ХӨСҮТ-ийн ДОХ,БЗДХ-ын тандалт судалгааны тасгийг зорих иргэдийн цуваа үл тасарна. Зарим нь урьдчилан сэргийлэх зорилгоор, нөгөө хэсэг нь  арга ядан аврал эрэн эмнэлгийн үүдийг татна.

     2023 оны эхний зургаан сарын байдлаар улсын хэмжээнд зонхилон тохиолдох бэлгийн замаар дамжих халдварын 5407 тохиолдол бүртгэгдсэн байна.Нийт өвчлөлийн 39.4%-ийг тэмбүү, 36%-ийг заг хүйтэн, 24.4%-ийг трихомониаз, 0.2%-ийг ХДХВ/ДОХ-ын халдвар тус тус эзэлж байна. Өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад тэмбүүгийн өвчлөл 147 тохиолдлоор өссөн.Үүнийг 10,000 хүн амд ногдох өвчлөлтэй харьцуулбал, Архангай, Говьсүмбэр, Өвөрхангай, Баянхонгор аймгууд болон Улаанбаатар хотод улсын дундаж үзүүлэлтээс 0.2-9.5 хувиар өндөр байгаа аж.

   Биднийг өглөөний 10:00 цаг орчмын үед  очиход 20-30 орчим насны гурван эмэгтэй эмчилгээний тасгт дугаарлаж байлаа.   Тэднээс ямар эмчилгээ, үзлэгт хамрагдаж байгаа талаар нь асуухад,

-С.Г:Би өнгөрсөн сард жирэмсний хяналтад орох үеэрээ тэмбүүгийн халдвартай гэдгээ мэдсэн. Яах аргаа олохгүй их сандарч, айж байна. Хүүхэд минь эрүүл төрөөсэй гэж бодох юм.

-Н.Б: Би урьдчилсан үзлэг хийлгэхээр ирсэн. Хүн ер нь аливаа эрсдэлээс урьдчилан сэргийлж л байх ёстой гэж байлаа.

Б.ЖҮГДЭРЖАВ: БЗХӨ-ИЙГ БУРУУ ЭМЧИЛЖ, ХҮНДРҮҮЛСЭН ТОХИОЛДОЛД БҮХ ЭРХТЭН СИСТЕМ ГЭМТЭЖ, ҮРГҮЙДЭЛД  ХҮРГЭХ АЮУЛТАЙ

      ХӨСҮТ-ийн ДОХ/БЗДХ-ын тандалт судалгааны албаны БЗДХ-ын эмчилгээ, тусламж, үйлчилгээний тасгийн эрхлэгч, АУ-ын магистр, БЗДХ, ХДХВ, ДОХ-ын тэргүүлэх зэргийн эмч, клиникийн профессор Б.Жүгдэржаваас зонхилон тохиолддог бэлгийн замын халдварууд болон тэдгээрийн үр дагаврын талаар тодрууллаа.

              Тэрбээр “Дэлхийд бэлгийн замаар дамждаг 30 гаруй төрлийн халдварт өвчин бүртгэгдсэн байдаг. Манай улсын хувьд зонхилон тохиолддог халдваруудыг бүртгэж мэдээлдэг.  Мөн дотор нь үрэвсэл, шархлаа үүсгэдэг гэж ангилна.  Үзлэгт 20-35 насныхан ихэвчлэн хамрагддаг. Үүний нэлээдгүй хувийг жирэмсний хяналтад орж буй эмэгтэйчүүд эзэлдэг. Жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн дунд тэмбүү өвчин хамгийн өндөр бүртгэгддэг. Дунджаар жилд жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн 1-2 хувьд тэмбүү өвчин илэрдэг. Жирэмсэн эмэгтэй хяналтад анх орохдоо болон 28 хоногтоо үедээ  тэмбүү өвчний шинжилгээ өгөх ёстой. Шинжилгээгээр тэмбүү илэрсэн тохиолдолд хосоороо бүрэн эмчилгээ хийлгэвэл, хүүхэд эрүүл төрөх боломжтой. Харин тэмбүү илрүүлгийн шинжилгээгээ өгөхгүй байх. Эмчилгээгээ оройтож эхлүүлсэн тохиолдолд тэмбүүгийн ээжээс урагт дамжиж, төрөлхийн тэмбүүтэй хүүхэд төрдөг.

    Мөн бид жирэмсэн эмэгтэйчүүдийн бэлгийн замаар дамжих халдварын тархвар судалгааг 2008, 2020 онд хийсэн. Тэгэхэд хламидын халдвар хамгийн их бүртгэгдсэн. Энэ халдвар өгсөх замын үрэвсэл үүсгэдэг. Иймд манай эмнэлэгийн жирэмсэн эмэгтэйчүүдээс пср-ын аргаар шинжилгээ авч, эрт илрүүлж, эмчлэх бодлого хэрэгжүүлж байгаа.

     Иргэд халдваруудыг ялгахгүй, мэдлэг дутуугийн улмаас дур мэдэн болон бусдаас мэргэжлийн бус зөвлөгөө авдаг. Эмийн сангаас антибиток авч хэрэглээд, үрэвсэл нь түр намдахад бүрэн эдгэчихлээ гэж бодож явсаар өвчөө хүндрүүлдэг. Гэвч бэлгийн замын халдварууд нь бүгд өөр өөр бактериас үүсдэг, эмчилгээний аргууд нь ч өөр байдаг. Хэрэв халдвар хүндэрсэн тохиолдолд аарцгийн хөндийн эрхтнүүд үрэвсэнэ. Цаашилбал бүх эрхтэн системд өвчлөл үүсэж,  үргүйдэлд  ч хүргэх аюултай байдаг. Тиймээс эрсдэлд ороогүй байсан ч жилдээ нэг удаа үзлэг, шинжилгээнд хамрагдахыг мэргэжлийн эмчийн хувьд зөвлөж байна” гэлээ.

Тэгвэл зонхилон тохиолдох бэлгийн замаар дамжих халдварын 2023 оны эхний хагас жилийн байдлаарх тоо, баримтыг танилцуулж байна.

Зураг 1. Зонхилон тохиолдох БЗДХ-ын тохиолдол, 2014-2023 оны эхний хагас жил

Тэмбүүгийн 2130 тохиолдол бүртгэгдсэн ба өнгөрсөн онтой харьцуулахад 7.4 хувиар өссөн ба 10,000 хүн амд ногдох тэмбүүгийн өвчлөл Архангай 15.7, Баянхонгор 6.3, Говьсүмбэр 10.0 Өвөрхангай 6.7 аймгууд болон Улаанбаатар хотод 8.0 улсын дундаж 6.2 хувиар өндөр байна.

Зураг 2. Тэмбүүгийн халдвар 10,000 хүн амд, 2023 оны эхний хагас жил

Заг хүйтний 1944 тохиолдол бүртгэгдсэн ба өнгөрсөн онтой харьцуулахад 2.7%-иар буурсан, ба 10,000 хүн амд ногдох тэмбүүгийн өвчлөл Баянхонгор 8.6, Дорноговь 12.2, Дорнод 28.8,  Завхан 7.1, Өмнөговь 10.3, Хөвсгөл 25.9  аймгууд улсын дундаж 5.6 хувиар өндөр байна.

Зураг 3. Заг хүйтний халдвар 10,000 хүн амд, 2023 оны эхний хагас жил

  Трихомониазын 1321 тохиолдол бүртгэгдсэн ба өнгөрсөн онтой харьцуулахад 7.4 хувиар  буурсан ба 10,000 хүн амд ногдох тэмбүүгийн өвчлөл Архангай 3.8, Баянхонгор 13.1, Булган 6.7, Говьсүмбэр 5.0, Дорнод 26.4, Сүхбаатар 5.4, Сэлэнгэ 5.0, Төв 4.5 аймгууд улсын дундаж 3.8 хувиар  өндөр байна.

Зураг 4. Трихомониазын халдвар 10,000 хүн амд, 2023 оны эхний хагас жил

     Төрөлхийн тэмбүүгийн 15 тохиолдол  бүртгэгдсэн ба өмнөх онтой харьцуулбал долоон тохиолдлоор өссөн байна.

Зураг 5. Төрөлхийн тэмбүүгийн халдвар 100,000 амьд төрөлтөд, 2023 оны эхний хагас жил

       Монгол улсад 1992 оноос 2023 оны эхний хагас жилийн байдлаар ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол өссөн дүнгээр 358, нас баралт 63 бүртгэгдсэн байна.

Зураг 6. ХДХВ-ийн халдварын тохиолдлын тоо, шинэ тохиолдлын тоо өссөн дүнгээр (2023 оны зургадугаар сарын 30-ны өдрийн байдлаар)

       Монгол Улсад бүртгэгдэж буй БЗХӨ-ний тоо өссөөр  байгааг та бүхэн дээрх тоон мэдээллээс харсан байх.  Эдгээр тоо баримт зөвхөн бүртгэлтэй нь үүний цаана хэдэн хүн ч өөрийгөө халдвар тээгч гэдгийг мэдэхгүй яваа гэхээр харамсалтай санагдана.