УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнх-Оргил Үндсэн хуулийн цэцийн тухай болон Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлжээ. Энэ талаар тэрбээр "Энэ хуулийн төсөл боловсруулах ажил хоёр жилийн хугацаанд үргэлжилсэн. МУИС-ийн болон Шихихутаг, Отгонтэнгэр сургуулийн хуульч, эрдэмтэн судлаачид Хууль зүйн салбарын судлаачид оролцсон. 1992 онд батлагдсан Цэцийн тухай хуульд 12 удаагийн өөрчлөлт оруулж, хэрэглэж ирсэн байна. Хуульд нэмэлт оруулах хэд хэдэн үндсэн чиглэл байна.
Үндсэн хуулийн цэц бол Үндсэн хуулийн шүүх юм гэдэг зарчмыг баримталж, хулийн төслийг боловсрууллаа. Энэ нь онолын хувьд маргаантай байж байгаад нэг мөр болсон. Бусад улсад бол Үндсэн хуулийн цэц нь Үндсэн хуулийнхаа зөвлөл юм уу шүүх гэж тусад нь ялгаж өгсөн байдаг. Манай улсын хувьд зөвлөл, үү, эсвэл шүүх юм уу гэдэг нь маргаантай байсан. Ингээд Үндсэн хуулийн цэц бол Үндсэн хуулийнхаа шүүх юм гэдэг талаас нь бэхжүүлэхэд анхаарлаа.
Мөн Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүнээр томилох хүмүүсийн босгыг өндөрсгөх юм. Одоо бол Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүнд 40 нас хүрсэн, улс төр, хууль зүйн өндөр мэрэгшилтэй гэж заасан байгаа. Үүн дээр нэмээд эрх зүйч мэрэгжилтэй байх шаардлагыг тавьж байгаа юм. Цэцийн гишүүнийг Ерөнхийлөгч гурав, УИХ гурав, Дээд шүүх гурван хүн нэр дэвшүүлж байгаа. Дээд шүүхээс нэр дэвшүүлж байгаа гурван хүн хууль батладснаас хойш Дээд шүүхийн гишүүн байх гэсэн шаардлага нэмж оруулах юм. Мөн улстөрч байж болно. Гэхдээ эрх зүйн дипломтой байх гэдэг шинэ шаардлага оруулж байгаа юм.
Үндсэн хуульд зургаан жилээр Цэцийн гишүүнийг томилно гэж заасан. Гэвч дараагийн хүн томилогдохгүй хугацаа хойшилдог, бүрэн эрх нь дуусаж, гишүүнээс чөлөөлсөн ч дараагийн хүн томилогдохгүй Цэц бүрэн бүрэлдэхүүнээр ажиллахгүй байх тохиолдол гардаг. Тиймээс 45 хоногийн хугацаанд томилгоог хэлэлцэнэ гэж шинээр оруулж байгаа юм. Нэр дэвших эрх нээлттэй байна. Мөн Үндсэн хуулиар олгогдсон үндсэн эрхийн маргааныг Цэц хэлэлцдэг байх асуудлыг тусгаж байна. Үндсэн хуульд заасан үндсэн эрхтэй холбоотой асуудлыг Цэц хэлэлцдэггүй байсан. Зөвхөн хууль тогтоомжтой холбоотой асуудлыг хэлэлцүүлдэг байсан. Тэгэхээр тухайн хувь хүн үндсэн эрхийн маргаанаа Цэцэд гаргаж болох нь. Үндсэн хуулийн Цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх хуульд нэмэлтээр олон заалт орж байна. Иргэний, захиргааны, эрүүгийн процесс нэлээд дэлгэрэнгүй болсон. Харин Цэцийн маргаан маш товч байсныг дэлгэрүүлсэн" гэлээ.
| Ц.МӨНХ-ОРГИЛ: Үндсэн хуулиар олгогдсон үндсэн эрхийн маргааныг Цэц хэлэлцдэг болно |
|
П.Энхиманлай Азийн пара наадмын 100 м-ийн зайд VIII байрт шалгарлаа
2026-10-24 12:30:16
Финланд Улсад “Монголын сайхан орон” үзэсгэлэн дэлгэгдлээ
2026-10-24 11:41:00
Д.Сэлэнгээ Азийн пара спортын наадмаас мөнгөн медаль хүртлээ
2026-10-24 10:35:16
Ө.Мөнхтөр Азийн наадмын усан сэлэлтийн төрөлд V-VI байрт орлоо
2026-10-24 10:11:15
Финланд Улсад “Монголын сайхан орон” тоглолтыг зохион байгууллаа
2026-10-24 09:59:39
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхэд, Финланд Улсын парламентын дарга Юусси Халла-Ахо бараалхлаа
2026-10-24 09:52:14
“Канад дахь Монгол судлалын форум – 2026” Оттава хотод болов
2026-10-24 09:48:12
Чөлөөтийн эмэгтэй баг дэлхийн аваргад оролцохоор Астана хотыг зорилоо
2026-10-24 09:34:17
Ц.Доржзодов Азийн наадмын мөнгөн медалийн эзэн болов
2026-10-24 07:05:00
Налайх дүүрэгт “Спортын алдартан –бидний бахархал” уулзалт боллоо
2026-10-24 07:00:00
Т.Мядагмаа Азийн пара их наадмын V байрт шалгарлаа
2026-10-23 14:44:05
Төвөдөд долоон магнитудын хүчтэй газар хөдөлж, 16 хүн амиа алджээ
2026-10-23 12:25:41
НИЙГМИЙН БОЛОН СУУРЬ ДЭД БҮТЦИЙН ТУЛГАМДАЖ БУЙ АСУУДЛЫГ ШИЙДВЭРЛЭХ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ТӨСЛИЙГ ЭРГҮҮЛЭН ТАТАХААР ТОГТЛОО
2026-10-23 11:55:11
Дархан-Уул аймгийн Хонгор суманд 5 мянган га газрыг ойжуулна
2026-10-23 11:48:25
Эрчим хүчний нүүрс тээвэрлэлтэд "Монголын төмөр зам" ТӨХК 300 вагоноо ашиглуулна
2026-10-23 11:44:53
З.МЭНДСАЙХАН: ОЮУТОЛГОЙН НОГДОЛ АШГИЙГ ДЭД БҮТЦЭД ЗАРЦУУЛАХ ТӨСЛӨӨ ЭГҮҮЛЭН ТАТЛАА
2026-10-23 11:02:56
NIN9: “The MongolZ”-ийг ялалт байгуулахад хэрэгтэй тоглогч нь байж чадна гэдэгтээ итгэлтэй байсан
2026-10-23 10:38:28
Д.Сэлэнгээ, Б.Оюун-Эрдэнэ нар Азийн наадмын багийн төрөлд хүрэл медаль хүртлээ
2026-10-23 10:07:18
Д.Нацагдоржийн 120 жилийн ойд зориулсан шуудангийн маркийг нээх ёслол боллоо
2026-10-23 08:22:02
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Саксони муж улсад айлчиллаа
2026-10-23 07:35:00
Бочигийн тамирчид Азийн пара наадмын V-IX байрт оржээ
2026-10-23 07:30:00
Ө.Мөнхтөр Азийн пара наадмын усан замд уралдлаа
2026-10-23 07:20:00
Азийн наадамд Б.Амгаланзаяа V, Д.Саруултөгс IV байрт орлоо
2026-10-23 07:10:00
СЭТГЭЛ САНААГААР УНАСАН ГЭХ ШАЛТГААНААР ЭЭЖИЙГЭЭ 12 УДАА ХУТГАЛЖ, ХӨНӨӨСӨН ЭТГЭЭДЭД 14 ЖИЛИЙН ЯЛ ОНООЖЭЭ
2026-10-23 07:00:00
Дунд сургуулийн урлагийн үзлэг бэлдэхэд нэг анги 2-5 сая төгрөг зарцуулж байна
2026-10-23 07:00:00
ДЭНИЕЛ РЭДКЛИФФ: “ХАРРИ ПОТТЕР” ЦУВРАЛ ДУУССАНЫ ДАРАА МАШ ХООСОРСОН. СЭТГЭЛ ГУТРАЛД ОРЖ, АРХИНД ДОНТСОН...
2026-10-23 07:00:00
ДОРНЫН ЗУРХАЙ: Үс үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй
2026-10-23 07:00:00
АЗИЙН ПАРА СПОРТЫН НААДМЫН МЕДАЛИЙН БУУХИА ҮРГЭЛЖИЛСЭЭР...
2026-10-23 07:00:00
НИЙСЛЭЛ ХОТ ҮҮСЭН БАЙГУУЛАГДСАНЫ 387 ЖИЛИЙН ОЙН БАРИЛДААНД ТҮРҮҮЛЭХ МАГАДЛАЛТАЙ БӨХЧҮҮД
2026-10-23 07:00:00
2026-10-23 07:00:00
ВАЛЕНТИН, ВАЛЕНТИНА” ХОЁРЫН ХАЙРААС ТЭМДЭГЛЭХҮЙ
2026-10-23 07:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |