Эргэлт.мн мэдээллийн сайт “Баялаг&Ядуурал” булангийнхаа ээлжит дугаарт гишүүн орнуудынхаа олон улсын замыг ашиглаж, тэргүүлэх эдийн засаг руу хүрэх замыг бүтээсэн Европын холбоо болон байгалийн баялгаа зөв хуваарилж чадалгүй дотроо салан бутарсан Сири Улсыг онцлон хүргэж байна.

ЕВРОПЫН ХОЛБОО

Эдийн засгийн уналтад орж, “тарчиг” байдалд тулсан хэдэн орон Европын нүүрс, гангийн нийгэмлэг, Европын эдийн засгийн нийгэмлэгийг нийлүүлж, тэртээ 1958 онд Европын Нийгэмлэг буюу Европын холбооны анхны суурийг зургаан орны гишүүнчлэлтэйгээр байгуулж байжээ. Өдгөө Европын холбоо нь Баруун Атлантын эвсэл НАТО-той дүйцэхүйц, зарим шинжээчийн тайлбарлаж байгаагаар илүү хэмжээнд хүрсэн аж.зарим шинжээчийн тайлбарлаж байгаагаар илүү хэмжээнд хүрсэн аж.

Дэлхийн нийт хүн амын долоо гаруй хувь буюу 500 сая орчим хүн Европын холбоонд амьдарч байна. Гишүүн улсынх нь тоо 27-д хүрсэн Европын холбоо нэгдсэн мөнгөн тэмдэгт болох еврог гишүүн орнууддаа нэвтрүүлж байгаа. Мөн Европын холбоо дан ганцаараа аль ч гишүүн орноо төлөөлөх эрхтэй тул НҮБ, ДХБ, “Их долоо”, “Их 20”-ийн уулзалт, хэлэлцээрт тогтмол оролцдог.

Өнгөрсөн 2020 оноос Герман Улс Европын холбоог даргалж байна. Европын холбооны гишүүн орнуудын нийт иргэдээс таван жил тутамд Европын парламентыг сонгож, холбоог даргалах улсыг сонгоно. Дотооддоо Европын хороо, Европын нэгдлийн зөвлөл, Европын зөвлөл, Европын нэгдлийн шүүх, Европын төв банк зэрэг тусгай үүрэг долоон байгууллагыг багтаадаг Европын холбоо нь дэлхийд эдийн засгаараа тэргүүлэгчидтэй өрсөлдөж, олонх тохиолдолд нэгдүгээрт бичигдэж байгаа нь хил дамнасан, олон улсын худалдаа, наймаатай холбоотой гэж хэлж болно.

Европын холбоо, зөвлөл үүссэн цагаасаа гишүүн орнуудаараа дамжсан олон улсын автозамыг ашиглан экспортын бүтээгдэхүүн олноор гаргаж эхэлжээ. Жишээ нь, сүүлийн долоон жилд тус холбоо мотоцикл, мотоциклийн сэлбэг, хэрэгсэл, компьютер, электроник, оптик бүтээгдэхүүн, эм, эмийн хэрэгсэл болон химийн бүтээгдэхүүнээрээ дэлхийд толгойлж байна. “Ковид-19” цар тахлын эхний давлагааны үеэр Европын холбооны эдийн засаг 3.8 хувь агшсан. Гэсэн ч энэ хэрээр дэлхийд тэргүүлэгч бүтээгдэхүүнүүдийнх нь хэрэгцээг хангаж, олон улсын импортыг дан ганц Европын холбоо хариуцах дээрээ тулах үе дээ “тоглолт” хийж, эргэн эдийн засгаа сэргээж, дахин сайн түвшинд хүрсэн.

                 Европын холбоо дэлхийд тэргүүлэгч эдийн засагтай болсон цөөн хэдэн шалтгааны нэг нь дотоод импорт. Хамгийн энгийнээр хэлэхэд Европын холбоо нь АНУ, ОХУ-аас импортын бүтээгдэхүүнээ бага зардлаар татан аваад эргүүлэн БНХАУ, Их Британи зэрэг улсад “нугалсан” үнээр экспортолдог. Энэ мэтчилэн экспорт, импортын дунд “тоглоом” тоглож, өдгөө дэлхийд тэргүүлэгч эдийн засагтай холбоо болсон юм.

СИРИ

Газрын баялгаа зарахгүй гэсэн иргэд төрийн түшмэл, эрх баригчидтайгаа тэмцэж эхэлсэн дуулиантай тулаан бол Сирийн иргэний дайн. 10 гаруй жил үргэлжилсэн Сирийн иргэний дайнд аль ч талдаа шийдвэрлэхгүй байсан өдгөө асар их байгалийн баялагтай орон “мөхлийн” ирмэгтээ тулжээ.

Сирийг одоогоос 12 мянган жилийн өмнө буюу неолитийн үеийн эртний соёлын өвүүдийн нэг байсан гэж үздэг. Гэтэл сүүлийн 10 жилд улстөрийн төрийн үймээн, эдийн засгийн эргэлзээтэй байдал тулгарч байгаа аж.

Сири Улсын нийт ажиллах хүчний 17 орчим хувь нь хөдөө аж ахуй, 16 хувь нь үйлдвэрлэлийн салбарт, 67 хувь нь үйлчилгээний салбарт ажилладаг. Гэсэн ч ажилгүйдлийн түвшин 50 хувьд хүч, нэг хүнд ногдох ДНБ багасаж байгаа юм. Мөн үүгээр ч зогсохгүй авлигын хэрэг газар авчээ.

Сири Улсад 10 гаруй жил үргэлжилсэн дайнд 600 мянга гаруй хүнээ алдсан. Харин боломжийн мөнгө, санхүүжилттэй хүмүүс гадаадын орнууд руу дүрвэжээ. Үлдсэн хэд нь өдөр тутамд шахуу буун дуу, дэлбэрэлтийн чимээг сонсож байсан олон хүн сэтгэцийн эмгэг болсон тухай албан бус мэдээ бий.

                   Эх орныхоо газрын хөрсөн доорх байгалийн баялгаа ашиглаж чадалгүй байсаар дайн болсон юм. Тэгвэл муу нэрээрээ алдартай Сири Улсын иргэний дайн төгсвөл тус улсын эдийн засагч ч мөн адил “хог” дээр гарч, эргэн “хэзээ ч” сэргэхээргүйгээр унтах гэнэ.