Д.ТРАМП: ХЯТАДТАЙ ТОГТООСОН ХАРИЛЦАА МААНЬ ӨМНӨХӨӨСӨӨ ИЛҮҮ ХҮЧТЭЙ, САЙЖИРНА ГЭЖ НАЙДАЖ БАЙНА

      АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын БНХАУ-д хийж буй айлчлал үргэлжилж байна. Айлчлалын хүрээнд Тайванийн асуудлыг буруу зохицуулах нь зөрчилдөөнд хүргэж болзошгүй гэж Ши Жиньпин анхааруулсан байна. Хоёр дахь өдрийн уулзалтаараа АНУ-ын албан тушаалтнууд фермийн бараа, үхрийн мах, боинг онгоцтой холбоотой хэлэлцээрүүдийг сайшааж байна. Мөн Трамп Хормузын хоолойг нээхэд Хятадаас тусламж хүсч байгаа аж. Харин Ши Жиньпин Тайванийн асуудлыг буруу зохицуулах нь харилцааг хурцатгаж болзошгүйг анхааруулсан. Трамп 2017 онд хийсэн айлчлалаасаа хойш Америкийн гол стратегийн болон эдийн засгийн өрсөлдөгч Хятад Улсад АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн анхны айлчлал болж байгаа бөгөөд чухал завсрын сонгуулийн өмнө түүний унасан нэр хүндийг сайжруулах бодит үр дүнг эрэлхийлж байна. Д.Трамп "Хятадтай тогтоосон харилцаа маань өмнөхөөсөө илүү хүчтэй, сайжирна гэж найдаж байна" гэж "Truth Social" платформ дээрээ бичжээ. Энэхүү дээд хэмжээний уулзалт нь удирдагчид хамгийн сүүлд аравдугаар сард уулзаж, Трамп Хятадын бараа бүтээгдэхүүний гурван оронтой тоогоор тарифыг түдгэлзүүлж, Ши Жиньпин дэлхийн чухал ховор элементийн нийлүүлэлтийг хязгаарлахаас татгалзсан үед тогтсон эмзэг худалдааны эвлэрлийг хадгалах зорилготой юм.

    Ши Жиньпин пүрэв гарагт Трампад худалдааны асуудлаарх хэлэлцээр "тэнцвэртэй, эерэг үр дүнд хүрсэн" гэж мэдэгдэв. Гэхдээ дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөөгүй. АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгч Жеймисон Грир баасан гарагт Bloomberg TV-д өгсөн ярилцлагадаа "Энэ оны сүүлчээр дуусгавар болсны дараа гал зогсоох хэлэлцээрийг сунгах эсэх нь тодорхойгүй байгаа ч Хятадын хөдөө аж ахуйн бараа, үхрийн мах, боинг онгоц худалдан авах талаар хэлэлцээрүүд батлагдсан" гэж мэдэгджээ. Грир мөн ирээдүйн хоёр талын худалдааг удирдах механизмыг бий болгох тал дээр ахиц дэвшил гарсныг баталж, хоёр тал 30 тэрбум ам.долларын мэдрэмтгий бус бараа бүтээгдэхүүнийг илрүүлнэ гэж найдаж байна. Тайванийн асуудал үүнийг замаас нь гаргах ёсгүй гэж тэрбээр  хэлэв.

ХЯТАД УЛС АНУ-ААС  200 ШИРХЭГ BOEING ОНГОЦ ЗАХИАЛАХААР БОЛЖЭЭ 

     Д.Трамп Хятад Улс 200 ширхэг Boeing BA.N онгоц захиалахаар тохиролцсон нь бараг арван жилийн хугацаанд АНУ-д үйлдвэрлэсэн арилжааны онгоцыг анх удаа худалдаж авсан явдал гэж мэдэгджээ. Энэхүү нийт дүн нь 500 ба түүнээс дээш онгоцны зах зээлийн хүлээлтээс хамаагүй бага байсан бөгөөд Боинг компанийн хувьцаа уг тайлбарыг цацсаны дараа дөрвөн хувиас илүү унав. Д.Трамп мөн Америкийн сонгогчдын дунд таалагдаагүй дайныг зогсоохын тулд Ираныг Вашингтонтой хэлэлцээр хийхийг ятгахыг Хятадаас шаардах төлөвтэй байна. Гэвч АНУ-ын шүүхүүд түүний хүссэнээр тариф ногдуулах чадварыг хязгаарлаж, Ираны дайны улмаас үнийн өсөлт түүнийг улс төрийн хувьд эмзэг болгосны дараа тэрээр Бээжинд суларсан гартайгаар очсон. Пүрэв гарагийн хэлэлцээний АНУ-ын товч тоймд Цагаан ордны хэлснээр удирдагчид Ираны хил орчмын Ормузын хоолойн усан замыг дахин нээх нийтлэг хүсэл эрмэлзэлтэй байсан бөгөөд энэ замаар дэлхийн газрын тос, шингэрүүлсэн байгалийн хийн хангамжийн тавны нэг нь хэвийн үед дамждаг бөгөөд Ши Жиньпин Хятадын Ойрхи Дорнодын хангамжаас хараат байдлыг бууруулахын тулд Америкийн газрын тос худалдаж авах сонирхолтой байгаа нь илт байв.

"ТАЙВАНИЙ АСУУДЛЫГ БУРУУ ШИЙДВЭЛ ХОЁР УЛСЫН ХАРИЛЦАА ХУРЦАДМАЛ БАЙДАЛД ШИЛЖИЖ БОЛЗОШГҮЙ"

   Грир "Хятадууд маш прагматик хандаж байна. Тэд үүний буруу талд байхыг хүсэхгүй байна. Тэд энх тайвныг харахыг хүсч байна" гэжээ. "Тиймээс тэд Иранд үзүүлэх аливаа төрлийн материаллаг дэмжлэгийг хязгаарлахын тулд чадах бүхнээ хийнэ гэдэгт бид маш их итгэлтэй байна. "Бээжингийн мэдэгдэж буй ардчилсан засаглалтай арал болох Тайванийн талаарх Ши Жиньпиний хэлсэн үг нь найрсаг, тайван мэт санагдсан тансаг дээд хэмжээний уулзалтын үеэр урьд өмнө байгаагүй хурц, магадгүй урьд өмнө байгаагүй анхааруулга болсон юм. Хятадын Гадаад хэргийн яамнаас тэд хоёр цаг гаруй үргэлжилсэн хаалттай уулзалтаар ирсэн гэж мэдэгдэв. Хятадын эргээс ердөө 80 км зайд орших Тайвань нь АНУ-Хятадын харилцаанд удаан хугацааны турш хурцадмал цэг байсаар ирсэн бөгөөд Бээжин арлыг хяналтандаа авахын тулд цэргийн хүч ашиглахыг үгүйсгэхээс татгалзаж байгаа бөгөөд АНУ Тайпейд өөрийгөө хамгаалах хэрэгсэл олгох хуулиар үүрэг хүлээсэн. Трамптай хамт Хятадад байгаа АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио NBC News-д Тайванийн талаар хэлэлцсэн гэж хэлээд, Хятадууд "Үргэлж үүнийгээ илэрхийлдэг бид үргэлж байр сууриа тодорхой болгож, бусад сэдвүүд рүү шилждэг" гэжээ. "Тайванийн асуудлаарх АНУ-ын бодлого өнөөдрийн байдлаар өөрчлөгдөөгүй" гэж Рубио нэмж хэлэв. 

ХЯТАДЫН ШҮҮМЖЛЭГЧ ЖИММИ ЛАЙГ ШОРОНД ОРОХЫГ ХҮЛЭЭН АВСАН

     Хоёрдугаар сард гадаадын хүчинтэй хуйвалдах хоёр хэрэг, үймээн самуун дэгдээсэн нэг хэрэгт буруутгагдаж, 20 жилийн хорих ял сонссон Хонконгийн хамгийн чанга Хятад шүүмжлэгч, хэвлэл мэдээллийн магнат Жимми Лайгийн талаар Рубио Трамп энэ хэргийг Ши Жиньпинтэй хөндсөн гэж хэлсэн. “Ерөнхийлөгч энэ болон бусад хэд хэдэн хэргийг үргэлж хөнддөг бөгөөд мэдээж бид үүнээс эерэг хариу авах болно гэж найдаж байна” гэж Рубио NBC News-д ярьжээ. “Тэр эрх чөлөөгөө өгсөн л бол бид тэдэнд тохирох аливаа тохиролцоонд нээлттэй байх болно” гэж тэрээр өөрт нь тулгасан бүх ялыг үгүйсгэсэн Лайгийн талаар хэлэв. Хятадын Гадаад хэргийн яамны хэвлэлийн төлөөлөгч Лайгийн талаар асуухад өмнө нь Хонконгийн асуудал бол Хятадын дотоод асуудал гэж хэлж байсан.Бээжинд Тревор Ханникутт, Лиз Ли, Антони Слодковски, Мэй Мэй Чу нар мэдээлэв. 

Д.ТРАМП ШИ ЖИНЬПИН ОРМУЗЫН ХООЛОЙГ НЭЭЛТТЭЙ БАЙЛГАХЫГ ХҮСЧЭЭ

   Айлчлалын хүрээнд Трамп мэдээлэл өгөхдөө БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин Ормузын хоолойг нээлттэй байлгах хүсэлтэй байгааг онцлов. Тодруулбал тэрбээр "БНХАУ тэндээс их хэмжээний газрын тос худалдаж авдгаа хэлсэн. Тиймээс тэд цаашид ч газрын тос худалдаж авахын тулд Ормузын хоолойг нээлттэй байлгахыг хүсэж байна. Ши надад хэлэхдээ "Ийм их газрын тос худалдаж авдаг улс Ирантай тодорхой хэмжээнд харилцаатай байх нь ойлгомжтой. Ямар нэг байдлаар тус болж чадвал дуртайяа тусална" гэсэн" хэмээн ярьжээ. Түүнчлэн БНХАУ-ын тал АНУ-аас 200 Boeing онгоц худалдаж авахаар тохиролцсон аж.  Энэ талаар Трамп Boeing компанийн зүгээс 150 ширхэг онгоц өгөхийг хүссэн ч Ши Жиньпин 200-г авна гэсэн" гэв. Сэтгүүлчид Трампаас энэ айлчлалын хүрээнд хоёр удирдагчийн харилцаанд ямар ахиц гарсныг асуухад Трамп "Би Ши Жиньпинийг маш халуун дулаан хүн гэж бодож байна" хэмээн ярьжээ. Ши Жиньпиний хувьд "Тайваний асуудлыг буруу шийдвэл хоёр улсын харилцаа хурцадмал байдалд шилжиж болзошгүй" гэдгийг Трампад анхааруулаад амжсан. Д.Трампын айлчлал өнөөдөр өндөрлөх юм.

Эх сурвалж: Reuters