НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 76 дугаар чуулган энэ сарын 14-нд АНУ-ын Нью-Йорк хотод эхэлсэн. Харин Ерөнхий Ассамблейн дээд түвшний уулзалт есдүгээр сарын 21-нээс эхэлж, долоо хоногийн хугацаанд үргэлжилсэн. Долоо хоногийн турш үргэлжилсэн дэлхийн удирдагчдын дээд түвшний уулзалтад 83 улсын удирдагч, 43 улсын Засгийн газрын тэргүүн, 23 орны Гадаад хэргийн сайд оролцсон юм.

          Энэ удаагийн НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 76 дугаар чуулганы дээд түвшний уулзалтын санал, шүүмжлэлд олон улсын эрх зүйн актыг ярилцаж, цаг уурын эрс өөрчлөлт, хямрал, олон улс дахь “Ковид-19” цар тахлын нөхцөл байдал, коронавирусийн вакцины хүрэлцээтэй байдал, цөмийн зэвсэг зэрэг сэдвээр өрнөсөн. Шүүмжийн хэсгийн хамгийн онцлох хэсэг нь Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улсын удаа дараагийн цөмийн зэвсгийн туршилт байв.

-ХОЙД СОЛОНГОС ЦӨМИЙН ЗЭВСЭГ ТУРШИХ ЭРХТЭЙ-

НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 76 дугаар чуулганы дээд түвшний уулзалтын санал, шүүмжлэлд Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улсын Элчин сайд Ким Сон оролцсон байна. Элчин сайд Ким Сон индэрт үг хэлэхдээ “Хойд Солонгос өөрсдийгөө бусад орноос хамгаалах, улсын аюулгүй байдал, амар тайван байдлыг найдвартай байлгахын тулд хамгаалалт бэхжүүлж, цөмийн зэвсэгтэй болохоор туршилтаа үргэлжлүүлж байна. Манай улс цөмийн зэвсэг турших бүрэн эрхтэй” хэмээжээ.

Мөн тэрбээр дээд түвшний уулзалтын шүүмжлэлийн индрээс буухаасаа өмнө “Өмнөд Солонгос Хойд Солонгос руу үл мэдэгдэх пуужин харвасан” талаар мэдэгдсэн аж.

-БЕЛАРУСИЙН УЛСТӨРИЙН “ХЭРҮҮЛ”-Д БАРУУНЫХНЫГ ОРОЛЦСОН ГЭЖ БУРУУТГАЖЭЭ-

Бүгд Найрамдах Беларусь Улсад өнгөрсөн жилээс хойш хэд хэдэн томоохон эсэргүүцлийн жагсаал өрнөсөн. Үүнд тус улсын Ерөнхийлөгч Александр Лукашенког эсэргүүцсэн иргэд, сөрөг хүчнийхэн болон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдэд хориг арга хэмжээ авч байв.

Тэгвэл Беларусь Улсын Гадаад хэргийн сайд Владимир Макей НҮБ-ын дээд түвшний уулзалтын санал, шүүмжлэлд “Өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд Беларусь Улсад болсон үймээн, эсэргүүцэлд барууныхан буруутай. Тэд тайван эсэргүүцлийг дайн болгосон” гэжээ. Түүний хэлсэн үгнээс авч үзэхэд Беларусь Улсын эсэргүүцлийн жагсаалыг барууны орны захиалгаар явуулж, сөрөг хүчинд тавьсан хоригийг ч барууныхан тавьсан гэнэ.

-АФГАНИСТАН УЛС ХЭЛЭЛЦҮҮЛГЭЭС ТАТГАЛЗАЖ, ТАЛИБАН ХӨДӨЛГӨӨНД НҮБ-ЫН ХОРООНООС ХОРИГ ТАВИВ-

Исламын Бүгд Найрамдах Афганистан Улсын өнгөрсөн буюу АНУ-ын талыг баримтлагч Засгийн газрыг төлөөлж, Афганистан Улсаас НҮБ-д суух Элчин сайд Гулам Исакзай үг хэлэх байсан. Гэтэл НҮБ-ын ээлжит чуулганы шүүмжийн сэдвийн “гол баатар” Афганистаны тойрсон асуудал одоогийн Афганистаны Засгийн газар НҮБ-ын дээд түвшний уулзалтад оролцохоос татгалзсанаар ор тас мартагдсан юм.

Харин үүний дараа Исламын Бүгд Найрамдах Афганистан Улсын Засгийн эрхийг барьж байгаа Талибан хөдөлгөөнөөс дээд түвшний уулзалтын сүүлчийн өдөр индэр дээр гарах санал гаргасан.  Гэвч уг саналыг НҮБ-ын хорооноос хянаж, Талибан хөдөлгөөний саналд хориг тавьсан юм.

-АНУ-ЫГ ТӨЛӨӨЛЖ, ЖО БАЙДЕН "ЗОГСОЛТГҮЙ ДАЙНЫГ ЗОГСООЖ, ЗОГСОЛТГҮЙ ДИПЛОМАТ АЖИЛЛАГААГ ЭХЛҮҮЛЭХ” АМЛАЛТ ӨГЧЭЭ-

Дээд түвшний уулзалтын дэлхийн орнуудын удирдагчдын санал, шүүмжлэлд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден оролцохдоо “Зогсолтгүй дайныг зогсоож, зогсолтгүй дипломат ажиллагааг эхлүүлэх” амлалт өгсөн байна.

Жо Байден “Өнөөдөр намайг энд зогсоод үгээ хэлж, байхад АНУ хаана ч, хэнтэй ч дайтахгүй байгаа. Сүүлчийн 20 жилд анх удаа дайнгүй үе тохиож байна. Бид түүхийн хуудсыг эргүүлж чадсан. Манай үндэстэн хүч чадал, эрч хүч, амлалт, хүсэл зориг, нөөц бололцоондоо бус, өмнө байгаа зүйлдээ төвлөрч байна. Нэг улсын амжилт гэдэг нь нөгөө улсын ялагдал гэсэн үг биш. Бид зогсолтгүй дайныг зогсоож, зогсолтгүй дипломат ажиллагааг эхлүүлнэ болно” хэмээсэн байна.

-ШИ ЖИНЬПИН ХИЛИЙН ЧАНАДАД НҮҮРСЭЭР АЖИЛЛАДАГ ЦАХИЛГААН СТАНЦ БАРИХГҮЙ БАЙХ, ТӨЛӨВЛӨСӨН ТӨСЛҮҮДИЙГ ЗОГСООХ АМЛАЛТ ӨГӨВ-

НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 76 дугаар чуулганы дээд түвшний уулзалтын үеэр НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антониу Гутерриш цаг уурын эрс өөрчлөлт, хямралын эсрэг дэлхийн орнуудын удирдагч нарыг арга хэмжээ авахыг уриалж, хөгжиж байгаа орнуудын цаг уурын санхүүжилтийг нэмэгдүүлэх амлалт өгсөн байна.

Тэгвэл энэ үеэр дээд түвшний уулзалтад цахимаар оролцсон БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин “Цаг уурын хямралын эсрэг хилийн чанадад нүүрсээр ажилладаг цахилгаан станц барихгүй” гэжээ. Мөн тэрбээр БНХАУ-ын гадаад орнуудад шинээр цахилгаан станц барих төлөвлөсөн төслүүдийг зогсоохоо амласан байна.

-АНУ, ИХ БРИТАНИ, АВСТРАЛИ   ОХУ, БНХАУ-ЫН ЭСРЭГ-

НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 76 дугаар чуулганы дэлхийн удирдагчдын дээд түвшний уулзалт эхлэхээс өмнө маш томоохон үйл явдал болсон нь “Аукус” батлан хамгаалахын тусгай гэрээ. “Аукус” тусгай гэрээг АНУ, Их Британи, Австрали Улс Энэтхэг, Номхон далайн бүс нутагт БНХАУ хүчирхэгжиж, цэрэгжиж байгаагийн эсрэг аюулгүй байдлын тусгай гэрээ байгуулсан. Уг гэрээг байгуулахад АНУ-ыг төлөөлж тус улсын Ерөнхийлөгч Жо Байден, Их Британийн Ерөнхий сайд Борис Жонсон, Австралийн Ерөнхий сайд Скотт Моррисон нар байлцсан билээ. Дэлхийд эдийн засгаараа тэргүүлдэг Их долоогийн АНУ, Их Британи болон Их 20-ийн Австрали Улсын дунд байгуулсан тусгай гэрээнд тусганы дагуу дээрх орнууд хиймэл оюун ухаан, квант технологи, кибер сүлжээний технологийг хуваалцах юм.

Тэгвэл НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн дээд түвшний уулзалт эхлэхээс өмнө АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден, Их Британийн Ерөнхий сайд Жо Байден нар уулзалт хийсэн байдаг. Уг уулзалтаар хоёр орны удирдагчид ОХУ, БНХАУ-тай холбоотой асуудалд хандах чиглэлээ тодорхойлж, тохиролцсон гэнэ. Эцсийн дүнд Жо Байден, Борис Жонсон нар “Нийтлэг ашиг сонирхол тулгуурласан байх ёстой” гэсэн шийдэлд нэгдсэн байна.

Ээлжит НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 76 дугаар чуулганаар дэлхийн орнуудын гэрээ хэлцэл их болсон ч, нөгөөтээгүүр Евразийн орнуудаас барууны орнуудыг арьс өнгөний үзэл, эсэргүүцлийн жагсаалд турхирсан талаар ярьж байлаа. Харин дээр дурдсан “Аукус” гэрээтэй холбоотой асуудлаар олон улсын судлаач, эдийн засагчид их гүрнүүдийн дундах томоохон эдийн засгийг “мөргөлдөөн” үүсэж болзошгүйг анхааруулж байгаа юм.

Эх сурвалж: BBC, The Guardian, TASS, Xinhuanet, CNN, Al Jazeera, South China Morning Post