• Өнөөдөр 2026-05-01

ХОВОР ДҮР, ХОСГҮЙ АВЬЯАСЫН ЭЗЭН БАЙЛАА, ТЭР

        Шувууд чимээгүйхэн нисэлдэнэ. Дуугарахгүй болохоор дээш харахгүй л бол тэдний тийнхүү нэг зүгээс өөр зүг рүү нисэн явааг мэдэхгүй. Хүн бүтээж байгаа нь үл мэдэгдэнэ. Бүтээлийг үзэж, сонсож, мэдэрч гэмээнэ сая нэг бүтээснийг нь мэддэг, түүгээр дамжуулан хүмүүнийг танидаг. Дүр харин сэтгэлд үлдэж, санаанд торниж, үзэх бүрд мартагдашгүйгээр хоногшдог. Сайхан хүн сайхан дүр байдаг. Сайхан дүр сайхан хүн байдаг. Энэ ертөнц бол түүний байсан, бүтээсэн орон зай.

 
ХОВОР ДҮР, ТҮҮНИЙ ЗОХИОЛ
 
        Гомбодорж гуайг сахлаа имрээд,бодож эргэцүүлэн суухад нь мөрчөөс ч илүү алив юмны утга учрыг олохдоо гаргууд гэмээр бодогдоно. П.Дэлгэрбаяр найруулагчийн “Мөрч” кинонд Б.Энхбаяр жүжигчний бүтээсэн энэ дүр хуучны дархлагдсан хөх өвгөдийг ч санагдуулна. Харин донорын архаг эмч болоод, шавиа хатуухан гараар бэлтгэж, хайрлахдаа хайрлаж байсан “Хүнд хэрэгтэй хүн” киноны дүр нь мэргэжлээрээ олон жил ажиллаад туршлагажиж, залуу үедээ зааж сурган халаагаа өгөх гэх хэн бүхний л төлөөлөл дүр. Тэр дундаа донорын эмч болно гэдэг өндөр хариуцлага, сэрэмж, анхааралтай ажил гэдгийг тэр дүрээрээ харуулсан.  Энэ мэргэжлийн үнэ цэнийг ч бичсэн зохиол, найруулгаараа бүгдэд илчлэн гаргасан.Түүний бүтээсэн дүр, бүтээсэн киноноос дурдахад л ийм содон байх бөгөөд ховор сонин, мартагдашгүй дүрийг хүнд хүргэнэ гэдэг, тийм дүрийн эзэн байна гэдэг гарцаагүй онцгой уран бүтээлчид л найруулагчаас ирэх дүрийн санал болов уу. Тэгээд бүр тийм содон дүрийг нь үзэх бүрдээ бүтээсэн уран бүтээлчийг нь дурсаж, дүр мөнх гэдгийг мэдэрдэг аж. Киноны зохиолын тухайд тэр хувь тавилан, үйлийн үр, үргэлжлэлийн тухай бичдэг гэсэн нь бүтээл бүрээс нь илэрдэг. 
 
                ХАЛУУН СЭТГЭЛТ НАЙРУУЛАГЧ
 
      Түүний “Тавилан I, II”, “Халуун сэтгэл”, “Хайр харуусал” тэргүүтэй түүний найруулгаар бүтсэн олон сайхан кино бий. Нөхөрлөл, хайрын тухай өгүүлсэн онцгой энэ бүтээлд үзэгчид их дуртай. Магад найруулагч болгонд л нөхөрлөлийн үнэ цэнийг харуулсан гарцаагүй нэг бүтээл уран бүтээлийн жагсаалтад нь байдаг байх. Дараагийн нэг онцлог түүний уянга, хайр, харуусал, амьдрал, хүслийн ээдрээг харуулсан бүиээл бол “Хайр харуусал”. Амьдрал өөрөө баялаг болохоор тэр дунд ямар ч зүйл өрнөж болно. Гэр бүлийн харилцаа гэдэг бол чухам эгэл найзууд шиг тийм харилцаа, бие биенээ ойлгох чадвар, сонсох хүлээцтэй байх, өөр дээрээ тусгаж харах зүйл аж. Энэ хамтын амьдралд юу нь юунаасаа чухал, юуг нь барьж авах гэх мэт маш хариуцлагатай сонголтуудыг хэрхэн хийхээс гэр бүлийн аз жаргал хэрхэн өрнөх нь шийдэгдэнэ гэдгийг энэ бүтээл бидэнд илэрхийлэх аж. Харин энэ найруулагчийн халуунаас халуун бүтээл, халуун сэтгэлээс нь урган гарсан нэгэн бүтээл бол “Халуун сэтгэл”. Бодит түүхээс сэдэвлэсэн эл кино олон ч хүнд онцгой сэтгэгдэл, мартагдашгүй үйл явдлыг үлдээсэн. Ингэж тэр цөөн боловч жинтэйхэн хэдэн бүтээлийг Монголын кино урлагийн санд бүтээж, мөнхөлж чадсан байна.

 
    Үзэгчид үзээд уйлж, инээж, баярлан гуниглаж, эсвэл санаа алдан сэтгэл хөндүүрлэвэл гарцаагүй найруулагчийн гавьяа тэр байх юм. Найруулагч тийм л үед, бүтээл нь хүмүүст тэгж хүрэх мөчид л жинхнээсээ үгүйлэгдэн дурсагддаг болов уу. Тэрбээр “Найруулагч хүний гол үүрэг жүжигчидтэй ажиллах. Жүжигчдийнхээ хэлж ярьж буй үгийг зөв хэлүүлэх, зөв гаргуулах тал дээр онцгой анхаарахаас гадна тэдний байгаа байдал, биеийн хэлэмж, дотоод сэтгэлийн илэрхийлэл зэргийг зөв чиглүүлж байж л үзэгчдэд хүргэх гэж байгаа санаа зөв очдог. Жүжигчинтэйгээ ажиллахгүй бол жүжигчин буруу яриад эцэст нь хөөрхий жүжигчид минь муу нэр зүүдэг байхгүй юу. Зарим найруулагч тухайн жүжигчнийхээ туршлагад нь дулдуйдаад орхичихдог нь алдаа болдог” гэж найруулагчийн хөдөлмөрийн тухай онцлон ярьсан байдаг.
 
                 “БАГШАА ҮГҮЙЛНЭ”
 
        СУИС-д түүнээс номын дуу сонсож, заалгаж байсан олон мянган шавь нар нь өнөөдөр багшаа үгүйлэн сууна. Жүжигчний уран чадварын хичээл орно гэдэг залуу жүжигчдийг, ирээдүйд ур чадвараа таниулан, түүгээрээ ялгаран гарч ирэх залуусыг бэлдэнэ гэсэн үг. Өөрөө мөн хамтран уран бүтээлд орж, шавьдаа бүтээсэн дүрээрээ, дүрдээ ажиллах чадвараараа үлгэрлэх ч болдог аж. Сүүлийн арав орчим жил гэхээр энэ хугацаанд жүжигчнээр төгссөн залуус түүний шавь нар аж. Тиймдээ ч өнөөдөр багшаа үгүйлж, зааж сургасан бүхнийг нь бүтээл туурвилдаа шингээж, ямар ч дүрд хуваарилагдсан түүнийгээ чадварлаг бүтээхээр хичээцгээж байх аж. Залуус сайн байгаа. Тэдний хичээл зүтгэл, хариуцлагатай, өсөн дэвших, сурах мэдэх эрмэлзлэл нь ондоо буйг мэргэжлийн найруулагч, уран бүтээлчид ч ярьж байгаа. Энэ бол тэдний ард байдаг, тэднийг бий болгосон багш нарын гавьяа гэдгийг тодотгох учиртай. Б.Энхбаяр багш бол яах аргагүй тэдний нэг. 
 

     Тийм ээ, тун товчоор түүний бүтээлээс дурдлаа, энд. Зөвхөн түүний зүрх сэтгэл, оюун бодол, авьяас билиг, хөдөлмөр зүтгэлээс төрөн гарсан бүтээл гэж бий аж. Түүнийг та ч, би ч давтан үзэж, автан сонирсноор сая эцсийн дүндээ эл уран бүтээлч жинхнээрээ тодрох юм байна. Бүтээлээсээ, бүтээлээрээ уран бүтээлч дахин тэгж төрдөг байх нь. Энэ ертөнц бол түүний байсан, бүтээсэн орон зай…


ХОВОР ДҮР, ХОСГҮЙ АВЬЯАСЫН ЭЗЭН БАЙЛАА, ТЭР
АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд ergelt.mn хариуцлага хүлээхгүй.

Нийт сэтгэгдэл: 0
Шинэ мэдээ
Нийтлэлчид
Монгол Улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, VIII хороо, "Ардын эрх"-ийн байр, Гуравдугаар давхарт Эргэлт.мн редакц
7509-1188