Дэлхийн байгаль хамгаалах сан (WWF)-гийн Монгол дахь хөтөлбөрийн газар цагаан зээр хамгааллын ажилд анхаарал хандуулан ажиллаж байна. Энэ ажлын хүрээнд Зүүн бүсийн тусгай хамгаалалттай газар нутгийн хамгаалалтын захиргаадын мэргэжилтэн, байгаль хамгаалагчидтай хамтран  цагаан зээрийн мониторинг судалгааг Хэнтий, Сүхбаатар, Дорнод аймгийн нутагт 2021 оны хоёрдугаар сард хийжээ.

       Судалгааны явцад тал хээрийн туруутан амьтад, малын тоо толгой, худаг, ил задгай усны байршил зэрэг бүс нутгийн биологийн болон эдийн засгийн ач холбогдолтой олон  мэдээлэл цуглуулжээ. Мэргэжилтнүүдийн анхаарлыг хамгийн их татсан нь цагаан зээрийн үхэл, хорогдол байв. Тэд үхсэн олон зээртэй тааралдсан бөгөөд нийт 279  цагаан зээрийн сэг зэмийг түүж, тээвэрлэн устгал хийсэн байна. Онгоцны буудлын болон тариалангийн газруудын төмөр хашааны торонд орооцолдсон байдалтайгаар цөөнгүй цагаан зээр үхсэн байжээ. Мөн цас ихтэй,  идэш тэжээлийн хомсдолтой байдлаас үүдэн олонхи нь осгож үхсэн  байсан хэмээн хээрийн судалгаанд оролцсон мэргэжилтнүүд ярьсан байна.

      Сүүлийн жилүүдэд цагаан зээр гэрийн нохойд бариулах, идэш тэжээлийн хомсдолд орох, ялангуяа тариалангийн хашааны өргөст торонд орооцолдож хорогдох нь буурахгүй байна. Тиймээс талууд энэ асуудалд анхаарал хандуулж хамгааллын оновчтой ажлууд төлөвлөж хийх хэрэгтэй болоод байгаа билээ. Үүнийг амжилттай хийхэд мониторинг судалгааны тоо баримт, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй дүгнэлт маш чухал учир цаашид судалгааг тогтмол хийх хэрэгтэйг мэргэжилтнүүд онцолсон юм.