Наадмын өдрүүдэд  өөрийн эрхгүй  нутгаа санаж, сэтгэлээс гардаггүй наадмынхаа тухай  сийрүүлж, уншигч тантай  хуваалцахыг хүслээ. Монгол орны хоймор болох Хөвсгөл аймаг миний төрсөн нутаг. Манай гэр бүлийнхэн бүгд Хөвсгөл аймагтаа төрж, Дэлгэрмөрөн голынхоо хөвөөнд тоглож өссөн. Сурагч байхад зуны амралт дэндүү урт санагддаг байж дээ. Малчин айлын хүүхдүүд хичээл амраад, хөдөө нутаг руу гаа яваад, аймгийн төв нам гүмхэн уйтай болчихно.

 Харин  наадмын үеэр  манай нутаг хүний хөлд дарагдана. Аймгийн төвөөр гадна, дотны жуулчид холхиотой. Нутгийн минь байгалийн сайхныг мэдэрч, бүтэн жилийн ядаргаа, стрессээ тайлахаар ирсэн гийчид Хөвсгөл нуур, Жанхайн даваа явах замд бараг түгжрэл үүсгэдэг гэхэд хилсдэхгүй.Одоо ч аймаг минь өнгөө засаад, хүүхэд, хөгшидгүй наадмын гоёлоо зэхээд тун ч сайхан байгаа байх даа. Дулаанхаан уулынхаа энгэрт дэлгэсэн тэрлэх шиг ногоон талд гийнгоон дуутай, хүчит бөхийн дэвээтэй, нум сумын исгэрээн, уухайн түрлэгтэй миний нутгийн наадам эхэлдэг сэн.

   Наадмын өглөө аав минь хурдан морь үзэхээр эртлэн босоод наадмын талбайг зорино. Харин ээж бид хоёр гэрээ цэвэрлэж, наадмын хуушуур хийж, тогоо дүүрэн сүүтэй чанаад аавыг ирэхийг хүлээнэ. Үд хэвийх үед аав “Тэрний морь түрүүлж, үзүүрлэлээ. Энэ  жилийн наадам өнгөтэй сайхан болж байна даа” гэсээр орж ирдэгсэн. Ийн бичихэд л нүдэнд харагдаж байна.

  Жил жилийн наадам дуу хууртай, дурсамжтай болдог ч 2017 оны наадам миний сэтгэлээс гардаггүй юм. Би наадмын талбай орох тийм дуртай биш гэхдээ тэр жил аавыгаа дагаж, соёолон насны морьдын уралдааныг үзэж билээ. Морь барианы зурхайд орж ирэхэд аавыгаа яагаад өглөө эртлэн босож, наадмын талбай руу яардаг байсныг ойлгосон сон. Морьд ойртох тусам зүрх хурдан хурдан цохилоод л унаач хүүхэд, уяач хоёртой хамтдаа догдолж байлаа.  Соёолонгийн тоосонд дарагдаж, хөлсөнд хүрэх гэсэн наадамчид  гүйлдээд л алга болоход би гайхсаар хоцорч билээ. Тэр өдөр өдөржин аавдаа эрхэлж, наадмын хуушуур, хөөсөн чихэр идэж, бүтэн өдрийг хамтдаа өнгөрүүлсэн дээ. Аав бид хоёулхнаа үзсэн анхны наадам тэр байлаа.

     Мөн тэр жилийн наадам хоймор нутгийнхны минь сэтгэл тэнийж, баяр бахдалын нулимс, омогшлоор дүүрэн дуусаж байсан сан. Учир нь улсын арслан Цэдэвийн Содномдорж Үндэсний их баяр наадамд улсын харцага Өлзийтогтохын Бат-Оршихоор ес даван түрүүлж, алдарт уяач Т.Болдбаатарын магнай азарга халиун дахин түрүүлж, хурдан буян болохоо баталж байлаа.  Содном арсланг үзүүр түрүүнд гарч ирэхэд аав, ах нар минь “Түрүүлээсэй” гэж амандаа бувтнаад л, суудлаасаа өндөлзөж, давахад  нь бараг л цуг дэвж байсан сан.  Тэр орой орон даяар тархсан хөвсгөлийнхөн байгаа газрынхаа төв талбайд цуглаж, баяраа тэмдэглэж, цахим сүлжээгээр дүүрэн баярын пост хөвөрч байлаа. Төрийн наадамд нутгийн морь, бөх хоёр түрүүлнэ гэдэг яах аргагүй омогшмоор санагддаг биз ээ. Ийн баяр бахдал дүүрэн миний нутгийн тэр жилийн наадам өндөрлөж байлаа.

            Аавтайгаа үзсэн болоод ч тэр үү  энэ наадам сэтгэлд үргэлж “уяатай” жил жилийн наадам дөхөх бүрд бодогддог юм. Тэр жилийн наадмаас хойш нутгийнхаа наадмын үзээгүй, тэгж ихээр наадмаар догдлоогүй уджээ. Одоо ч миний нутгийн наадам дэлгэр сайхан болж байгаа даа.