УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнх-Оргил Үндсэн хуулийн цэцийн тухай болон Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлжээ. Энэ талаар тэрбээр "Энэ хуулийн төсөл боловсруулах ажил хоёр жилийн хугацаанд үргэлжилсэн. МУИС-ийн болон Шихихутаг, Отгонтэнгэр сургуулийн хуульч, эрдэмтэн судлаачид Хууль зүйн салбарын судлаачид оролцсон. 1992 онд батлагдсан Цэцийн тухай хуульд 12 удаагийн өөрчлөлт оруулж, хэрэглэж ирсэн байна. Хуульд нэмэлт оруулах хэд хэдэн үндсэн чиглэл байна.
Үндсэн хуулийн цэц бол Үндсэн хуулийн шүүх юм гэдэг зарчмыг баримталж, хулийн төслийг боловсрууллаа. Энэ нь онолын хувьд маргаантай байж байгаад нэг мөр болсон. Бусад улсад бол Үндсэн хуулийн цэц нь Үндсэн хуулийнхаа зөвлөл юм уу шүүх гэж тусад нь ялгаж өгсөн байдаг. Манай улсын хувьд зөвлөл, үү, эсвэл шүүх юм уу гэдэг нь маргаантай байсан. Ингээд Үндсэн хуулийн цэц бол Үндсэн хуулийнхаа шүүх юм гэдэг талаас нь бэхжүүлэхэд анхаарлаа.
Мөн Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүнээр томилох хүмүүсийн босгыг өндөрсгөх юм. Одоо бол Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүнд 40 нас хүрсэн, улс төр, хууль зүйн өндөр мэрэгшилтэй гэж заасан байгаа. Үүн дээр нэмээд эрх зүйч мэрэгжилтэй байх шаардлагыг тавьж байгаа юм. Цэцийн гишүүнийг Ерөнхийлөгч гурав, УИХ гурав, Дээд шүүх гурван хүн нэр дэвшүүлж байгаа. Дээд шүүхээс нэр дэвшүүлж байгаа гурван хүн хууль батладснаас хойш Дээд шүүхийн гишүүн байх гэсэн шаардлага нэмж оруулах юм. Мөн улстөрч байж болно. Гэхдээ эрх зүйн дипломтой байх гэдэг шинэ шаардлага оруулж байгаа юм.
Үндсэн хуульд зургаан жилээр Цэцийн гишүүнийг томилно гэж заасан. Гэвч дараагийн хүн томилогдохгүй хугацаа хойшилдог, бүрэн эрх нь дуусаж, гишүүнээс чөлөөлсөн ч дараагийн хүн томилогдохгүй Цэц бүрэн бүрэлдэхүүнээр ажиллахгүй байх тохиолдол гардаг. Тиймээс 45 хоногийн хугацаанд томилгоог хэлэлцэнэ гэж шинээр оруулж байгаа юм. Нэр дэвших эрх нээлттэй байна. Мөн Үндсэн хуулиар олгогдсон үндсэн эрхийн маргааныг Цэц хэлэлцдэг байх асуудлыг тусгаж байна. Үндсэн хуульд заасан үндсэн эрхтэй холбоотой асуудлыг Цэц хэлэлцдэггүй байсан. Зөвхөн хууль тогтоомжтой холбоотой асуудлыг хэлэлцүүлдэг байсан. Тэгэхээр тухайн хувь хүн үндсэн эрхийн маргаанаа Цэцэд гаргаж болох нь. Үндсэн хуулийн Цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх хуульд нэмэлтээр олон заалт орж байна. Иргэний, захиргааны, эрүүгийн процесс нэлээд дэлгэрэнгүй болсон. Харин Цэцийн маргаан маш товч байсныг дэлгэрүүлсэн" гэлээ.
| Ц.МӨНХ-ОРГИЛ: Үндсэн хуулиар олгогдсон үндсэн эрхийн маргааныг Цэц хэлэлцдэг болно |
|
Л.ОЮУН-ЭРДЭНЭ: Б.ЭНХБАЯР "БОДЬ ГРУПП"-ЭЭС 1.3 САЯ АМ.ДОЛЛАР БЭЛНЭЭР АВСАН
2026-03-23 12:52:36
Томоохон гол болон нуур мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5-30 см нимгэрсэн байна
2026-03-23 10:24:54
Баян-Өлгий аймгийн Нэгдсэн эмнэлэг үе солих болон хавдрын мэс засал хийх боломжтой боллоо
2026-03-23 09:41:01
2026-03-23 08:33:20
ТҮҮНИЙ ШҮЛГЭЭР БҮТСЭН “ЖАРГААХ ЗҮРХЭН”, “УЯХАН ХОРВООН ХАНЬ”, “ЧАНДМАНЬ ЭРДЭНЭ”-ИЙГ СОНСОХОД Л…
2026-03-23 07:48:49
“Мон-Алтиус Цагаанбаатар” академи “MNUE OPEN -2026” тэмцээнээс 16 алт, 9 мөнгө, 13 хүрэл медаль хүртлээ
2026-03-23 07:30:00
Казах үндэсний соёлын төв байгуулахаар болов
2026-03-23 07:20:00
Б.Мягмарцэрэн 212.5 кг-ыг өргөж, дээд амжилт тогтоов
2026-03-23 07:10:00
ДОТООД СОНГУУЛИА Ч ДОРИВТОЙ ХИЙЖ ЧАДАХГҮЙ АН-ЫНХАНД НАЙДВАР АЛГА
2026-03-23 07:00:00
АЛБАН ӨРӨӨНДӨӨ АРХИДСАН ДУУЛИАНТ ДАРГА НАРЫН ХЭН НЬ ХЭН БЭ
2026-03-23 07:00:00
БАЯНЗҮРХ ДҮҮРГЭЭС БАЙРНЫ УРЬДЧИЛГАА АВСАН ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧДЫН ХЭН НЬ ХЭН БЭ
2026-03-23 07:00:00
Л.МАРАЛМАА: ГОО САЙХНЫ ОЛИМПООС ГУРАВ ДАХ ЖИЛДЭЭ МЕДАЛЬ ХҮРТСЭНДЭЭ БАЯРТАЙ БАЙНА
2026-03-23 07:00:00
ЗАЛУУ ЖҮДОЧИД “ТБИЛИС-2026”-Д ТААРУУХАН БАРИЛДЛАА
2026-03-23 07:00:00
Япон Улсаас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд М.Игавахараг хүлээн авч уулзлаа
2026-03-22 12:24:26
2026-03-22 12:00:54
Таеквондо-гийн түлийн онол, практикийн сургалт болов
2026-03-22 11:41:50
ТОСК-ийн иргэдэд хөлслүүлэх, өмчлүүлэх, борлуулах журам батлагдлаа
2026-03-22 11:35:00
Монгол, Оросын хоккейн нөхөрсөг тоглолт эхэллээ
2026-03-22 11:24:55
Баян-Өлгий аймагт “ХАВРЫН БАЯР–2026”-гийн нээлт боллоо
2026-03-22 09:19:22
Т.Намнанбаяр холимог тулааны “JCK”-ийн “Tournament”-ийн аварга боллоо
2026-03-22 08:53:09
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |