Номонд дуртай, сонирхолтой хэн бүхний хүлээдэг “Үндэсний номын баяр” болж өнгөрлөө. Уг номын баяраар орчуулгын болоод манай орны уран бүтээлчдийн цөөнгүй ном хэвлэгдэж, уншигчдын гарт очсон нь уншигч түмнийг баярлуулсан нь дамжиггүй биз ээ. Номын баярт оролцсон уур амьсгалаасаа салаагүй байгаа уншигчдадаа Эргэлт.мн сайтаас энэ долоо хоногт онцлох номыг хүргэж байна.

Энэ долоо хоногт онцлох ном бол АНУ-ын зохиолч Чарльз Буковскийн “Хүүхнүүд”, БНХАУ-ын зохиолч Ма Жианы “Хэлээ гарга” зэрэг андерграунд номыг цувралаар орчуулан хэвлэж, уншигчдад танигдаад буй “Бүү Бүүкс” паблишингаас эрхлэн гаргасан ОХУ-ын зохиолч Данийл Хармсын “Оршихуй №2”юм. Зохиолч Данийл Хармсын найз Яков Друскин нь түүнийг үхсэнээс 20 жилийн дараа бичвэрүүдийг нь хэвүүлж, ном болгон уншигчдад хүргэж байжээ.

Уг номыг яруу найрагч, орчуулагч Г.Лхагвадулам орчуулж, уран сайхны редакторыг нь яруу найрагч Я.Баяраа, техникийн редактор орчуулагч Н.Энхбаяр, ерөнхий редакторт яруу найрагч Б.Батзаяа нар ажилласан бол номын дизайныг Д.Жавхлан, хавтасны шийдлийг Б.Төгсжаргал нар гаргасан юм.

64 сонгомол хэсэг бүхий авангард бичвэрээс бүрдсэн уг номын зохиолч Данийл Хармсыг зарим судлаач Оросын постмодернизмийн үндэслэгч гэж үздэг байна. Орчуулагчид энэ төрлийн номыг орчуулахаас зайлсхийдэг. Орчуулсан ч хэвлэх газар байдаггүй, олддоггүй. Хэвлэсэн ч ийм төрлийн номноос дөлдөг уншигчид цөөнгүй.

Харин “Бүү Бүүкс” паблишинг уг төрлийг цуврал болгон хүргэж байгаа нь нэн сонирхолтой юм. Зохиолч Данийл Хармсын авангард бүтээлүүд 1960 оны үеэс дэлхий дахинд хүрч, манай оронд 1997 онд “Өчигдөр” сонин дээр хэвлэгдэн гарч байжээ. Тэр үедээ арав гаруй өгүүллэгүүд нь орчуулагдаж, сонин, антологи зэрэгт хэвлэгдсэн юм.

“Оршихуй №2” номын тухайд “Өмнө нь орчуулж, хэвлэсэн хүнд зохиолуудын араас сонгоход тохирох ганц нь байв. 1970-1980 онд өргөн уншигдаж байсан зохиолч хэрнээ тэр үед бичсэн гэхэд итгэмээргүй торгон, шог мэдрэмжтэй. Элэг авдаг ном гэвэл энэ номыг л хэлэх байна. Магад уран зохиолын нийгэмд гүйцэтгэх өөр нэг үүрэг бол нийтийн хэрэгцээ шаардлага, сонирхолд нийцэхгүй боловч оршин байсаар байгаа хуучирсан хэлбэрийг харуулах явдал байж болох юм.

Тэдгээрийг хамгийн сайн харуулж мэдэх төрөл нь хошин зохиол болов уу. Сөрөг зүйлийг эерэгээр үзүүлж цаг алдах, муу хүний ямар мууг нь ойлгуулах гэж 100 нүүр өөр нэг сайн хүний тухай бичсэнийг уншиж байх хэрэг юу байна.

Түүн шиг тэнэг хүнийг харуулах гэж олон ухаантай юм бичээгүй нь Хармсыг Хармс болгосон юм уу даа. Хармсыг орчуулахдаа уншигчийн оюун санаанд нөлөөлөхүйц бүхий л хэтрүүлэг, ёж санаа, бидний амьдралд байдаг мунхаг, тэнэг зүйлүүдийг нь бүдгэрүүлэхгүйг хичээсэн” гэв.

Ташрамд дурдахад, тус номын орчуулагч, яруу найрагч Г.Лхагвадулам нь “Эцэсгүй замын дунд”, “Борооны зүрх”, “Эрвээхэйн зүүд”, “Дотно алс” зэрэг уран бүтээл хэвлүүлж, “Орчлонд илгээх захидал”, “Дэлхийн бяцхан түүх”, “Английн хаад хатад”, “Хөндлөнгийн хүн”, “Зүүд бол цорын ганц бодит зүйл“, “Амьдрал нэрт кафед”, “Оршихгүйгээр оршихуй”, “Интерлюд”, “Загас хашхирах цаг” зэрэг бүтээл орчуулж, уншигчдад хүргэсэн юм.