УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнх-Оргил Үндсэн хуулийн цэцийн тухай болон Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлжээ. Энэ талаар тэрбээр "Энэ хуулийн төсөл боловсруулах ажил хоёр жилийн хугацаанд үргэлжилсэн. МУИС-ийн болон Шихихутаг, Отгонтэнгэр сургуулийн хуульч, эрдэмтэн судлаачид Хууль зүйн салбарын судлаачид оролцсон. 1992 онд батлагдсан Цэцийн тухай хуульд 12 удаагийн өөрчлөлт оруулж, хэрэглэж ирсэн байна. Хуульд нэмэлт оруулах хэд хэдэн үндсэн чиглэл байна.
Үндсэн хуулийн цэц бол Үндсэн хуулийн шүүх юм гэдэг зарчмыг баримталж, хулийн төслийг боловсрууллаа. Энэ нь онолын хувьд маргаантай байж байгаад нэг мөр болсон. Бусад улсад бол Үндсэн хуулийн цэц нь Үндсэн хуулийнхаа зөвлөл юм уу шүүх гэж тусад нь ялгаж өгсөн байдаг. Манай улсын хувьд зөвлөл, үү, эсвэл шүүх юм уу гэдэг нь маргаантай байсан. Ингээд Үндсэн хуулийн цэц бол Үндсэн хуулийнхаа шүүх юм гэдэг талаас нь бэхжүүлэхэд анхаарлаа.
Мөн Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүнээр томилох хүмүүсийн босгыг өндөрсгөх юм. Одоо бол Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүнд 40 нас хүрсэн, улс төр, хууль зүйн өндөр мэрэгшилтэй гэж заасан байгаа. Үүн дээр нэмээд эрх зүйч мэрэгжилтэй байх шаардлагыг тавьж байгаа юм. Цэцийн гишүүнийг Ерөнхийлөгч гурав, УИХ гурав, Дээд шүүх гурван хүн нэр дэвшүүлж байгаа. Дээд шүүхээс нэр дэвшүүлж байгаа гурван хүн хууль батладснаас хойш Дээд шүүхийн гишүүн байх гэсэн шаардлага нэмж оруулах юм. Мөн улстөрч байж болно. Гэхдээ эрх зүйн дипломтой байх гэдэг шинэ шаардлага оруулж байгаа юм.
Үндсэн хуульд зургаан жилээр Цэцийн гишүүнийг томилно гэж заасан. Гэвч дараагийн хүн томилогдохгүй хугацаа хойшилдог, бүрэн эрх нь дуусаж, гишүүнээс чөлөөлсөн ч дараагийн хүн томилогдохгүй Цэц бүрэн бүрэлдэхүүнээр ажиллахгүй байх тохиолдол гардаг. Тиймээс 45 хоногийн хугацаанд томилгоог хэлэлцэнэ гэж шинээр оруулж байгаа юм. Нэр дэвших эрх нээлттэй байна. Мөн Үндсэн хуулиар олгогдсон үндсэн эрхийн маргааныг Цэц хэлэлцдэг байх асуудлыг тусгаж байна. Үндсэн хуульд заасан үндсэн эрхтэй холбоотой асуудлыг Цэц хэлэлцдэггүй байсан. Зөвхөн хууль тогтоомжтой холбоотой асуудлыг хэлэлцүүлдэг байсан. Тэгэхээр тухайн хувь хүн үндсэн эрхийн маргаанаа Цэцэд гаргаж болох нь. Үндсэн хуулийн Цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх хуульд нэмэлтээр олон заалт орж байна. Иргэний, захиргааны, эрүүгийн процесс нэлээд дэлгэрэнгүй болсон. Харин Цэцийн маргаан маш товч байсныг дэлгэрүүлсэн" гэлээ.
| Ц.МӨНХ-ОРГИЛ: Үндсэн хуулиар олгогдсон үндсэн эрхийн маргааныг Цэц хэлэлцдэг болно |
|
Эрдэнэт хот ерөнхий боловсролын сургуулиуддаа “Шүд угаах булан” байгуулж байна
2026-07-03 17:58:22
Газрын тосны тухай хуульд өөрчлөлт орууллаа
2026-07-03 12:18:23
Монголбанкны Тэргүүн дэд Ерөнхийлөгчөөр Э.Анар томилогдлоо
2026-07-03 11:12:25
Улсын аварга Г.Эрхэмбаярт Гавьяат тамирчин цол хүртээнэ
2026-07-03 11:04:02
500 ширхэг үхрийн шир арилжжээ
2026-07-03 10:57:09
Цагдаагийн байгууллагын 102 тусгай дугаарт өчигдөр 2212 дуудлага, мэдээлэл бүртгэгджээ
2026-07-03 10:52:04
АНУ Олон улсын эрүүгийн шүүхийг дахин шүүмжиллээ
2026-07-03 10:49:26
ГОВИЙН ТОЛГОД ДУНДААС...
2026-07-03 08:00:00
ГАЛ ШИГ АРИУНАА, УС ШИГ САРАА
2026-07-03 08:00:00
ШАТАХУУНЫ МОНОПОЛЬ Х.ЖАНГАБЫЛЫН ТӨРД "ТАРЬЖ" ЭХЭЛСЭН ТӨРӨЛ САДАНГИЙН УРГИЙН МОД
2026-07-03 07:27:16
Г.ЛУВСАНЖАМЦ, Э.БОЛОРМАА, О.БАТНАЙРАМДАЛ НАРЫН Л.ОЮУН-ЭРДЭНИЙН БАГИЙНХАН ХУУЧИРЧ, ХОТЫН ДАРГА ТЭРГҮҮТЭЙ Н.УЧРАЛЫН БАГИЙНХАН МАН-Д ХҮЧ ТҮРЭН ОРЖ ИРЛЭЭ
2026-07-03 07:00:00
Э.АНХБАЯР ДУУРЬ ХОЁРЫН НӨХӨРЛӨЛ
2026-07-03 07:00:00
П.МӨНХ-ОД:МОНГОЛЫН УРЛАГ САЙН ЗОХИОЛООР ЦАНГАЖ БАЙНА
2026-07-03 07:00:00
“ЛАМБУГАЙН НУЛИМС” ДУУРЬ, “АТГА НӨЖ” ЖҮЖГИЙН ХӨГЖИМ ТЭРГҮҮТЭЙ ТӨРИЙН СОЁРХОЛТ Х.БИЛЭГЖАРГАЛЫН БҮТЭЭЛҮҮДЭЭС АНИРДАХУЙ
2026-07-02 07:36:23
БАХИАР ШҮД АВЧ, ФРАНЦЧУУДЫГ ГАЙХАШРУУЛЖ ЯВСАН БАГИЙН ЭМЧ Д.АРИУНБОЛДЫН АМЬДРАЛЫН ТҮҮХ
2026-07-02 07:11:02
Т.БУЯННЭМЭХ: Хүнд бэртлийн дараа улсын аварга болох хамгийн сайхан байсан
2026-07-02 07:00:00
Л.ӨЛЗИЙНАРАН: ХӨРВӨХ ЧАДВАРТАЙ УРАН БҮТЭЭЛЧ БАЙХЫГ ЭРХЭМЛЭДЭГ
2026-07-02 07:00:00
АН-Д АРТАЙ, МАН-Д НӨМӨРТЭЙ Ч “ХҮН” НАМЫГ СОНГОЖ, УДМЫНХАА УЛС ТӨРИЙН ӨНГИЙГ СОЛОНГОРУУЛЖЭЭ, Л.ЭНХНАСАН
2026-07-02 07:00:00
ТАНИЛЦ: АШИГТ МАЛТМАЛЫН ХЭРЭГ ЭРХЛЭХ ГАЗРЫН АНХНЫ ДАРГА Д.ЖАРГАЛСАЙХАНЫ ХУВЬДАА АВСАН УУРХАЙНУУД
2026-07-02 07:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |