхай ашиглалтад орж олборлолт эхлэх хугацаа буюу 2023 оны эхний хагас хүртэлх нэмэлт зардлыг хөрөнгө оруулагч тал 100 хувь хариуцаж “Оюутолгой” ХХК-д нэмэлт өр үүсгэхгүй байх;
5. “Оюутолгой” ХХК-ийн засаглалыг сайжруулах байдлаар гүний уурхайн төслийн хяналтыг сайжруулах арга хэмжээ авч холбогдох зардлыг харилцан тохиролцсон нөхцөлийн дагуу “Оюутолгой” ХХК төлөх; Монгол Улсын эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээнээс Цахилгаан эрчим хүчээр хангах гэрээ байгуулах; төслийн байгаль орчин, нийгэм, засаглалыг сайжруулах чиглэлээр хамтран ажиллах талаар өгүүлжээ.

Үүнтэй холбоотойгоор “Дубайн гэрээ”-г цуцалж, дахин шинэ гэрээ байгуулах болбол хэрхэх тухай асуудалд эдийн засагчдын байр суурийг хүргэж байна.

Эдийн засагч Л.ОЮУН: “Оюутолгой”-н гэрээний өмнөх алдаагаа давтахгүйн тулд улстөржүүлэх нь зөв

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэд ирүүлсэн захидлын агуулгыг харвал, Оюутолгойн зэс маш чухал, үүнээс “Рио Тинто” салахыг хүсэхгүй байгааг харуулж байна. Би нэгэнт эхлүүлснээс хойш дахин гэрээ хийж, Монголдоо ашигтай байдлаар эргүүлэх нь зүйтэй гэсэн байр суурьтай байгаа.

           Цаашдын гэрээ хэлцэлд өмнөх гэрээ шиг өөрсдийн баялгаа өгчихөөд хариуд нь өр, зээлийн асуудалд орж болзошгүй эсэхдээ анхаарах ёстой. Хэрэв тэгж чадахгүй бол яг л өмнөх гэрээ шиг бүх зүйл бахь байдгаараа, шүүмжилсэн хэвээрээ л үлдэнэ. Тиймээс “Оюутолгой” төслийн өмнөх гэрээг цуцалж шинэ гэрээ байгуулах болбол үүндээ анхаарч, хоёр талаас чадварлаг мэргэжилтнүүдээ ашиглах ёстой. Харин илүү ул суурьтай гэрээ байгуулахыг хүсвэл гаднын туршлагатай хүнийг ч оролцуулж болно.

           Өмнөх гэрээ дутуугаар барахгүй болсон. Тэр үед “Оюутолгой” төсөл улс төртэй маш их хутгалдсан. Харин одоо бол “Оюутолгой”-н гэрээнд улс төр оролцохоос өөр аргагүй байдалд хүрээд байна. Өмнөх алдаагаа давтахгүй байхын тулд улстөржүүлэх хэрэгтэй боллоо.

Эдийн засагч Ч.ОТГОЧУЛУУ: 34 хувиа болиод илүү өндөр роялти тогтоох хэрэгтэй

“Оюутолгой”-н асуудалтай холбоотой яриа хэлэлцээр үр дүнтэй үргэлжилж байгаад баяртай байна. Гэхдээ бид өмнөх Засгийн газруудаа үгүйсгээд байж болохгүй. “Дубайн гэрээ”-г одоогийн Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх хүртэл дэмжиж байсан. Иймд улстөржүүлээд байх хэрэггүй л болов уу.

           Монгол Улс ядуурлаас гарахын тулд жил бүр нэг тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хэрэгтэй. Харин энэ орчныг бүрдүүлэхэд Оюутолгой чухал үүрэгтэй. Хувь нийлүүлэгчид ёс зүйтэй, мэргэжлийн түвшинд хэлэлцэх нь зөв. Түүнээс биш Засгийн газар нь УИХ-тайгаа нийлээд гаднын хөрөнгө оруулагчийг дарамталж болдог гэсэн дохиог гаднынханд өгчихвөл хохирч үлдэх нь монголчууд бид өөрсдөө.

           Нэгэнт бүтээн байгуулалт нь дуусаж байгаа учир “Оюутолгой”-н баримт бичгийг цуцлахад асуудал үүсэхгүй. Гол нь гуравдагч хөршүүдийн хөрөнгө оруулагчид л монголчуудыг барьцгүй, хувирамтгай засагтай улс гэж үзэх болов уу. Хэрэв өмнөх гэрээг бүрэн цуцалж, дахин ширээ гэрээ байгуулах болбол 34 хувиа болиод, оронд илүү өндөр роялти тогтоох хэрэгтэй.