ТОДРОН ТОДРОХ ТОД ӨНГӨ

Д. Бямбасүрэн:
Соёл урлаг

2026-04-20, 905

Ямар ч дүрд, бүр киноны аль нэг хэсэгт зэрвэсхэн гараад өнгөрсөн ч түүний дүр сонин содон, мартагдашгүй тодоор үзэгчдийн сэтгэлд үлддэг. Тэгээд болоогүй бүр зарим дүр нь хэдэн өдрөөр шаналган зовоож, хөндүүр оргиулан, бодол саатуулж байх нь ч бий.

"Фауст”, “Гэм зэм”, “Амьдрахуй”, “Хүн гөрөөс”, “Галт шувуу” тэргүүтэй жүжигт олон сайхан дүрийг чадварлаг бүтээж, дэлгэцнээ хүүхэдтэйгээ гуйлга гуйж байгаа ядруухан эмэгтэй, гудамжны архичин, хорихын атаман гээд жүжигчин Б.Одгэрэлийн ажилласан дүр бүхэн давтагдашгүй. Сүүлд гэхэд “Эрсдэлтэй төрөх тасаг” кинонд архи уухгүй л бол нэг ч хором тэсэхгүй тарчилж байгаа жирэмсэн эмэгтэйн дүрийг бүтээсэн. Ингээд түүний дүрүүдээс онцлон хүргэж байна.

Эхлээд тайзны дүрүүдийнх нь тухай

“ГАЛТ ШУВУУ”-ГИЙН САРАН

Шаналж, шархиртлаа өвдөж, итгэл найдвараа эвдэн хэмхчүүлж, зүрх сэтгэлээ юу ч үгүй сэмлүүлэн сийчүүлсэн эмэгтэй тайзан дээр бидний өмнөөс харж сууна гэдэг хэчнээн цочмоор дүр зураг байсныг “Галт шувуу” жүжгийг үзсэн үзэгчид мэднэ байх аа. Одоо ч Б.Одгэрэл жүжигчний бүтээсэн тэр дүрийг бодохоор "Хүнийг яаж ийм болгож чаддаг байна" гэх хөндүүр бодол төрнө.

"...Тиймдээ ч жүжиг эхлэхэд “Үхсэн хүн юм ярина гэж байх уу, би харин овоо ярьж байгаа биз дээ” гэж гэрэлтэйгээ Саран ярьж сууна. Тэр өөрийгөө үхсэн мэтээр бодож байгаа нь тэр л дээ. Эл жүжигт Саран өөрийн доторх сэтгэл зүрхээ хажуудаа авчран суулгаж, хань бараа татаж, түүнтэйгээ зовлон гунигаа хуваалцан суугаа юм. Хүн дотоод сэтгэл рүүгээ өндийж, сэтгэлээрээ хань хийж, түүнд бүхнээ уудлах үе байдгийг төлөөлүүлж байгаа мэт. Эцсийн эцэст өөрийн сэтгэл л хамгийн үнэнч нь бөгөөд тэр хэзээ ч хуурч мэхэлж, урвахгүй. Саран хэсэг галзуу мэт авирлан суухуйд гэнэт хачин муухай орилох чимээ гарах нь өнөөх сайн найз сэтгэлийн чимээ. Чимээ гарах төдийд л Саран хананд өлгөөтэй алх ч юм уу камер шиг зүйл рүү харснаа “Ямар ч чимээ гараагүй, энд надаас өөр хэн ч байхгүй” гэж сандарна. Тэгснээ өнөөх цагаан үүр рүүгээ эргээд “Би чамд хэлсэн биз дээ, битгий чимээ гаргаад бай” гэж учирлах аядана. Ийн бөмбөгнөж, нааш цааш сандран гүйж байснаа хаанаас нь гэнэт гараад ирэв гэмээр зоригтойгоор “Үгүй ээ, би түүнээс айх юу байна, би эрчүүдээс айдаггүй” гэж чангахан хэлээд түүндээ ихэд онгирч, инээнэ. Хормын өмнө хэнээс ч юу ч гуйхгүй бардамхан байсан эмэгтэй нүдэн дээр хорчийн унах навч мэт өчүүхэн нэгэн болж, “За манай найз байгаа юм аа, чи түүнийг арай л дэндүүлж орхиж. Гэхдээ би түүнийг авчраагүй, тэр өөрөө энд ирсэн” гэж арай ядан өгүүлнэ...

I”Галт шувуу” жүжгийн тухай тэмдэглэлээс...I

“ХҮН ГӨРӨӨС”-ИЙН ОЮУМАА

Хүн хэн байх ёстой вэ, угтаа ямар мөн чанартайг бидэнд хэлж өгдөг бүтээлийн нэг бол П.Баярсайханы “Хүн гөрөөс” зохиол. Дэлэг шийдвэр гаргахдаа хурдан, өөрөө ч шаламгай нэгэн. Харин Оюумаа уйлж жаахан азнах ч эцэстээ Дэлэгт тусалж, булшных нь нүхнээс ухалцаж эхлэх байдлаас харахад мөн л зоримог бүсгүй аж. Гэхдээ хүний шаламгай, зоримог зан юун дээр түлхүү илэрч байгааг мөн эргэцүүлмээр. Оюумаагийн дүрийг жүжигчин Б.Одгэрэл бүтээсэн. Зохиолыг нь уншихад хүн бүрд л өөр, өөр Дэлэг, Оюумаа төсөөлөгдөх байх. Харин жүжгийг нь үзсэнээс хойш бол Б.Одгэрэл жүжигчнийг харахаар тэвдэж, сандарч, тэгснээ шийдэж буй Оюумаа бүсгүйн дүр төрх, харц эрхгүй толгойд бууж ирнэ. Тэрбээр дүрийнхээ тухай “Сэтгэл зүйн хувьд асар тогтворгүй юм шиг хэр нь хамгийн тогтвортой эмэгтэйн дүр. Мөн энэ жүжиг ганц эмэгтэйн бус бүх л эмэгтэйн асуудлыг хөндсөн. Эмэгтэй хүний тэвчээр, хатуужил, оюуны бядыг Оюумаагийн дүр багтаасан байдаг. Энэ надад баатарлаг эмэгтэйн дүр шиг санагдсан” гэсэн байна. Оюумаа ч бидний дунд олон бий. Тэд хэн нэгэнд үргэлж хань болж, үнэнч хамтрагч нь болж байдаг.

“ГЭМ ЗЭМ” -ИЙН 60 НАСТАЙ ЭРЭГТЭЙ МӨРДӨГЧ

М.Батболд найруулагчийн “Гэм зэм” жүжигт тэр эхлээд архичин Мармеладовын эхнэрийн дүрд тоглосон. Үзэгчид санаж байгаа бол МУГЖ П.Эрдэнэзааны монологийн ард хундагатай архи барьчихсан бүжиглэж байдаг даа. Амьдрал нь хүнд, архичин нөхөртэй, өөрөө эдгэшгүй өвчтэй ч энэ эмэгтэй бүгдийг хүлээн зөвшөөрч, бүгдтэй эвлэрснээ нэг ч үг хэлэхгүйгээр бүжгээр илэрхийлнэ. Харин дараа нь энэ жүжигт бүтээсэн өөр нэг дүр бол 60 настай эрэгтэй мөрдөгч Порфирий Петрович. Мөрдөгч гэхээр хүнийг мөрдөн мөшгөж, хийсэн хэргийг нь илрүүлэхээс гадна сэтгэл зүйн хүнд байдалд оруулж, сэтгэл санаагаар нь буланд шахаж, гарах гарцгүй болгогч хүн гэдгийг Фёдор Михайлович Достоевскийн “Гэм зэм” зохиолоос бид мэддэг. Үүнийг жүжгийнхээ эл дүрээр бүр ч тодорхой харуулдаг. Ийм нэг онцлогтой хоёр дүр Б.Одгэрэл жүжигчнийг мэргэжлийнх нь хувьд улам ахиулж, олон зүйлд суралцуулсан нь лавтай.

“АМЬДРАХУЙ” -Н ЖЯ ЖЭН, ЭМЧ

Үй хуагийн “Амьдархуй” жүжигт эх барихын эмч болж, хорвоод мэндлэх үрсийг аав, ээжид нь зарлах гал цогтой эмчийн дүрд тоглосон. Мөн гол дүрийн эзэн Фу Гүйн эхнэр Жя Жэний дүрийг ч бүтээсэн. Жя Жэн бол баян чинээлэг гэр бүлд төрж, юугаар ч дутахгүй амьдрах ч Фу Гүйд хайртай болж, түүнтэй амьдарч хоёр ч хүүгийн ээж болдог дүр. Мөрийтэй тоглоомноос болж нэг л өдөр бүхнээ алдах Фу Гүйн ээдрээт амьдралыг ойлгож эцсээ хүртэл хамт байх сонголтыг хийсэн зоримог эмэгтэй. Жүжгийн туршид тасралтгүй гарах энэ дүрийг жүжигчин Б.Одгэрэл хэд хэдэн тоглолт дээр МУГЖ Д.Ганцэцэгээс дутуугүй чадварлаг бүтээж, үүрч гарсныг үзсэн үзэгчид андахгүй. Сонирхолтой, мөнхүү илүү эрч хүчтэй Жя Жэн байсныг онцолмоор байна.

Эдгээр дүр бол сүүлийн жилүүдэд бүтээсэн түүний онцлох дүрүүд. Энэ бүхний суурь бол мэдээж Улсын драмын эрдмийн театрт долоон жил ажилласан цаг хугацаа. Тэрбээр “Драмын театрт ажиллаж байхдаа урлагийн хүн байх маш том суурийг өөртөө суулгасан. Урлагийн хүн гэдэг хүн төвтэй ертөнцийг ойлгож байж аливаа зохиолыг задалж сурдаг. Мянга авьяастай байгаад ёс зүйн алдаа, хүмүүжлийн доголдол, хүнлэг бус байвал тайзан дээр сайн байж чаддаггүй. Миний ажигласнаар амьдрал дээр сайн жүжиглэдэг хүн тайзан дээр жүжиглэж дүрээ гаргаж чадахгүй байх шиг. Харин эсрэгээрээ амьдрал дээрээ жүжиглэж чаддаггүй, шударга шулуун зантай хүмүүс тайзан дээр дүрээ нарийн гаргаад байх шиг” гэсэн байдаг.

"Пагмадулам” киноны хамаргүй гуйлгачин эмэгтэйн дүр нь санаанаас гардаггүй. Одоо ч тэр дүрийг бодохоор хаа нэгтээ явж байхад минь араас дуудах юм шиг, эсвэл ямар нэгэн юм шуудхан булааж аваад, цохих гэж дайрах ч юм шиг сонин мэдрэмж төрдөг. Тэр дундаа хүүхдээ зандран гуйлга гуйлгаж, өөрөө араас нь дагаж буй нь бүр ч зэвүүн. Олон ч уран бүтээлч гуйлгачин нэгнийг бүтээдэг ч тэр яг л хэзээний сурцтай, бүр нэг тийм болчихсон нэгэн бидний дунд байгаа мэт гүн сэтгэгдэл төрүүлнэ.

Дараагийн нэг онцлох эсрэг дүр бол “Гүн тайгын манан” киноны хорихын оргодол Долзмаа. Юу ч хийхээс буцахгүй болчихсон атаман эмэгтэй. Хорих ангийн бүсгүйчүүдийг жинхэнэ харцаараа хөдөлгөгч. Нэгээр нь мөрөө бариулж, нөгөөг нь дарамталж, хүссэнээ хийлгэнэ. Тэр зэвүүн муухай харц, дуу хоолойны өнгө гээд шоронгийн хоригдол эмэгтэйн дүрийг амжилттай бүтээсэн.

Харин “Үүлэн сэтгэл” киноны нөхрөө хайж араас нь ирдэг эмэгтэйг санаж байгаа байх. Нөхөртэйгээ хуйвалдаж анхнаасаа Үүлэн, тэдний гэрийнхэнг хууран мэхлэхээр тохиролцсон байдаг. Киноны төгсгөлд багахан хэсэгт гардаг мөртлөө Үүлэнг алгадаад, чичлэн зогсоо хурц ааштай эмэгтэйг тэр тод бүтээсэн. Түүнчлэн Л.Таванбаяр найруулагч "Хадам ээж" кинондоо түүнд бэрийн дүрийг оноосон байх бөгөөд эрх танхи, дураараа, хамаагүй ярьдаг ч зөөлөн сэтгэлтэй бусдыг ойлгодог, ухаарч чаддаг эмэгтэйн дүр байв.

Ийнхүү “Хунгийн сүүлчийн дуу” киноноос эхлэн “Бумеранг”, “Хэлгүй жим”, “Уучлаарай та дугаар андуурч”, “Бумбын тахилга”, “Амьдралын зөрлөг”, “Z-Zone”, “Стори”, “Эрсдэлтэй төрөх тасаг”, “Дайрлага” гэхчлэн олон ч киноны гол болон туслах дүрийг тэр чадварлаг бүтээж, өнөөдөр ч уран бүтээлдээ авьяас билгээ сорьсоор байна. Ингэж тэр дүрээс дүрийн хооронд, бүтээлээс бүтээл рүү амжилттай ахиж, улам чамбайрч, бүтээсэн дүр болгон нь үзэгчдийн сэтгэлд үлдэж чадаж буй учир гарцаагүй тодоор гэрэлтэж буй юм. Түүнд уран бүтээлийн амжилт хүсье.

ТОДРОН ТОДРОХ ТОД ӨНГӨ

АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд ergelt.mn хариуцлага хүлээхгүй.

Нийт сэтгэгдэл: 3

Сэтгэгдэл үлдээсэн: 2026-04-20 16:10:41

Зочин зочин: Сайхан үзэсгэлэнтэй жижшчин бүсгүйд амьдралд нь инээд баясал, аз жаргал, ажилд нь өндрөөс өндөр амжилт хүсье. Хөөрхөн шүү. Сайхан амарч байгаарай дүү минь.
Сэтгэгдэл үлдээсэн: 2026-04-20 16:10:39

Зочин зочин: Сайхан үзэсгэлэнтэй жижшчин бүсгүйд амьдралд нь инээд баясал, аз жаргал, ажилд нь өндрөөс өндөр амжилт хүсье. Хөөрхөн шүү. Сайхан амарч байгаарай дүү минь.
Сэтгэгдэл үлдээсэн: 2026-04-20 10:35:47

zochin: amjilt husye saihan ohind

Шинэ мэдээ

Нийтлэлчид