“Улаан бал” нэвтрүүлгийн өчигдрийн дугаарт Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга, Монгол Ардын намын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Д.Амарбаясгалан оролцсон. Түүний ярилцлагаас онцлох есөн эшлэлийг хүргэж байна.

      1. Мажиртар тойргийн онцлог нь сонгогдсон гишүүн нь тойрогтоо ажиллах ёстой гэдэгт бүх зүйл төвлөрчихөөд байгаа учир улсынхаа тулгамдсан асуудлыг шийдэж чадахгүй байгаа юм. Тэгэхээр холимог тогтолцоо буюу нийтлэг эрх ашгийн төлөө анхаарлаа хандуулж чаддаг сонгуулийн тогтолцоо хэрэгтэй байгаа. 2012 онд сонгуулийн холимог тогтолцоог оруулж үзсэн. Тухайн үед улс төрийн намын жагсаалт гаргаад нам бүр 28 хүнийг жагсаасан. Ингэхээр олон нийт нам нэр жагсаах эрх мэдэл, албан тушаалаа алдсан гишүүд  гишүүн болох юм байна гэх нийтлэг ойлголттой болсон. Гэвч тус элементийг оруулж, иргэдийн сонгох, төлөөлөх элементийг бүрдүүлдэг олон төрлийн загвар дэлхийд байна. Жишээлбэл, Европын улс орнуудын хурдтай хөгжсөн үндсэн шалтгаануудын нэг нь сонгуулийн систем.

      2. Би 2022 хийсэн Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг нэмэлт өөрчлөлт гэж үздэггүй. 2019 онд хийсэн нэмэлт өөрчлөлт нь 1992 оны Үндсэн хуулийн суурь зарчмын зарим заалтыг зөрчсөн зөрчлийг зассан засвар юм гэж үзэж байгаа.

     3. Иргэд Засгийн газрын гишүүдийг шударга байхыг шаарддагтай санал нэг байна. Гэмт үйлдлийг ил болгох, тэмцэх  нь Засгийн газрын үүрэг. Харин гэм буруутай эсэхийг тогтоох нь хуулийн байгууллагын шийдэх асуудал.

     4. ЗГХЭГ-ын даргаар ажилласан цагаасаа төртэй хамтран ажиллах ёсгүй гэдгийг ойлгож байгаа. Манай нам хүчтэй, боломжтой байна. Гэхдээ ойлгомжгүй зүйл их бий.

     5. 100-с доош гишүүнтэй улс орон гэж байхгүй. Манай улсын цөөхөн хүнд хэт их эрх мэдэл төвлөрчихөөд байгаа юм. Цөөн хүнд төвлөрсөн эрх мэдлийг сарниулах нь чухал.

    6. Манай намын удирдах зөвлөл, бүрэлдэхүүний хувьд тодорхой өөрчлөлт шинэчлэлийг ард иргэдийнхээ дэмжлэгээр аливаа ажлыг зоригтой хийх ёстой. Бид ард түмнийхээ дэмжлэгээр ялж чадвал тэр биз ялагдвал тэр биз гэдэг ойлголттой байх ёстой. Бид дарга болохын тулд амьдарч болохгүй.

    7. Манай намын үндсэн зорилго бол ялалт байгуулах. Цаашид ч ялалт байгуулахын тулд явна. Харин ялалт байгуулахын тулд юу ч хамаагүй хийдэг байдлаасаа татгалзах ёстой. Бодлогоо дэвшүүлдэг байх ёстой. Дэвшүүлсэн бодлогоо хэрэгжүүлж чаддаг улс төрийн чадамжтай байх нь чухал.

     8. Бидний хийж буй өрөөсгөл дүгнэлтээр бүх асуудлыг шийдэж болохгүй гэдэгтэй санал нэг байна. Үндсэн хуульд дураараа гар хүрч болохгүй. Монгол Улсын иргэн бүр Үндсэн хуулиа нандигнаж байх ёстой. Өөрчлөлт хийж болохгүй гээд учир шалтгааныг эрх баригчдад байж болохгүй.

     9. Иргэд татварыг дарамт мэтээр ойлгодог. Татвар бол нийгмийн өмнө үүрч буй ачаа юм. Манайд олон янзын татвар, үнийн өсөлтийн дарамт байгаа нь үнэн.

    10. Төр бизнес хийх санаачилгыг дэмжихгүй. Төрийн өмчүүдийг олон нийтэд шилжүүлж бусад зүйлтэй холбогдох бодлого бий болсон. Хөрөнгийн биржийн 34 хувь олон нийтэд шилжихээр болсон. Цаашид Хөрөнгийн биржийн дийлэнх хувь нь хувийн хэвшлийн мэдэлд орох ёстой.