Байгаль дэлхий өнгөө засаж эхэлмэгц хүний  сэтгэл ч дагаад л өнгө орчихдог мэт. Хотын гудамжаар ганган залуус инээмсэглэн алхахыг харах юутай сайхан. Тэгвэл яруу найрагчид чухам хаврыг яаж мэдэрч, шүлгийн дэвтэртээ буулгасан бол гэдэг сонирхолтой санагдана. Тиймд хаврын тухай тэдний бичсэн шүлгийг түүвэрлэн уншигч танд хүргэж байна.

Г.АЮУРЗАНА: МИНИЙ ДУРГҮЙ САРУУД

Гуравдугаар сар миний дургүй сар.

Яагаад би түүнд дургүй билээ?

Гудамжаар алхах хүмүүс нэг л хачин зовиуртай,

Гунигтай урт урт дээлэндээ түүртээд уцаартай;

Гуравдугаар сард ер нь амиа хорломоор болдог,

Гурван давхраас үсэрчихмээр байдаг,

Үсэрье гээд доош хартал дэндүү намхан,

Өгсөөд тэнгэрийн зүг мацах залхуутай.

Тэгээд л би амьдралын тухай өөрөөр бодож,

Тэнэгхэн дурлалуудынхаа нэгтэй салах ёс хийлүү?

Тэнэглэл гэж бодсоны хүчээр л

Дурлал эдгэдэг.

Тэр харин эдгэлүү?

Үгүй дээ, миний дургүй сар

Гурван сар биш юм байна.

Дөрвөн сар…

Өө, “дөрөвдүгээр сар хамгийн харгис сар”. Өнгөгүй, хар-цагаан, энэ сарыг Яагаад би үзэн ядна вэ?

Яг ийм дөрөвдүгээр сарын нартай өглөө Ягаан даашинзтай нь анх харсан, нөгөө ганган бүсгүй Нөхрийнхөө машинд сууж яваад осолд орсон… Нөхөр нь нас барсан… өөрөө бэртээ ч үгүй… Өршөөлгүй харгис орчлон Үзэсгэлэн гоог ямагт эрхэмлэдэг… Үгүй дээ, миний дургүй сар Дөрвөн сар л яавч биш… (Үнэхээр Элиот эндүүрчээ) Таван сар…

Л. ӨЛЗИЙТӨГС: Д.БАТБАЯР БАГШДАА ЗОРИУЛАВ

Моддын навч, салхи, тэнгэр гүний алс

“Мой”, “Друг”, “Зонтик”

Тэнэмэл үгс, энэ мэт гуниг, энгэрийн гурван улиас

Тэнгэр минь!

Тэвчээд үлдчихмээр сайхан юм орчлонд яасан их вэ

Хуучин амьдралын үүдэнд шив шинээрээ зогсох

Хув хуурай уруул дээр нойтон цас бутрах

Хундага дарс руу өнгийж гуниг зовлонгоо мартах

Хугарсан балын харандаагаар бүтэн харандаа зурах

Салхинд хормой дэрвэхийг мэдээгүй юм шиг алхах

Сайхан хүний нүднээс бурхны гэгээг үзэх

Үүрээр сэрчихээд юу ч бодолгүй хэвтэх

Үхмээр санагдсан ч үхэж чадахгүй байх

Хаврын бороо, шүлэг. Алсын алс

Хаа нэгтээ гуйвсан зам

Тэнэмэл бодол, энэ мэт хүсэл. Ээж…

Тэнгэр минь

Тэвчээд үлдчихмээр сайхан юм орчлонд яасан их вэ?

Х.ЧИЛААЖАВ

Манантай цэнхэр Алтай нутагт минь
Малын нүд сүүмийсэн хавар болж байгаа
Хөшигтэй цэнхэр Алтай нутагт минь
Хүний нүд сүүмийсэн хавар болж байгаа

Алсын уулсыг ноолсон буурал салхитай
Аргаа барсан аятай цагаан өвстэй
Хургаа дагуулсан хонины ядарсан дуутай
Хуурай саарал хавар болж байгаа.

Хайртай аав минь амьд сэрүүн байхад
Хаврын өдрүүд өнгөтэй санагддаг байлаа
Төлийн дуу цээжин дотор эгшиглэж
Төрсөн гэр минь нүдэн дотор налайж

Хаврын тухай өөдрөг сайхан зурагтай
Харьж очих гэж яаран суудаг байлаа
Манантай цэнхэр Алтай нутагт минь
Малын нүд сүүмийсэн хавар болж байгаа.

А.УРАНТОГОС

Навчис цухуйхад бэлэн тушаал авсан цэргүүд шиг гэмгүй отон хэвтэцгээнэ
Нарны илчээр анир авсан хөлдүү чимээд гэсэж эхэлнэ.
Найр тавихуйяа энэ гуравдугаар сарын байшин
Намайг эзлэн тольдох харь холын гийчин мэт.

Уйтгарт сохор нүдээр сар дүрлийтэл ширтчихсэн
Усанд нулимс унагахуйяа од онож хагараад
Амьдарсан ч амьд явахын хүслээр амьдраагүйг
Ахих дахин сануулах хурц ирт чинжаал мэт.

Гуравдугаар сарын байшин
Гунигийг минь боомилсон ухаарал дүүрэн урвалт
Хаалгаа цэлийтэл нээж хаашаа ч юм түлхэхэд нь
Харин түүнээс холдох өчүүхэн ч зориг надад үгүй.

ТӨ. БЯМБАСҮРЭН

Тарьсан хүн л үрийг харна
Ургасан цэцгийг бүгд шагшина.
Та бол тэр хүн, амьдрал бүтээж харуулсан.

Амьдран суугаа тань л
Надад шүлэг болсон
Алган дээр минь үр суулгаж өгсөн
Гэгээн дуртгал соёолох гар минь
Гэрлээр жимслэгч мод болчих шиг санагдсан.

Та бол тэр хүн, өр зөөлхөн хагацсан.

Хаа нэгтээ та өөр хүн болсон ч
Харамсахгүй ээ, надад зөндөө та үлдсэн.

Бороонд нэвт норлоо гээд хэн ч
Бороо болон хувирдаггүй шиг
Жинхэнэ та надаас хэдийн ургаад, хагацал төдийд
Жижигхэн сэв ч суухааргүй бат бөх болсон
Та бол тэр хүн, хайр бүтээж харуулсан.

Д.НАЦАГДОРЖ

Мөнх тэнгэрийн дор мянга мянган хавар

Монголын сайхан оронд жил жил дэлгэр

Энх улирал ханхлахад хүний сэтгэл тэнэгэр

Өвсний соёо ногоороход морь мал ханагар

Холхи нар ойртож хасын цас хайлахад

Хуучин дэлхий халагдаж хамаг юм шинэднэ

Хөрсөн мод цэцэглэж хүүхэд багачууд наадахад

Хөгшин хүн өөрийгөө залуу болсон шиг санана

Хээрийн галуу айлчлан ирж гангар гунгар донгодоход

Гэртээ суусан малчин түүнийг чанга уярна

Хажуу дахь ууланд горхи булаг хоржигнон урсахад

Хаяан дахь ишиг хурга майлалдан хөгжим нийлүүлнэ

Эелдэг урьхан амьсгал ариуханаар үнэртээд

Эрт эдүгээг бодогдуулан нуугдсан сэтгэлийг сэргээнэ

Өнөр сайхан төл баян хотыг чимэхэд

Өлгийтэй бяцхан хүүхэд эцэг эхээ баясгана.

Х.ЭРДЭНЭБААТАР 

Зуун зуун жил мөнх амьдарна би

Зулзаган улиас өвгөрөхийг харна

Наашлах хаврыг шувуудтайгаа цуг ирэхэд

Нарны хорвоод мөнгөр сар болно би.