УЛСЫН ХЭМЖЭЭНД ӨВС, ТЭЖЭЭЛИЙН БЭЛТГЭЛ АЖИЛ 63 ХУВЬТАЙ БАЙНА

          Хүйтний улирал наашилж, өвөлжилтийн бэлтгэл ажил эхлээд байна. Энэ зун зарим нутгаар гантай байсан тул мэргэжлийн байгууллагууд зарим аймаг, сумдад өвөлжилт хүндэрч болзошгүй гэж үзэж байгаа. Тэгвэл орон нутагт өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг хэрхэн хангаж байгааг Хүнс хөдөө аж ахуй яамны Мал аж ахуйн бодлого хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Д.Баянбатаас тодрууллаа.

-Сүүлийн өдрүүдэд ихэнх нутгуудаар хүйтний эрч чангарч, зарим аймаг, сумдын нутгаар цасан бүрхүүл тогтсон гэх мэдээлэл бий.  Энэ жилийн хувьд баруун бүсийн Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Завхан, Увс, Ховд аймгууд өвөлжилт хүндрэх эрсдэлтэй байгааг мэргэжлийн байгууллагууд сануулж байна. Тус аймгуудад өвөлжилтийн бэлтгэл ажил хэр хангагдаж байгаа вэ?

      -Төвийн бүсийн аймгуудаар их хэмжээний цас орсон. Өвөлжилтийн бэлтгэл сайн явж байсан учраас ямар нэгэн хүндрэл үүсээгүй.  Харин дээрх таван аймгийн малчид сум орон нутгаасаа өвөлжилтийн бэлтгэлээ хангаж чадахгүй, гангийн эрсдэлийн түвшин дээгүүр гарсан. Иймд зуд болох магадлал өндөр байгаа учраас өвс, тэжээлийн нөөцөө Төв, Булган, Дорнод, Сүхбаатар зэрэг аймгаас бэлтгэж байна.  Гэвч худалдан авах  үйл  явц удаашралтай байгаа. Өвөлжилтийн бэлтгэл ажил дуусахад аюулгүй байдлын нөөцөө бүрэн хангаж чадахгүй байх магадлалтай байна.

 -Энэ жилийн хувьд улсаас гамшгийн эрсдэлийн нөөцийг бүрдүүлэхгүй. Тухайн орон нутаг дотооддоо нөөцөө бүрдүүлнэ гэсэн шийдвэр гарсан шүү дээ. Аймаг орон нутгууд вс, тэжээлийн нөөц бүрдүүлэлт хэр хангагдсан бэ?

            -Шадар сайд С.Амарсайхан 21 аймгуудын Засаг дарга нартай өвөлжилтийн бэлтгэл байдлын өмнө цахим хурал хийсэн. Тэр үеэрээ “Аймаг орон нутгууд дотоодоосоо гамшгийн нөөцөө бүрдүүлнэ. Улсаас энэ жил нөөц бэлтгэхгүй” гэх чиглэл өгсөн. Одоогийн байдлаар улсын хэмжээнд өвс тэжээлийн бэлтгэл ажил 63 хувьтай байна. Өвөлжилтийн бэлтгэл ажил энэ сарын сүүлчээр дуусаж, арваннэгдүгээр сард Засгийн газарт өвөлжилтийн бэлтгэл ажлыг танилцуулна. Тэр үед бэлтгэл 80-90 хувьтай хангагдсан байна гэж тооцоолж байгаа.

     Энэ нь өвөлжилт хүндэрсэн ч, давж гарч чадах хэмжээний нөөц юм.  Өнгөрсөн долоо хоногийн байдлаар малчид орон нутагтаа 878.8 мянган тонн өвс, 3.4 мянган тонн сүрэл, 16.9 мянган тонн ногоон тэжээл 7.2 мянган тонн, үйлдвэрийн тэжээл, 23.6 мянган тонн гар тэжээл, 2.5 мянган тонн дарш, 38.9 мянган тонн хужир, шүү тус тус бэлтгэсэн.

- Үнэ нь өмнөх  жилүүдээс өссөн үү?

-Өвс тэжээлийн үнийн хувьд аймаг бүр харилцан адилгүй өөр үнэтэй, өнгөрсөн жилтэй харьцуулахад нэмэгдсэн. Жишээлбэл, Завхан аймагт  нэг килограмм өвс 14-15 мянга, ногоон тэжээл 17-18  мянга төгрөгийн үнэтэй худалдаалж байна.

-Отрын  бүс нутагт бэлчээрийн даац, өвс тэжээлийн нөөцөөс хамааран мал хүлээж авдаг. Гэсэн ч сүүлийн жилүүдэд манай улсын малын тоо толгой эрс өсөж, бэлчээр хүрэлцэхгүй байгаа. Үүнийг отрын бүсийн захиргаа хэрхэн зохицуулж байна вэ?

       -Мал аж ахуйн бодлого хэрэгжилтийг зохицуулах газар долоо хоног бүрийн баасан гарагт отрын есөн захиргаатай цахимаар хуралдаж, нөхцөл байдалтай танилцаж байгаа. Малын тоо хэтэрсэн тохиолдолд ямар хуваарилалт, зохицуулалт хийхийг тухайн орон нутгийн захиргаа шийдэж, гэрээ хийж малаа хүлээж авна. Энэ жилийн хувьд отрын бүсэд 800 гаруй  мянган мал оторлох боломжтой байгаа. Харин отрын бүсийн захиргаанд Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Завхан, Увс, Ховд аймгийн малчдаас   хоёр сая гаруй малаа оторлуулах хүсэлт өгсөн. Үүн дээр улсаас ямар нэгэн зохицуулалт хийхгүй. Тухайн орон нутгийн захиргаа хоорондоо хэлэлцэж шийднэ.