-Тэртээ тэргүй Төрийн ордноос шорон хүрэх "галт тэрэг"-нд авлигын тасалбараар суусан гурван гишүүнээ “баяртай” гээд үдэж өгөх нь хамгийн зөв алхам-

УИХ дахь гишүүдийнхээ тоогоор “Улаан ном”-нд орохоос наагуур байгаа Ардчилсан нам ойрын хугацаанд гурван гишүүнээ алдах нь тодорхой болж байгаа бололтой. Тодруулбал, өнгөрсөн сонгуулиар Ардчилсан намаас нэр дэвшиж, УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон С.Одонтуяа их хэмжээний бараа татвараас нуусан,  Б.Бейсен авлигын бүлэглэлээрээ 500 орчим хүнээс авлига авсан, А.Адъяасүрэн 100 мянган ам.долларын авлига өгсөн хэргээрээ тус тус гишүүний суудлаасаа чөлөөлөгдөх болзлоо бүрэн хангаад байгаа. Ганцхан “УИХ-ын гишүүний халдашгүй байдал” гэх хана хэрэм л тэднийг шоронгоос зааглаж буй. Тэгвэл гишүүнээр сонгогдсон цагаасаа л АТГ-т уяатай байгаа тэдний авлигын хэргийн мөрдөн байцаалтын ажиллагаа дуусах тийшээ хандаж байгаа талаар эх сурвалж мэдээллээ. Өөрөөр хэлбэл, С.Одонтуяа, Б.Бейсен, А.Адъяасүрэн нарыг УИХ-ын гишүүнээс нь эргүүлэн татах тухай хүсэлт Улсын ерөнхий прокурорын газрын даргын ширээн дээр очих л дутуу байгаа гэсэн үг болж таарч байна. Цаашлаад уг хүсэлт УИХ-ын даргын ширээн дээр оччихвол  тэдний “гишүүний халдашгүй байдал” гэх хана хэрэм нурах нь цаг хугацааны л асуудал болж хувирна. 

Гурил биш, будаа ч биш, “брэнд хувцас” тарааж сонгуульд ялсан анхны гишүүн С.Одонтуяа

Хамгийн ноцтой нь, УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа хуурамч бичиг баримт бүрдүүлж, Монгол Улсын хилээр татваргүй нэвтрүүлсэн их хэмжээний хувцсаа сонгуулийн сурталчилгаандаа ашигласан гэх мэдээлэл байгаа. Өөрөөр хэлбэл, сонгуулиар иргэдийн саналыг авахын тулд брэндийн хувцас Баянгол дүүргийн иргэдэд тараасан байж болзошгүй байгаа юм. УИХ-ын гишүүнд горилогчид гурил, будаа, өөрийнхөө зурагтай календар мэтхэн тараадаг байтал С.Одонтуяагийн хувьд брэндийн хувцас тараасан нь шинэлэг санаа байх. Гэхдээ энэ бол төрийн эрхийг хууль бусаар авсан гэмт хэрэг мөн бөгөөд гишүүний суудлаасаа чөлөөлөгдөж, хуулийн дагуу хариуцлага хүлээх ёстой үйлдэл юм. Түүний “эзэн” гэгддэг АН-ын дарга асан С.Эрдэнэ гишүүн байх ахуйдаа тойргийнхоо иргэдэд бэлэг тараах “дуртай” байсан. Мөн одоо түүнтэй нэг багт хамтран зүтгэж буй Д.Ганбат “бидон” тараасан үйлдлээрээ хэл амны бай болж байсан удаатай. Гэхдээ түүн шиг брэнд хувцас тараасан хүн байгаагүй юм. 

Өвчтэй хүнийг эмчилдэг биш, эрүүл хүнийг хэлгүй, дүлий болгож чаддаг “шидтэй” Б.Бейсэн

Гэхдээ зүгээр өгөх биш эмч нар дарамт, шахалт үзүүлсэн учраас өгсөн гэж мэдүүлсэн байдаг. 

Түүнчлэн Б.Бейсенгийн толгойлдог гэх эмч нарын авлигын бүлэглэл иргэдээс авлига авч “Хөдөлмөрийн чадвараа алдсан” хэмээн групп тогтоогоод зогсохгүй, өөрсдийн групп тогтоож өгсөн хүмүүсээ дарамтлах замаар УИХ-д сонгуульд Б.Бейсенд санал өгүүлсэн байж болзошгүй нөхцөл байдал тогтоогдоод буй. Тухайлбал, эл хэргийн гэрчүүд “Ардчилсан намаас нэр дэвшсэн Б.Бейсэнд саналаа өгөөрэй. Манай эмнэлэг УИХ-ын гишүүнтэй болох гэж байгаа юм. Гэр бүл, найз нөхдөө ятга. Хэрэв гурваас доош санал өгсөн байвал чи халамжийн мөнгөнөөс хасагдана гэж дарамт  шахалт үзүүлсэн” хэмээн мэдүүлсэн байдаг. Өөрөөр хэлбэл, төрийн эрхийг хууль бусаар авсан байж болзоггүй нөхцөл байдал бий болсон юм. Энэхүү авлигын сүлжээ ил болсноос хойш УИХ-ын гишүүн Б.Бейсэн “Би группд хүн оруулдаггүй”, “Эмч нарыг шалгаж байгаа гэнэ лээ, гэхдээ би тэр үед гадаадад байсан” хэмээн мэлзсээр буй. Гэвч хичнээн үгүй гэж мэлзсэн ч баримт түүнийг зааж байгаа. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Б.Бейсэн нь Баян-Өлгий аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн мэс заслын тасгийн эмчээр ажиллаж байхдаа өөрөө биечлэн хэд хэдэн авлига авсан нь тогтоогдсон. Жишээ нь, 2016 оны долдугаар сард иргэн Р.Гулнараас 300 мянган төгрөгийн авлига авч, шинээр групп тогтоож өгсөн. 2018 оны гуравдугаар сард иргэн С.Назигулээс 200 мянган төгрөгийн авлига авч, өвчтөний картанд нь хуурамч бичилт хийж өгсөн. Мөн оны зургаадугаар сард иргэн Х.Бахытгулээс 100 мянган төгрөгийн хахууль авч, өвчтөний картанд нь хуурамч бичилт хийж, группын хугацааг нь нэг жилээр сунгаж өгсөн. Мөн оны арванхоёрдугаар сард иргэн М.Байболатаас 100 мянган төгрөгийн авлига авч, өвчтөний картанд хуурамч бичилт хийж өгсөн баримтууд байгаа юм. 

“Хятад”-уудад элэгтэй А.Адъяасүрэн

Өнгөрсөн сонгуулиар Баянхонгор аймагт Ардчилсан намаас нэр дэвшиж, УИХ-ын гишүүн болсон А.Адъяасүрэн 100 мянган ам.долларын авлигын хэргээрээ хууль хяналтын байгууллагуудын үүдийг сахисаар өдий хүрч буй. Цаг ямарт хятадуудтай нэр холбогдож явдаг  тэрбээр Чингэлтэй дүүргийн III хороонд байрлах “Peace tower”-ын 804 тоот өрөөнд АТҮТ-ийн Тээвэр зохицуулалтын хэлтсийн дарга Г.Доржпаламд түүний ойрын хүнээр дамжуулан 100 мянган ам.доллар буюу 280 гаруй сая төгрөгийн авлига өгсөн гэх хэргээр яллагдагчаар татагдан шалгагдаж буй. Уг хахуулийг БНХАУ-ын иргэнтэй хамтран эзэмшдэг “Сан тээвэр групп”, “Тэнгри трансс групп”, “Ульгансар транс” ХХК-д нийт 680 автомашины улс хоорондын нүүрс тээврийн С зөвшөөрлийн асуудлыг шийдүүлэхийн тулд өгсөн гэдэг.

 

Захирал хадагтай байхдаа л авлига өгөх замаар жирийн компаниудын боломжийг луйвардахыг завдаж, үйлдэл дээрээ баригдсан А.Адъяасүрэн гишүүний эрх мэдлээрээ илүү том луйвар хийхийг үгүйсгэх газаргүй. Тиймдээ ч түүнийг гишүүнээс нь түргэн чөлөөлж, хариуцлага хүлээлгэх нь АН-д ч, ард түмэнд ч хэрэгтэй. 

          Энэ цаг үед Ардчилсан намынханд “Хол явах хүнд голгодог гутал хэрэггүй” гэдэг үг л алтнаас үнэтэй зөвлөгөө болж мэдэхээр байна. Тэртээ тэргүй үнэт зүйл, үзэл баримтлал гэх юмгүй, нэр хүнд нь “улаан чулуут”- дээр оччихсон, шинэ даргаа ч томилж чадахгүй байгаа намыг УИХ-д авлигачин гишүүд төлөөлөх нь “муу дээрээ муухай, муухай дээрээ улцан” гэгч л болно. Тиймээс Ардчилсан намынхан өөрөө С.Одонтуяа, Б.Бейсэн, А.Адъяасүрэн гурвыгаа эргүүлэн татах асуудал дээр хууль хяналтынхантай хамтарч ажиллах хэрэгтэй. Тэртээ тэргүй Төрийн ордноос шорон хүрэх "галт тэрэг"-нд авлигын тасалбараар суусан гурван гишүүнээ “баяртай” гээд үдэж өгөх нь хамгийн зөв алхам. Түүнийхээ дараа төрийн ордны индэр дээрээс “Манай нам шинэчлэл эхлүүллээ. Авлигачин гишүүдээ хөөлөө” гэвэл харин ч унасан нэр хүндээ сэргээх том алхам болж магад.