Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөрт зориулж, дэлхийн хэвлэл мэдээллийн төлөөлөл болсон томоохон редакцууд ямар зохион байгуулалттай, хэрхэн ажилладаг тухай тоймлон хүргэе. Хэвлэлийн хамгийн шилдэг шагнал болох Пулитцерийн шагналыг 132 удаа хүртсэн “Нью-Йорк Таймс” сониноос эхлэн, өнөө цагийн сэтгүүлийн зах зээл, шуурхай мэдээллийн эх сурвалж болж байгаа “Форбс”, “CNN” агентлаг хэрхэн ажилладаг вэ...

“NEW YORK TIMES”

АНУ-ын Нью-Йорк хотод төвтэй 1851 онд байгуулагдсан дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий хэвлэлүүдийн нэгт тооцогддог “Нью-Йорк Таймс” сонин 2000 гаруй сэтгүүлч, ажилтантай. “Нью-Йорк Таймс” сонины сэтгүүлчийн нэг жилд авах үндсэн цалин нь  79,882 ам.доллар байдаг. Харин бусад ажилтан, албан тушаалтнуудын нэг жилийн 43,606 ам.доллароос 223,553 ам.долларын цалин авдаг аж.

2022 оны байдлаар 170 гаруй жилийн түүхтэй “Нью-Йорк Таймс” сонины өдөр тутмын дугаарыг 831 мянган иргэн захиалан уншиж, 4.6 сая хэрэглэгч цахимаар захиалж байна. Уг салбарт ажиллаж байгаа олон улсын мэргэжилтнүүдийн хэлж байгаагаар цахим сэтгүүл зүйн үе гэгдэж буй технологийн зуунд “Нью-Йорк Таймс”-ын цаасан хэвлэл ч захиалга өндөр байгаа нь сонины үндсэн фонтоо сольсон нь асар их нөлөө үзүүлсэн гэнэ. “Нью-Йорк Таймс” сонины захиалагчид буурч, уналтад орж байх үед тус сонин “Times New Roman” үндсэн фонтоо “Georgia” болгон өөрчилсөн нь цаасан хэвлэл уншигчдад илүү амар, хялбар болсон аж.

               “Нью-Йорк Таймс” сонины 2000 гаруй ажилтан ээлж ээлжээрээ бүтэн 24 цагийн турш ажилладаг. Ажлын өдрүүдэд сонины сэтгүүлч, ажилтнууд өглөөний 08:00 цагт ажилдаа ирж, өдрийн чухал сэдэв, санаагаа олно. Харин энэ үед буюу ажлын цаг эхэлснээс хойших дөрвөн цагийн дотор хоёр том хурал болдог нь редакторуудын уулзалт болон албаны дарга нарын хурал гэнэ.

09:40 цагт  “Нью-Йорк Таймс” сонины төв оффис дахь редакторууд АНУ-ын хотууд болон бусад орон суух редакторуудтай уулзалт зохион байгуулж, өдрийн онцлох сэдэв, санааг ярилцана. Харин редакторуудын уулзалт үргэлжилж байх үеэр буюу 10:00 цагаас  “Нью-Йорк Таймс”-ын албаны дарга нар албаны дотоод хурлаа явуулж, тус албаны хариуцаж авсан сэдвээр тухайн өдөр болох бүх үйл явдлаас нэгийг ч орхигдуулалгүй хуваан авч, хурал дуусахад сэтгүүлч, гэрэл зурагчид өөр өөрийн сэдвийн дагуу ажиллахаар оффисоо орхидог. 2000-аад оны үед “Нью-Йорк Таймс” сонины нэг албанд 10 хүн байхаар тогтож байсан ч, одоо цаг үеийн нөхцөл байдалтай холбоотойгоор зарим алба 40-100 хүнтэй байгаа гэнэ.

               Сэтгүүлч, гэрэл зурагчдыг сэдвийн ажлаа хийж байх үеэр үдээс хойш 16:00 цагт хамгийн чухал хурал болох аж. “Нью-Йорк Таймс” сонины ерөнхий эрхлэгч том хурлын танхимын ширээг тэргүүлж суугаад төв оффист ажилладаг 30 редактораа тойруулан суулгаад маргааш өглөө нь уншигчдын гарт хүрэх шинэ сониныхоо үндсэн сэдэв, голлох зургийг хэлэлцэх юм. Өдөр тутамд хэвлэгдэж, уншигчдын гарт хүрэх сонин 16 нүүртэй байх бөгөөд бүтэц нь гол нүүр, дотоод мэдээний найм, гадаад мэдээллийн долоон нүүртэй байна. Гол хурал дууссаны дараа редактор бүр дороо хариуцсан албанаасаа онцлох нийтлэл, сурвалжилга, ярилцлага, мэдээг шигшиж, маргаашийн дугаартаа бэлтгэх аж. Ийнхүү сонины редактор, алба болгон ажилдаа орж, сонины эхийг 21:00 цагт бэлэн болгосон байх юм. Харин үүнээс хойших ажлыг нь “цус сорогчид” гэж өөрсдөө нэрлэдэг шөнийн ээлжийнхэн гүйцэлдүүлдэг.

“Нью-Йорк Таймс” сонины шөнийн ээлжид 350 гаруй ажилтан ажиллана. Шөнийн ээлжид гарч байгаа ажилтнууд нэг ээлжид гарсан бол дараагийн шөнө нь амраад хоёр өдрийн дараа нь дахин гарах журамтай ажилладаг гэнэ.

               “Нью-Йорк Таймс” сонин дугаарыг хэвлэхэд нэг шөнийн дотор 3000 хавтан ашигладаг ажээ. 3000 хавтангаа цагт 80 мянган цаас хэвлэх чадалтай төхөөрөмжид хийж, шөнийн турш ажиллуулдаг. Сонины цаасан хэвлэлийг үйлдвэрлэж байх энэ үед их хэмжээ чимээ гарч, децибелийн түвшин 87-д хүрдэг. Тус үйлдвэрт удаан ажиллавал сонсголоо алдах өндөр эрсдэлтэй тул цаасан хэвлэл хариуцаж ажилладаг ажилтнууд өндөр цалин авч, эрт тэтгэвэртээ гардаг гэнэ.

Ийн цаасан хэвлэлийн үйлдвэрлэл дуусах үед түгээлт, хүргэлтийг хариуцсан хэдэн зуун ажилтан 03:25 цагаас өмнө түгээлтийн машинд ачих ётой. Сонины түгээлтийн машин тус бүр дотроо найман тавиуртай бөгөөд тавиуруудад нийт 14 мянган ширхэг “Нью-Йорк Таймс” сонины нэг өдрийн дугаар багтах юм. Харин чиргүүлтэй түгээлтийн машинд 50 мянган сонины дугаар багтдаг гэх. Түгээлтийн машин үйлдвэрээс хөдөлснөөс хойш машин тус бүрийг 30-40 хүргэгч хариуцаж, өглөөний 06:00 цагаас өмнө урьтаж, захиалагчдадаа шинэхэн сонины дугаараа хүргэж өгснөөр “Нью-Йорк Таймс” сонины 24 цагийн ажил бүтэх аж.

“CNN”

АНУ-ын Атланта хотод төвтэй “CNN” мэдээллийн сайт 1980 онд байгуулагдаж, Америкийн анхны 24 цагийн турш идэвхтэй ажиллаж, шинэ мэдээ, мэдээлэл оруулдаг хэвлэл болж байв. “CNN”-ийн сэтгүүлчийн жилийн үндсэн цалин 107,421 ам.доллар. Харин бусад алба хаагч, ажилтан жилд 34,477 ам.доллароос 188,801 ам.долларын цалинтай.

               “CNN” мэдээллийн сайт одоогоор дэлхий дахинд 39 редакц, 1000 гаруй салбар компани, 4000 орчим ажилтантайгаар 24 цагийн турш идэвхтэй үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Тус сайт олон улс дахь үйл явдлын тойм, анализ, улстөр, бизнес, спорт, эрүүл мэнд, шинжлэх ухаан, ярилцлага зэрэг сэтгүүл зүйн мэргэжлийн төрлүүддээ идэвхтэй байдаг шуурхай мэдээ нь “CNN”-ийн гол цөм, дэлхийн дахинд танил болсон өнцөг нь хэвээр байгаа аж. “CNN” мэдээллийн сайт төв салбар байрлах Атланта хот болон бусад АНУ-ын хотуудад оффист сууж ажилладаг сэтгүүлчид нь олон улс руу томилолтоор явсан, гаднын оронд ажиллаж байгаа сэтгүүлч, сурвалжлагч, гэрэл зурагчдын тооноосоо цөөн гэнэ.

               “CNN”-ийн 39 редакцад 39 редактор ажиллах бөгөөд редактор, албаны дарга 24 цагийн хугацаанд сайтад нийтлэгдсэн мэдээг засварлан ажиллах юм. 41 жилийн түүхтэй “CNN” мэдээллийн сайт сүүлийн жилүүдэд ухаалаг гар утас хэрэглэгчид рүү чиглэсэн үйл ажиллагаа зохион байгуулж, энэ төрөлд анхаарал хандуулах болжээ. “CNN” мэдээллийн сайтад зөвхөн программчлал хариуцсан хэд хэдэн алба зэрэгцэн ажиллах бөгөөд сайт дахь харагдац, дүрслэл, зохион байгуулалтад анхаарал хандуулж, үндсэн сервер рүү халдах гаднын халдлагын эсрэг хамгаалалт тавьж, хариу хамгаалалтын программ бичиж ажилладаг юм байна.

“FORBES”

Дэлхийн шилдэг бизнесийн сэтгүүлүүдийн нэг болох “Форбс” сэтгүүл олон улсад 27 редакцтай. Сэтгүүлийн сэтгүүлчийн жилийн үндсэн цалин 74,006 ам.доллар байдаг. Харин бусад ажилтан болон чөлөөт нийтлэлчийн нэг нийтлэлийг 850-9500 ам.доллароор үнэлж, жилд 52,036 ам.доллароос 102,751 ам.долларын цалин олгодог аж.

“Форбс” сэтгүүлчийг анх Шотландын санхүүгийн тоймч Берти Форбс өөрийн хамтрагч Уолтер Дритэй хамтран үүсгэсэн байдаг. Харин хожим “Форбс” сэтгүүлийн хамтран зохион байгуулсан Уолтер Дри өөрийн хэвлэлийг тусдаа үүсгэсэн нь өдгөө дэлхийн хэвлэл мэдээлэлд “Уолл Стрит” хэмээн танигдсан сэтгүүл болсон юм.

               “Форбс” сэтгүүлд өдгөө 1000 гаруй сэтгүүлч, чөлөөт нийтлэл ажиллаж байна. Дэлхийн орнуудад тарсан 27 редакцаас “Форбс” сэтгүүлээ 15 орны хэлээр хэвлүүлж байгаа юм. 27 редакцад хуваагдсан 1000 гаруй алба хаагч 10-70 хүнтэй албанд хуваагдах бөгөөд “Форбс”-ын редактор Жорж Арбутнотт цаг хэмнэж, ажлаа хурдан амжуулахын тулд өдөртөө нэг удаа редакц, алба болгоноороо “Skype” платформ ашиглан онлайн уулзалт хийдэг талаар мэдээлж байв.

Сүүлийн жилүүдэд “Форбс” сэтгүүлийн цаасан хэвлэлээс илүүтэй цахим хэлбэрээр уншигчид нь өсөж байна. Өнгөрсөн оны эцсээр гэхэд “Форбс” цахим сэтгүүлийн уншигчдын тоо хоёр дахин өссөн сайн үзүүлэлттэй гарсан бөгөөд “Форбс” цахим сэтгүүл 30 сая онлайн хэрэглэгчтэй болоод байгаа юм.