“Чи амттай юм” гэх этгээд нэртэй нэгэн анимэ үзэж байсан минь санаанд оров. Зохиолын хувьд одоогоос 76 сая жилийн өмнөх цаг үеийг харуулна. Зүрх гэх нэртэй махчин үлэг гүрвэл ан хийж явахдаа нэгэн өвсөн тэжээлтний өндгийг олсноор эхэлдэг. Түүний идэхээр завдахдаа “Амттай” гэж хэлсэн нь цуурсан өндөгний доторх бяцхан өвсөн тэжээлтэнд ч сонсогдохоор чанга байж. Удалгүй л өндөг гэнэтхэн бяцарч хагарсанд доторх нь бяцхан үлэг гүрвэл Зүрхийн толгой дээр гарч суув. Тэрээр “Амттай гэсэн. Миний нэр бол Амттай” гэж хэлж, энэ хүн миний эцэг юм байна гэсэн ойлголт сууснаар зохиол гол хэсэгтээ орно.

Зүрх хэдий Амттайг идэхийг хүсч байсан ч түүний хүссэнээр болдоггүй. Улмаар бага багаар түүнийг хайрлаж, халамжлах болдог. Махчидын нутаг дэвсгэр дотор Амттайг халамжилж, хамгаалах түүнд тийм ч амар биш. Угтаа байгалийн хуулиараа нэгнийгээ бариж идэх гэж төрсөн тэдэнд энэ мэт саад элбэг. Нэгэн удаа XIII пап лам Иоан “Эцэг болох амархан. Харин жинхэнэ аав байна гэдэг хэцүү” гэж хэлсэн байдаг. Санамсаргүй байдлаар аав болсон Зүрхэд жинхэнэ аав болох үүрэг ноогдсон юм. Иймэрхүү нөхцөл байдлыг тийм ч удаан үргэлжлүүлэхээргүй төлөвлөсөн нь Зүрх Амттайг орхихоор шийдэв.

Энэ үеэс л Зүрх “жинхэнэ аав” болсон болов уу. Зүрхэд түүнийг орхих зориг байгаагүй нь түүнийг араас дагаж, хэн нэгэнд идүүлэх вий гэж санаа зовохоос илт харагдах юм. Махчид Амттайд “Зүрх бол чиний аав биш” гэж хэлэхэд “Мэднэ ээ. Гэхдээ аав л бол аав” гэж Амттайн хэлж байгаа нь хамгийн сэтгэл татам хэсэг байв. Тэдний гэр бүлийн доторх асуудал нь Зүрх махчидын сүргийн толгойлогч Бакитай тэрсэлдсэнээр өндөрлөв. Улмаар Баки Амттайг алахаар шийдэх ба Зүрх түүнийг аван өвсөн тэжээлтнүүдийн амьдардаг алс хол нутгийг зорино. Шархадсан Амттай Зүрхний аман дотор нуугдаж явахдаа өндгөн дотроо буцаж орсон мэт халуун дулаан мэдрэмжийг олж авдаг нь гайхалтай.

Бид үргэлж эхийн хайрыг санаж, ээж гэх хүний хайрлаж, магтан дуулдаг ч ард нь үргэлж аав гэх хүнээ орхигдуулдаг. Эцэг гэх хүний нөмөр, дотно сэтгэлийг ч үүнээс харж болохоор юм. Зүрх өвсөн тэжээлтнүүдийн нутагт очиход Баки түүний араас нэхэн ирдэг. Баки болон Зүрх хоёрын хоорондын тулаанд Зүрх ялагдахад хүрч, хагас үхдэл байдалтай үлдэв. Харин өвсөн тэжээлтнүүд дундаас хоёр үлэг гүрвэл ирж амийг нь өршөөхийг гуйна. Тэд ч мөн Зүрхийг бага байхаас нь олж, түүнийг өсгөсөн аав, ээж хоёр нь юмсанж. Тэд түүнийг бүхий зүйлсийг хайрлаж яваасай хэмээн Зүрх гэдэг нэр хайрлажээ. Махан идэшт үлэг гүрвэлүүд мах л идэхгүй бол хоолшдоггүй.

Бүр эцэж, турж, үхлийн ирмэгт очдог. Зохиолын төгсгөлд Амттайг бусад өвсөн тэжээлтнүүдийн хамт орхиод Зүрх холын холыг зориж буйгаар өгүүлдэг. Гэр бүлээ хайрлах, хайртай байгаад ч тэдэндээ муу үлгэр дуурайл үзүүлдэг бол түүнээсээ зайлсхийх, холдох зэрэг шийдвэр гаргаж болно...