НАТО-гийн дээд хэмжээний уулзалтын тов дөхөж байгаа энэ үед шинэ гишүүний дуулиануудаас гадна НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн нууц санал хураалт, ОХУ, Украин, Мьянмарын асуудал дахин дэлхий дахины анхаарлын төвд орлоо.

-НАТО-ГИЙН ТӨЛӨӨХ ТЭМЦЭЛ-

Хойд Атлантын цэргийн эвсэл НАТО-д элсэх хүсэлтээ хүргүүлсэн Швед, Финландад Туркийн эрх баригчдын зүгээс 10 болзол хангахыг шаардаж, асуудлыг нэг тийш болгохоор болжээ. Туркийн талаас тавьсан 10 болзлыг хангаж чадвал Швед, Финландыг НАТО-д “ямар ч асуудалгүй” элсүүлэхээ бүрэн дүүрэн амласан гэнэ. Энэ талаар Туркийн “Yeni Safak” сонинд “Швед, Финландыг террорист байгууллагатай тэмцэхэд Туркийн талыг дэмжихээ зарлаж, холбогдох хууль, эрх зүйн актуудыг батлах, мөн Турк Улсад хориглосон Курдын ажилчны намтай холбоотой бүх төрлийн байгууллага, хөрөнгө, мэдээллийн хэрэгслүүдийг нутаг дэвсгэртээ хааж, дахин нээхээс сэргийлэх, Туркийн батлан хамгаалахын техникүүдэд тавьсан хоригоо цуцалж, террорист ажиллагаанд холбоотой хоригдлуудыг шилжүүлэн өгөх зэрэг шаардлага тавьжээ” гэсэн байна.

                  Курдын ажилчны намыг Сирийн ард түмний өөрөө хамгаалах хүчин, 2016 оны төрийн эргэлт хийхэд оролцсон гэж үздэг тул Анкара Курдын ажилчны намыг террорист байгууллагад тооцдог. Тиймээс террорист байгууллагад тооцсон бүлэг этгээдийг НАТО-д элсэх оронд ч гэсэн хориглож, үйл ажиллагаанд нь саад хийх шаардлага тавьж байгаа юм байна. Хэрэв Швед, Финланд Улс Туркийн талаас тавьсан болзолыг бүрэн хангавал энэ сарын сүүлээр болох НАТО-гийн дээд хэмжээний уулзалтаар гишүүн орон болох боломжтой.

Зургадугаар сарын 29-30-ны өдөр Испанийн Мадрид хотод болох НАТО-гийн дээд хэмжээний уулзалтаас өмнө хэд хэдэн орны гишүүнээр элсэх хүсэлттэй асуудлуудын зэрэгцээ саяхан засгийн эрхэнд суусан БНСУ-ын шинэ Ерөнхийлөгч Юн Сок Ёл тус дээд хэмжээний уулзалтад оролцохоо мэдэгджээ. Ерөнхийлөгч Юн Сок Ёлын анхны албан ёсны айлчлал Мадридаар эхлэх бөгөөд эвслийн гишүүн улс, түнш орнуудын төлөөлөгчтэй уулзахаараа чухал ач холбогдолтойг БНСУ-ын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газраас мэдээлсэн байна. Нэмэн дурдахад, НАТО энэ удаагийн дээд хэмжээний уулзалтдаа Австрали, Шинэ Зеланд, БНСУ, Япон гэсэн дөрвөн орон буюу Ази, Номхон далайн бүс нутгийн “акул”-уудыг урьсан нь олон асуулт бий болгож байгааг улстөр судлаачид онцолжээ.

-МЬЯНМАР УЛСТӨРИЙН ХОРИГДЛУУДДАА НОГДУУЛСАН ЦААЗЫН ЯЛЫГ ОЛОН УЛС БУРУУШААВ-

Мьянмар Улсын цэргийн хүчин өнгөрсөн оны хоёрдугаар сард төрийн эргэлт хийж, дэлхий нийтийг цочирдуулаад байсан үе саяхан. Төрийн эргэлт хийсний дараа хуучин удирдагчдаа дөрвөн жилийн хорих ял ногдуулаад байсан Мьянмарын цэргийн удирдагчид төрийн эргэлт, эсэргүүцлийн жагсаалын үеэр баригдсан улстөрийн дөрвөн хоригдолд цаазын ял ногдуулжээ. Цаазын ял сонссон дөрвөн хоригдлын хоёр нь цэргийн дэглэмийг эсэргүүцсэн олны танил хүн байгаа аж. Сүүлийн 30 жилийн хугацаанд нэг ч хүнд цаазын ял ногдуулаагүй Мьянмар Улсад цэргийн удирдагчид “саагьж” байгааг ч зарим мэргэжилтэн хэлж байна.

                  Тус улсын засгийн эрхэнд байгаа цэргийн удирдагчдын дээрх үйлдлийг НҮБ-ын бие даасан хүний эрхийн шинжээчдийн багаас эхлэн АНУ, Франц тэргүүтэй орнууд буруушааж, ногдуулсан цаазын ялыг хүчингүйд тооцохыг уриалжээ. НҮБ-ын хүний эрхийн шинжээчид Мьянмарын цэргийнхний үйл ажиллагааг “Айдас төрүүлэх гэсэн бусармаг оролдлого” гэж хэлсэн аж. Одоогоор Мьянмар нөлөө бүхий цэргийн удирдагчид шийдвэрээ хүчингүйд тооцох эсвэл цаазын ялыг гүйцэлдүүлэх эсэх нь тодорхойгүй хэвээр байна. Гэсэн ч олон улсын уриалгыг үйл ойшоож, цаазын ялыг гүйцэлдүүлж болзошгүйг олон шинжээч мэдэгдээд байгаа аж.

-НҮБ АЮУЛГҮЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ШИНЭ ГИШҮҮДИЙГ СОНГОЖЭЭ-

Өнгөрсөн өдрүүдэд дэлхий дахинд болсон онцлох үйл явдлуудын нэг НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн шинэ гишүүд. Нийт 15 гишүүнтэй НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлд таван байнгын гишүүн байдаг нь АНУ, БНХАУ, ОХУ, Их Британи, Франц. Үлдсэн 10 байнгын бус гишүүний бүрэн эрхийн хугацааг хоёр жил тутамд санал хураалтаар сольдог. Энэ удаагийн НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн нууц санал хураалтаар Япон 184, Мальта 185, Швейцар 187, Эквадор 190, Мозамбик 192 саналаар сонгогджээ. НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн байнгын бус гишүүнээр сонгогдсон таван орноос Япон Улс 12 дахь удаагаа сонгогдож байгаа бол, Мозамбик, Швейцар Улс анх удаагаа сонгогдож байгаа юм байна.

-ЗҮҮН ЕВРОП БА ОХУ, УКРАИН-

Зүүн Европт өнгөрсөн хоёрдугаар сараас эхэлсэн ОХУ, Украины асуудал сүүлийн сард “тайван” түвшинд шилжиж, дайралт намжиж байгааг барууны орнууд мэдээлээд байна. Тэгвэл мөргөлдөөнд хоёр орон эдийн засгийн хувьд асар их хохирол амсаж, Украин л гэхэд ирэх өвлийн улиралд “тэсэх” эсэх нь тодорхойгүй болж гэнэ.

                  Ирэх өвөлд бэлдэхийн тулд Украин Улсын Засгийн газраас “Нафтогаз” компанид өвлийн улирлын эхэн үед гэхэд 19 тэрбум шоо метр байгалийн хий нөөцлөхийг даалгажээ. “Украины түүхэн дэх хамгийн хүнд өвлийн улирал байж болзошгүй” гэж онцлоод байгаа ирэх өвөлд бэлдэхээр байгалийн хий, нүүрсний экспортоо “тэг” хүртэл зогсооно гэж Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский мэдэгдсэн байна.

Харин нөгөө талд мөргөлдөөнд маш олон тэрбум рубль “шатаасан” гэж буй ОХУ эдийн засгийн хүнд “цохилтод” өртсөн аж. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин “Эдийн засгийн хувьд өөрийгөө тусгаарлаж, өөртөө саад учруулахгүй” гэж мэдэгдээд байгаа ч, барууны орнууд болон түүний холбоотнуудын хориг арга хэмжээ үргэлжилсээр байна.

                  Хамгийн сүүлд гэхэд, Япон Улс ачааны машин, өөрөө буулгагч машин, бульдозероо ОХУ руу экспортлохоо зогсоов. Уул уурхайн техникийн ОХУ руу гарах экспортоо “тэг” хүртэл зогсоох уг хориг энэ сарын 17-ноос эхлэн бүрэн хэрэгжих гэнэ. Тэгвэл ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин улсынх нь эсрэг үйл ажиллагаа явуулж байгаа, хориг арга хэмжээ авсан орнуудын удирдагчдад хандан “ОХУ-ын зах зээлийн орхиж байгаа гаднын олон компани хожим энэ шийдвэртээ харамсах болно. ОХУ бүх зүйлээ импортоор орлуулахыг эрмэлздэггүй. Харин гадаад хамтын ажиллагааг илүүд үздэг” гэсэн байна.