• Өнөөдөр 2026-05-06

ЧОЙМБОЛЫН БОЛДЫН ЧАСХИЙСЭН ДҮРҮҮД

      Тэр дэлгэцнээ Богд хаан, Бат хаан,дурлалт залуу, сайн нөхөр, сайн ах, ачлалт хүү, аргаа барсан зэвүүн этгээд, хэрэгтнийг илрүүлэх мөрдөгч ч болдог. Хамгийн гол нь чанартай, часхийсэн. Монголын сүүлчийн Их хаан VIII Богдын Монголд залагдаж ирснээс үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнийг тэргүүлэн 1911 онд манжаас тусгаарлан туурга тусгаар төрт улс байгуулсан хүртэлх Монголын эх орончдын тэмцэл, тэдний ёс суртахуун эр зоригыг харуулсан “Богд хаан” киноны Богд, Алтан Ордны хаан Бат хааны дүрүүдээс өгсүүлээд, “Боолын гэрээ”, “Бохир ертөнц”, “Надтай гэрлээч”, “Ах дүүс”, “Бодлын хулгайч”, “Мөрдөгч” тэргүүтэй тоглосон олон ч киног нь нэрлэж болно.

      Амьдрал үнэхээр ч боолын гэрээ шиг, ертөнц заримдаа бохир, хүнд, хэчнээн зөв, ухаантай, зөөлөн явья гэх ч хясаж сорьж байдаг нь цухал, шантрал төрүүлдэг. Харин гэгээн хайр, нэгнээ их чин сэтгэл, итгэл байхад хүн гэгч бүгдийг даван туулж, бодол санаа, он цагтаа үнэнч үлддэг гэмээр. Утга санааны хувьд нэгтгэн зангидвал түүний тоглосон бүтээлүүдийн хэлэх өнцөг энэ. Одоо зарим дүрийг нь илүүтэй онцлон хүргэе. 

       “ХАДАМ ЭЭЖ” киноны ээжийн сайн хүү. Хэдий өргөмөл ч гэлээ Хүрэлээ ээждээ тун ачлалтай. Өндөр настай ээжтэйгээ хамт айл бууж, эхнэр, хүүхэд нь хоол цайг нь бэлдэн өгч, хань бараа болдог ч ээж нь битүүхэндээ хоёр охиноо хүлээж буйг мэддэг. Гэсэн ч сэтгэлийг нь сэргээх гэсэн нь түүний аймгийн төвөөс толгойны алчуур авчирч өгдөг хэсгээс, ээжийгээ үүрээд алхаж яваа хэсгээс илэрдэг. Өөрийнх нь ачлахгүй, орхих, төвөгшөөх энэ хорвоод төрснөөс ялгаагүй өсгөсөн атал ачлах үр гэж байдаг гэдгийг түүний дүрээр дамжуулан илэрхийлсэн. Гүндүүгүй, элдэв зан, бодол үгүй тайван, гэгээн эр хүний дүр түүнд зохисон байна лээ.
       Дараагийн нэг онцлох дүр нь хань бүлгүй ганцаардсан ээж, охин хоёрын амьдралд орж ирж, нөмөр түшиг болж буй нэгэн болох “16 ДАХЬ ХАВАР” киноны дүр нь. Хүн хүндээ хань, нэмэр тус болно гэдэг ямар чухлыг, амьдралын ямархан тод өнгө байдгийг эл дүр харуулсан. Харин “Бохир ертөнц” киноны дүр нь амьдралыг, хүний мөн чанарыг таньсан, шийдсэн тийм хүний дүр бөгөөд нэгэнтээ бохирдож, муудсан нийгэм юм бол бохироор нь тоглоод дуусая гэсэн санаа ч илэрхий байдаг. Харин “Мөрдөгч” киноны Гарьд бол залуухан, мэргэжилдээ гарамгай, хашир, нухацтай мөрдөгчийн дүр. Ингээд харахаар тэр дэлгэцнээ өөрийн өнгө аясыг шингээсэн олон өнгийн дүр бүтээсэн байна. Зарим нь инээмсэглэж, нөгөө нь бухимдаж, өөр нэг нь дурлан хайрлаж, эсвээс дээдлүүлэн хүндлүүлж, муудалцаж, сайндаж, найруулагчаас оноосон дүр бүхнийг л чадварлаг гүйцэтгэж, үзэгчдийн сэтгэлд хүрч. Нээрээ дүрүүдээс нь нэмж онцлоход, Онцгой байдлын албан хаагчийн дүрийг ч гаргасан. Мөн л буурьтай суурьтай, тэгсэн атлаа хөгжөөн наргиантай нэгэн. 

 "...Манай улсад сүүлийн жилүүдэд Онцгой байдлын албаны олон залуу албан үүргээ биелүүлж явахдаа харамсалтайгаар амиа алдсан. Өглөө “Хань нь, аав нь, хүү нь ажлаа хийчихээд ирье ээ” гэж хэлээд л хэзээ ч эргэж ирэхгүйгээр явж мэдэх ийм эрсдэлтэй ажил бол тэднийх. “...Шаардлагатай тохиолдолд амиа үл хайрлан тэмцэнэ...” гэж амины үнэтэй тангараг өргөдөг.
Цагийн аль ч аашинд хойш сууж, нугарч, хугарч, буцахгүйгээр галын дуудлага ирсэн л бол гараад л очих үүрэгтэй гэдгийг сэтгэл өвтгөхийн зэрэгцээ бахархал төртөл хийж чадсан нэгэн уран бүтээл гарцаагүй “Халуун бороо” болжээ. Урьд лав үзэгч миний хувьд хүйтэн, шиврээ, усарсаг, шаагим, зөөлөн, суман гэх үгстэй л бороо гэх байгалын үзэгдлийг холбон ярьж, сонсдог байсан бол халуун бороо гэж төдийлөн сонсож байгаагүй юм билээ. Харин гал сөнөөгчдийн үхэл, амьдралдаа өдөр бүр тэмцэж, зориг тэвчээр, ухаан, сэтгэлээ дуудлага бүрд уралдуулдаг тэр ажлыг халуун гэх үгээр тодотгохоос ч яах билээ..." Халуун бороо киноны тэмдэглэлээс...
 
 
     Одоо харин онцгойгоос онцгой, бүр олны хайрыг хүртэж байснаа дургүйцлийг нь ч хүргээд авсан дүр бол “Эрвээхэйн сүүдэр” киноны нөхөр. Эхнэрийнхээ найзад хайртай болж, түүнтэй амьдрах сонголтыг хийдэг ч эцэстээ эхнэртээ хайртайгаа илүүтэй ухаардаг. Үргэлж л дүрээрээ “тулалдаж”, тэмцэж байдаг түүний энэ дүрийн хувьд олон эрчүүдийн л төлөөлөл. Зүрх сэтгэл, гоё сайханд, тэгээд бүр илүүд нь татагдана гэдэг хэнд ч байж болох, тохиож мэдэх зүйл ч үүсгэн байгуулж, бий болгосон амьдралдаа хариуцлагатай хандах түүнээс ч чухал. Түүнээс амьдралаа нурааж, зөвхөн өөрийн жаргалыг бодож болохгүй. Үүнийг ч тэр сүүлд нь мэдэрдэг. Ийнхүү чансаатай дүрийг чадварлаг бүтээж, часхийтэл гаргадаг, заавал оноогдсон дүрээ тодруулан өнгөлж, өөрийгөө тамгалж, олон талаас харуулж чаддаг түүнд амжилт хүсье.

Дүр бүр нь тэсрэлт болж үзэгчдийн сэтгэлд амьдарч, дэлгэцэд өнгө өнгөөрөө өрөгдөж, алинаас ч үзсэн хувь уран бүтээлчийг бүрэн илтгэж, сэтгэл дүүргэж, баяр, гуниг, сүр жавхаа, бодол ухаарлыг өгч байгаа юм. Он цаг өнгөрсөн ч тэр л хэвээрээ өнгө төрх нь хуучрахгүй, харин ч ухраан үзэх тусам чанаржина байх. 


ЧОЙМБОЛЫН БОЛДЫН ЧАСХИЙСЭН ДҮРҮҮД
АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд ergelt.mn хариуцлага хүлээхгүй.

Нийт сэтгэгдэл: 0
Шинэ мэдээ
Нийтлэлчид
Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц
7509-1188