Оросын алдарт зохиолч Лев Толстойн “Анна Каренина” зохиолоос сэдэвлэн дэлхийн олон оронд жүжиг, мюзикл, кино, телевизийн цуврал зэрэг олон бүтээл төрөн гарсан байдаг билээ. УДЭТ-т “Анна Каренина” жүжиг тавигдах гэж буйтай холбогдуулан театрт болон кино урлагт уг роман хэрхэн амилж, шүүмжлэгчид хэрхэн үнэлж байсныг хүргэж байна.

1. “Анна Каренина” (1935) бүрэн хэмжээний кино

1935 онд бүтээсэн “Анна Каренина” киноны гол дүрд Холливудын алдарт жүжигчин Грета Гарбо дүр бүтээж байжээ. Кино гарсны дараахан “Гардиан” сэтгүүлд нийтдэгдсэн Гретагийн талаарх шүүмжлэлд “Гретагийн тухай ярьж, бичсэн бүхэн утга учиргүй гэмээр байна. Тэрбээр жүжиглэхдээ үзэгчид юу гэж бодох талаар хэзээ ч сонирхдоггүй. Домог төрж байна” хэмээн Гретагийн жүжиглэлтийг магтаж байв. 1927 онд дуугүй киноны үед “Хайр” хэмээх Лев Толстойн “Анна Каренина” бүтээлээс сэдэвлэсэн кинонд мөн Аннагийн дүрд Грета тоглож байв. Тухайн үед “Хайр” кино нь хэт жүжиглэлттэй, драматик байсан хэмээн шүүмжлүүлж байжээ.

2. “Анна Каренина” мюзикл жүжиг (1992)- Circle in the Square Theatre

1992 онд Бродвей театрын тайзнаа “Анна Каренина” мюзикл жүжиг тавигдаж байв. Лев Толстойн ижил нэрт романыг Петер Келлогг тайзны жүжиг болгож, тус театрын үүсгэн байгуулагч Теодер Манн найруулан тавьж байжээ. Анна Каренинагийн дүрийг Анн Крамб бүтээж байв. New York Times сэтгүүлд гарсан шүүмжид “Бүхий л аз жаргалгүй мюзикл  өөрсдийнхөөрөө жаргалгүй байдаг. Гэвч “Анна Каренина” жүжиг шиг золгүй нь үгүй билээ” хэмээн шүүмжилж байлаа. Тодруулбал, “Анна бол ёс журмын илэрхийллээр дүүрэн эмэгтэй. Түүний үйлдэл бүр чухал билээ. Анна өрөөнд орж ирэхэд бүгд түүн рүү харж байлаа. Харин Хатагтай Крамбыг дуулж эхлэхэд Анна анхаарлаас гарсан юм” хэмээн жигтэйхэн бангадаж байжээ.

3. “Анна Каренина” (2012) бүрэн хэмжээний кино

Английн найруулагч Жое Райтын бүтээл Анна Каренинагийн уг хувилбар дэлхий дахинд алдартай билээ. Анна Каренинагийн дүрд Кира Найтли дүр бүтээж байсан бөгөөд шүүмжлэгчид “Муу утга зохиолын хувилбарууд бүгд адил. Гэхдээ сайн утга зохиолын хувилбар өөрсдийнхөөрөө амжилттай байдаг. Аннагийн дүрийг Кира Найтли гүйцэтгэл сайтай, сайн бүтээсэн. Тэрбээр эхнэр хийгээд ээж гэдэг дүрээ мэдэрч чадсан” хэмээн “Гардиан” сэтгүүлд бичиж байжээ.  

4. “Анна Каренина” (2018) жүжиг- Lifeline Theatre

2018 онд Чикаго хотод тавигдсан “Анна Каренина” жүжгийг Дорати Милне найруулж, Илзе Зачариес Аннагийн дүрийг бүтээж байжээ. Тус жүжигт зохиолыг нь жүжигтээ тааруулж зассанд шүүмжлэгчид дургүйхэн таваас гурван оноогоор үнэлж байв. Тийм хэдий ч “Анна Каренина зөвхөн эмгэнэлт хайрын түүх биш. Философи, ёс суртахуун, нийгмийн өөрчлөлт, улс төр, шашин зэрэг олон сэдвийг хөнддөг агаад уг жүжигт бүгдийг нь хамруулах гэж үзсэн нь сайшаалтай хэмээн бичиж байв. Мөн жүжгийн төгсгөлд ичиж, нэр хүндгүй болсон эмэгтэй нас барахынхаа өмнө цангасандаа аягатай ус руу ширтэх Илзе Зачариесын жүжиглэлтийг сайшааж байжээ.

5. “Анна Каренина” (2016)- Москвагийн дуурийн театр

“Энэ зохиолд бүх зүйл бий. Эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн хоорондох маш нарийн судалгааны бүтээл ч байж мэднэ” хэмээн Москвагийн дуурийн театрын найруулагч Владимир Тартаковский хэлж байжээ. Аннагийн нөхөр Карениний дүрийг кинонд “Энэрэх сэтгэлгүй, бүх зүйлийн буруутан мэтээр дүрсэлдэг. Угтаа Карениний дүр энэрэх сэтгэлтэй, нийгмийнхээ хохирогч ч байж болно” гэдэг санаагаар найруулж байв. Аннагийн дүрийг гурван жүжигчин ээлжлэн бүтээсээр өдгөө ч тоглогдсоор байгаа аж. “Энэ жүжигт энгийн, хялбархан бүтээчих дүр гэж үгүй. Үзэгчид бүхий л дүрийг ойлгож, энэрэх болно” хэмээн уг жүжгийн продюсер Алексей Болонин хэлж байжээ. Харин шүүмжлэгчид уг жүжигт гурван од л өгсөн байна. Сонгодог тайз засалттай ч хоёр дугаар хэсэгт таараагүй, 1980-аад оны поп дуу дуугарч, эхлэл хийгээд төгсгөлөө базаж чадсангүй зэрэг олон шүүмжлэлд өртөж байв.