Бидний ертөнцөөс нэгэн найрагч од харвалаа. Их сайхан иртэй, үнэнийг хатуухан хурц шулуун илэрхийлэгч тэр байв. Тэрбээр эндэхийн оршихуйнхаа тухай

Гадас гороолох нохой шиг

Амьдрал дунд гинжтэй

Хүмүүсийн тойрогт хөл дүрэн

Өдөр шөнийн тэгийг

Газарт дугуй зурж тэнүүчлэх хүмүүсийн дунд

Дугуй зурж

Эцэс төгсгөлгүй энэ дугуйг даган

Би хүмүүсийн дунд явна

Энэ хүмүүсийн би эхлэлсэн бил үү

Төгсгөлсөн бил үү...хэмээн бичиж байжээ. Магад тэр энэ амьдралын эхлэл явсан байх аа. Одоо харин төгсгөл боллоо. Нэг газраа гинжтэй амьдралын  урсгал лав яваагүй ээ, тэр. Өөрийнхөөрөө, өөрийн тасхийсэн гайхам шүлгүүдээрээ тэр амьдралыг, ахуйг сөрж л явсан. Ганцхан халуун жишээ дурдахад, түүн шиг хайрыг ойлгодог нэгэн ховор байж уу гэмээр. “Миний хайртай бүсгүй янхан” гэж хэн шүлэглэж чадсан, чадах билээ. Одоогоор тэр л байна.  Хайр дотогшоо биш гадагшаагаа, хайрыг нууж биш, зарлаж болохыг тэр бичсэн болов уу гэмээр. Түүгээрээ тэр зоригтой, ирэмгий, иртэй, хахир мөртлөө багтаж ядсан их хайр тээсэн нэгэн байж. Уран бүтээлийн хувьд өгүүлээд баршгүй олон зүйл байгаа ч ингээд төгсгөх нь зөв болов уу. Түүнийг мэдэж амжаагүй нь, мэдэхийг хүсэх хэн бүхэн шүлгийг нь хайж уншиж,  “Зүг чиггүй гурвалжин” номыг нь сөхнө биз ээ. Тэнд энд амьдарч байсан Хасар тэр чигээрээ байж байгаа. Өөрийгөө үлдээх ганц зүйл бол мэдээж бүтээл нь.

     Харин  сайхан ч аавын сайн хүү гэдгийг бол хэн бүхэн мэдэх биз ээ. Монголын утга зохиолын өнөө цагийг багана мэт түшилцэж явсан тэр өнөө өглөө хорвоогоос буцсан гунигт мэдээ олон найрагч, зохиолч, уншигчийг гунигт автууллаа. Явах нь үнэн байсан ч дөч гаруй насандаа арай л эрт амьдрал хэмээх морины дөрөөг мулталлаа. Сайхан найрагч ааваар нь дутаж яваа олон ч хүн хүүгээр нь дүүргэж бодож явсан. Хүү нь байгаа болохоор сайхан найрагч бидний дэргэд байгаа гэж итгэх нь ч байсан. Одоо харин Лхагвасүрэн хэмээх яруу найргийн их айлаас тэдний үлдээсэн шүлэг найраг л үлдлээ.  Их найрагч Хасар хүүдээ хэчнээн хайртай байсныг, хамгийг нь үргэлжлүүлнэ, найргийн ертөнцийг нь цааш нь авч явна гэж их итгэж ч байсан байх. Гэвч тэр аавыгаа санаад, аавдаа үнсүүлэхээр яваад өгчээ. Магад аавдаа өдийд үнсүүлчихээд, зэмлүүлж суугаа ч байж магадгүй. Аргагүй дээ гэж аав нь дотроо өмрөөд, гаднаа бол тэвчихгүй яасан юм гэж хатуу үгээр ороолгож л суугаа болов уу. Гэхдээ Хасар найрагч тэсээгүй нь, дэндүү их аавыгаа санаж байсан нь үнэн. Бавуугийн Лхагвасүрэн гэж агуу найрагч аавынхаа дэргэд яруу найрагч болж, өндийж, Монголын уран зохиолд Хасар хэмээх нэгэн өнгө төрхийг бий болгож, орон зайгаа бэхэлж явсан тэр аавыгаа өөд болсноос хойш ихэд үгүйлж, ганцаардах болсноо цахим хуудастаа хэдэнтээ бичиж үлдээсэн байсныг ойр дотны болоод хол орших хэн ч анзаарч байсан болов уу. Тиймдээ ч тэр аавынхаа явсан тэр жилийн намрыг ихэд урт байсан тухай бичиж үлдээж.

    Тэгэхдээ “Хагацлыг бурхан зурж надад үзүүлэх гэсэн мэт тэгээд ижий минь нулимс шиг их улаан навчис үерлэсэн хэцүү өдрүүд өнгөрлөө... Ааваа та амар амгаланг олов уу” гэж  бичсэн байгаагаас тэр их аавыгаа үгүйлж байж. Тэгээд ааваасаа асуусан амар амгаланд хүрэхээр өглөө эрт гарчээ. Найрагчгүй болсон бидэнд уйтай ч аавыгаа санасан, очих гэсэн сэтгэлийг яах билээ. Эргээд харин бидний ертөнцөд аавтайгаа, аавынхаа хүү болоод төрөөрэй. Тэгээд урт удаан амьдраарай. Үүрд аав хүү хоёрын үлдээсэн найргийн шадуудыг нь бид эргүүлж, тойруулж, ухаарал, сэхээрэл авсаар байх болно.