Сонирхолтой нь Нобелийн шагналтнууд дунд гэр бүлийн 5 хос байдаг байна. Мари болон Пьер Кюри (1903, физик), Ирэн Жолио-Кюри болон Фредерик Жолио (1935, хими), Герти болон Карл Кори (1947, физиолог, анагаах ухаан), Гуннар Мюрдаль (1974, эдийн засаг) болон Альва Мюрдаль (1982, Энх тайвны шагналт), Май-Бритт болон Эдвард Мозер (2014, физиологи, анагаах) нар Нобелийн шагналыг хосоороо хүртэж байжээ. Тэгвэл уншигчдынхаа оюуны мэдлэгт зориулан дээрх Нобелийн шагналт гэр бүлүүдийн талаар илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг хүргэж байна.
Мари болон Пьер Кюригийн гэр бүл хамгийн олон Нобелийн шагналтай. Мари Кюри, Пьер Кюри нар 1903 онд Нобелийн шагналыг Физикийн салбарт хүртэж, 1911 онд Мари дангаараа Химийн салбарт хүртэж байв. Ингэснээр тэрээр Нобелийн шагнал хүртсэн анхны эмэгтэй, хоёр удаа Нобелийн шагнал хүртсэн цорын ганц эмэгтэй, Нобелийн шагналыг хоёр өөр салбарт хүртсэн анхны бөгөөд хоёрхон эрдэмтний нэг болж түүхэнд тэмдэглэгдэн үлдсэн билээ.
Хамгийн гайхалтай нь, Мари, Пьер нар хоёр охинтой байсан бөгөөд том охин Ирен Жолио-Кюри, түүний нөхөр Фредерик Жолио-Кюри нар хамтдаа 1935 онд Химийн салбарт Нобелийн шагнал хүртсэн бол бага охин Евагийн нөхөр Генри Ричардсон Лабиусс НҮБ -ийн Хүүхдийн Сангийн нэрийн өмнөөс 1965 онд Нобелийн Энх тайвны шагнал хүртэж байжээ.

XX зууны гайхамшигт физикч, химич Мари Кюри хүсэл мөрөөдөлдөө хүрэхийн тулд бага наснаасаа эхлэн хүнд хүчир бүхнийг даван туулсаар иржээ. Учир нь түүний гэр бүл маш ядуу байсан төдийгүй тухайн үед эмэгтэй хүнийг Варшавын их сургуульд суралцахыг хориглодог байжээ.
Гэсэн хэдий ч тэрээр тууштай тэмцэн таван жил гэрийн үйлчлэгчээр ажилласны эцэст Парисын Сарбонны Их сургуулийн байгалийн ухааны ангийн оюутан болж чадсан байна. Улмаар 1897 онд Анри Беккерелтай хамт ураны нэгдэл нь радио идэвхт цацраг ялгаруулагч болохыг илрүүлсэн бөгөөд уран, төмөр ба тэдгээрийн нэгдэл нь радио идэвхт болохыг баталж чаджээ. Ингээд 1898 онд Францын Академид өөрийн судалгааны үр дүнг танилцуулж химийн шинэ элемент болох полони, радио хоёрыг нээсэн тухайгаа зарласан аж. 1903 онд Шведийн Эзэн хааны Академиас Мари Кюрид физикийн салбарт гаргасан нээлтийг нь үнэлж Нобелийн шагнал хүртээсэн билээ.

Пьер Кюри нь Францын физикч, физик химич, Нобелийн шагналт юм. Ихэнх хүмүүс түүний эхнэрийн амжилтыг мэддэг ч (Мари Кюри) Пьер Кюригийн талаар сайн мэддэггүй. Тэрээр орон нутгийн эмч Южин Кюригийн хүү болж төржээ. Пьер Кюри нь залуудаа ганцаараа “Болор ба соронзон судлал”-ын үнэтэй судалгаа, шинжилгээний бүтээл хийж, ах Жактайгаа хамтран 1881 онд пьезоэлектрикийн үзэгдлийг нээсэн нь эрдэс бодис болон физикийн салбарт үнэтэй хувь нэмэр үзүүлсэн гэдэг. Пьер Кюри нь соронзон, цацраг идэвхт, piezoelectricity, crystallography чиглэлээр шинжлэх ухааны судалгаа явуулан Нобелийн шагнал хүртсэн. Пьер, Мари нар мөн химийн элементүүд болох радиум , полони зэргийг анх олж илрүүлсэн билээ.
Ууган охин Ирен Кюри

Нэрт эрдэмтэн Пьер, Мари нар амьд ахуйдаа гэр бүлдээ бага цаг гаргадаг байсан учир тэдний хоёр охин Ирен, Эве хоёрыг Маригийн эцэг, эх харж, хоршооны сургуульд сургадаг байжээ. Гэсэн ч хими, физик зэрэг мэргэжлийн хичээлийг нь аав, ээж хоёр нь тусдаа цаг гаргаж заадаг байсан нь охидыг хожим амжилт гаргахад нөлөөлсөн ч байж болох юм. Пьер, Мари хоёрын ууган охин Ирен Кюри аав, ээжийгээ өөд болсноос хойш ээжийнхээ лабораторид ажиллаж эхэлжээ. Тэгэхдээ аав, ээжийнхээ хийж байсан цацраг идэвхт элементүүдийн судалгааг үргэлжлүүлж байжээ. Ирен Кюри ээжийнхээ лабораторид ажиллаж байхдаа нөхөр Фредерик Жолиотой танилцаж, удалгүй гэрлэсэн. Тэд хамт амьдарсан 30 жилийн хугацаагаа нэрт Мари Кюригийн химийн лабораторид атомын цөмийг судлахад зарцуулжээ. Ирен Кюри болон түүний нөхөр Фредерик Жолио нарын атомын цөмд шинэ төрлийн хиймэл цацраг идэвхт бодисыг нэгтгэсэн ажлыг нь үнэлж, 1935 онд химийн салбарын Нобелийн шагнал хүртээсэн байдаг. Тэд амьдралынхаа туршид хийсэн атомын цөмийн судалгаануудаараа 1930-аад оны цөмийн задралыг хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан хэмээн түүхийн хуудсанд тэмдэглэгдэн үлдсэн аж.
Отгон охин Эве Кюри
Кюригийн гэр бүлээс Нобелийн шагнал хүртээгүй ганц хүн. Гэхдээ 1965 онд Эве Кюригийн нөхөр дипломатч Хенри Ричардсон Лабуисс Жуниорыг Нобелийн энх тайвны шагналаар шагнасан байдаг.
Герти Кори болон Карл Кори

Герти Кори глюгенийг катализын аргаар хувиргах нээлт хийснээр Нобелийн шагналыг анагаахын салбарт хүртсэн анхны эмэгтэй эрдэмтэн болсноос гадна АНУ-аас уг шагналыг авсан анхны эмэгтэй болжээ. Гертигийн эцэг Отто нь анх бор сахарыг боловсруулах аргыг нээж олсон алдартай химич байсан нь түүнд нөлөөлж 16 насандаа шинжлэх ухааны замналд эргэлт буцалтгүй татагдан оржээ. Тэрээр Чехийн нийслэл Праг хотод төрсөн бөгөөд тус хотын Карл-Фердинандын анагаахын их сургуульд элсэн орсон анхны эмэгтэй оюутан хэмээгддэг. Анатомийн хичээл дээр сууж байхдаа Герти ирээдүйн нөхөр Карл Коритой танилцаж, их сургуулиа төгсөөд гэрлэжээ. Тэд хамтдаа Америкийн Нэгдсэн Улс руу цагаачилж, нэг лабораторид мөр зэрэгцэн ажиллаж байхдаа хүний бие махбодын хамгийн гол энергийн эх үүсвэр нь нүүрс ус гэдгийг баталж хамтдаа Нобелийн шагнал хүртсэн. Бидний бие глюгозийг задалснаар нүүрс ус гаргаж авдгийг илрүүлж, задлах үе шатыг нь олж нээсэн нь хожим биологийн салбарт Коригийн мөчлөг гэж нэрлэгджээ.

Гуннар Мюрдаль болон Альва Мюрдаль
“Бид хэт их зэвсэг бүтээхийн төлөөх утгагүй өрсөлдөөнийг харсан. Тиймээс өнөөдөр миний хэлэх үг бол энэ дэлхий өвчтэй байна гэж би бодож байна”. Энэ бол Альва Мюрдаль нөхөртэйгөө 1982 онд Нобелийн энх тайвны шагнал авахдаа хэлсэн үг аж.
Тэд энэ зууны эхээр цөмийн зэвсэггүй “өөр” дэлхийд төржээ. Мөн түүний төрсөн нутаг буюу фермер, ядуучууд, эцгийн эрхт ёст ноёрхсон Шведэд цөмийн зэвсэг гэдгийг мэддэг ч үгүй байжээ. Учир нь Швед Европын хамгийн ядуу орон байжээ. Гэхдээ Альва социалиаст Герман, Шведийн философийн номоор дүүрэн номын сангийнхаа бүх номыг уншиж, улмаар дайныг эсэргүүцэгч нэгэн болж төлөвшсөн гэдэг. Альва амьдралынхаа турш хүүхдүүд тэр тусмаа эмэгтэй хүүхдүүдийг сургуульд сургахыг уриалж, төрөлх улсдаа сургууль, цэцэрлэгийг өөрийн нөхөр Гуннар Мюрдальтайгаа хамтран бариулж, дайныг эрс эсэргүүцэн тэмцдэг байжээ. Тэднийг Нобелийн энх тайваны шагналаар 1982 онд шагнасан юм.Тэдний энэ хүчин зүтгэлээр маш ядуу тарчиг байсан Швед улс буцаад сэргэсэн билээ.

Мэй-Бритт Мозер болон Эдвард Мозер
Мэй Бритт Мозер 1963 оны нэгдүгээр сарын 4-нд Норвеги хотод төрсөн. Норвегийн мэдрэл судлаач, тархины тор эсийг нээж, амьтдын жолоодлого хийх чадвартай сэтгэцийн координатын системийг бий болгоход тэдний үүрэг оролцоог тодруулахад хувь нэмэр оруулсан эрдэмтэн юм. Тодруулбал, Альцгеймерийн өвчин зэрэг хүний мэдрэлийн эмгэгтэй холбоотой орон зайн дутагдлын талаар шинэ ойлголттой болох боломжийг олгосон. Ингээд 2014 онд физиологийн анагаах ухааны салбарт нөхөртэйгөө хамт Нобелийн шагнал хүртэж байжээ.
1903 оны дөрөвдүгээр сарын 12, 1907 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд тус тус төрсөн Тинбергений ах дүүс хоёулаа эдийн засгийн үйл явцад дүн шинжилгээ хийх динамик загваруудыг боловсруулж, ашигласан. Үүгээрээ тэд дэлхийн хамгийн анхны эдийн засгийн шинжлэх ухааны Нобелийн шагналыг хүртэж байжээ.
| Нобелийн шагналт гэр бүлүүд |
|
“ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ИЛГЭЭЛТ-2100” ХӨТӨЛБӨРИЙН ЭХНИЙ ШАТАНД 420 ХҮҮХЭД ШАЛГАРЧЭЭ
2026-08-25 15:07:17
МОНГОЛ УЛС НҮБ-ЫН ХХААБ-ТАЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААГАА ШИНЭ ТҮВШИНД ХҮРГЭНЭ
2026-08-25 13:58:42
“ЗӨӨВЧ ОВОО” ТӨСӨЛ ГЭРЭЭ ЁСООР 2028 ОНД ҮНДСЭН ОЛБОРЛОЛТОО ЭХЛҮҮЛЭХ БОЛОМЖТОЙ
2026-08-25 10:19:15
Ц.Сандаг-Очир байгаль хамгааллын салбарт 100 сая еврогийн санхүүжилт татлаа
2026-08-25 07:40:00
Байгаль хамгааллын тогтвортой санхүүжилтийн судалгаа, бодлогын шийдлүүдийг хэлэлцлээ
2026-08-25 07:40:00
Эрчим хүчний сайд Б.Найдалаа,Бундестагийн гишүүн Иохан Заатхофф уулзав
2026-08-25 07:30:00
Азийн наадамд өрсөлдөх баг, тамирчдад нэгдсэн хувцас, хэрэглэл гардууллаа
2026-08-25 07:20:00
Япон Улс дахь Ерөнхий консул А.Дэлгэрмаа Токүшима мужийн Анан хотод ажиллав
2026-08-25 07:10:00
“Найк” компанийн гэрээт чөлөөт бөхийн тамирчид брэнд хувцас гарган авлаа
2026-08-25 07:00:00
ЗУРХАЙ: Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад жаргал ирнэ
2026-08-25 06:00:00
Нийслэлд цахилгаан автомашин цэнэглэх 30 ногоон өртөөг ашиглалтад орууллаа
2026-08-24 16:03:39
Жүдогийн дасгалжуулагчид Японд мэргэжил дээшлүүлнэ
2026-08-24 12:52:40
Бэлчээр, газар, хөрс хамгааллын талаар хэлэлцлээ
2026-08-24 11:32:52
БАЯНХОНГОР АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГА Э.ЭНХБАТ: АРД ИРГЭД БОЛОН АРАБУУДЫН ХООРОНД МӨРГӨЛДӨӨН ГАРАХААС СЭРГИЙЛЖ, ИДЛЭГ ШОНХОР БАРИХ ЗӨВШӨӨРЛИЙГ ЦУЦАЛСАН
2026-08-24 11:18:11
Монголын боксчдын олимпын анхны алт, мөнгөн медаль хүртсэн өдөр
2026-08-24 10:54:45
Б.Пүрэвдагва: Бид замын хөдөлгөөний ачааллыг шийдвэрлэх тухай BYD компантай харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулсан
2026-08-24 10:48:50
Хүн дүрст робот 100 м-ийг 9.39 секундэд гүйж, Усэйн Болт-ын эзэмшдэг дэлхийн дээд амжилтыг эвдлээ
2026-08-24 10:43:56
Ойн салбарын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, түншлэлийг бэхжүүлэх асуудлыг хэлэлцлээ
2026-08-24 10:35:32
“Eastern Asia Youth Rapid Chess Championship 2026”-гаас 2 алт, 4 мөнгө, 6 хүрэл медаль хүртжээ
2026-08-24 10:26:42
COP17-ЫН ДЭЭД ТҮВШНИЙ УУЛЗАЛТАД ХЭН ХЭН ОРОЛЦОЖ БАЙГАА ВЭ
2026-08-24 10:20:51
СҮХБААТАР ДҮҮРЭГ АЯНЫ ХҮРЭЭНД 958 МЯНГАН МКВ ТАЛБАЙГ ЦЭВЭРЛЭЖЭЭ
2026-08-24 10:14:31
НҮБ-ын Амина Ж.Мохаммед сэргээгдэх эрчим хүчний төслийн хэрэгжилттэй танилцлаа
2026-08-24 09:54:45
НҮБ-ын ЕНБД-ын орлогч Амина Ж.Мохаммед Батсүмбэр суманд ажиллав
2026-08-24 09:47:22
Өнгөрсөн долоо хоногт 68 удаагийн аюулт үзэгдэл, ослын дуудлага бүртгэгджээ
2026-08-24 09:47:17
Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг, НҮБ-ын Ж.Мохаммеадтай уулзав
2026-08-24 09:40:11
Хүүхэд, гэр бүлийн хүчирхийллийн 55 дуудлага бүртгэгджээ
2026-08-24 09:39:31
Эхнэрээ 22 жилийн турш зодож, гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдсэн Б.Эрдэнэсүхийн гэм буруугийн шүүх хурал эхэллээ
2026-08-24 09:31:13
НҮБ-ын “СОР17” –гийн “Өндөр дээд түвшний арга хэмжээний нээлт” эхэллээ
2026-08-24 09:26:15
Ц.Сандаг-Очир НҮБ-ын БОХ-ийн захирал Ингер Андерсентэй уулзлаа
2026-08-24 07:37:41
Шашнуудын үзэл санаа, хандлага сэдэвт хэлэлцүүлэг болов
2026-08-24 07:30:41
Монголын баг дэлхийн аваргаас хүрэл медаль хүртлээ
2026-08-24 07:22:09
“COP17”-гийн төлөөлөгчид "НҮҮДЭЛЧИН" фестивальд зочиллоо
2026-08-24 07:00:00
УИХ ДАХЬ “ШҮД”-ГҮЙ АРСЛАН Н.АЛТАНХУЯГ ТӨРД 30 ЖИЛ ЗҮТГЭХДЭЭ 30 КОМПАНИТАЙ БОЛЖ, БАЯЖСАН ТҮҮХ
2026-08-24 07:00:00
ШУДАРГЫН ДҮРТЭЙ Ч ШУДАРГА БИШ Ж.БАЯРМАА
2026-08-24 07:00:00
Н.БОЛДБААТАР: "ДИИИИД" ПРОДАКШНЫХНЫГ ЗОРИЛГО, МӨРӨӨДӨЛ НЬ НЭГТГЭДЭГ
2026-08-24 07:00:00
Б.БИЛГҮҮН: “Disney” анимейшн намайг сонгодог хөгжимд дуртай болгосон
2026-08-24 07:00:00
ХАСАРЫН ХАСУЙ: Яруу найраг намайг хараачихсан юм шиг зүгээр байлгадаггүй
2026-08-24 07:00:00
ЗУРХАЙ: Үс засуулах буюу шинээр үргээлгэвэл өвчин эмгэг ирнэ
2026-08-24 06:00:00
Б.ТӨРМӨНХ: ХҮҮХДИЙН ӨМНӨӨС АЖИГЛАЖ, БОДОЖ, АСУУЛТ ТАВЬСАНААР БҮТЭЭЛ МИНЬ ТӨРДӨГ
2026-08-24 06:00:00
| Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц |
| 7509-1188 |