Будаач, будаач гэхээр сахлаа будав гэгчээр Баян-Өлгий аймгийн удирдлагууд улсын цол хүртсэн бөхдөө төсвийн мөнгөнөөс байр авч өгөх гэнэ. Тодруулбал, Баян-Өлгий аймгийн ИТХ-аас өнгөрсөн жилийн Үндэсний их баяр наадмаар хүчит бөхийн барилдаанд тав давж, Улсын начин цол хүртсэн Н.Мустафаг орон сууцаар мялаах тогтоол гаргасан байна. Ингэхдээ байрны төсөвт өртгийг 110 сая төгрөг байхаар тооцоолж, 50 сая төгрөгийг нь 2020 онд Баян-Өлгий аймгийн орон  нутгийн өмчийн газраас, 60 сая төгрөгийг 2021 онд гаргахаар тусгажээ. Өөрөөр хэлбэл, татвар төлөгчдийн мөнгөөр шинэхэн начиндаа байр авч өгөх нь. Төрийн худалдан авах ажиллагааны цахим систем буюу https://www.tender.gov.mn сайтад аравдугаар сарын 26-нд Улсын начин Н.Мустафад хоёр өрөө байр олгох тендер зарласнаар асуудал ил болсон нь энэ.

 

Хамгийн сүүлд гэхэд л тус аймагт халамж хавтгайрч, эмч нар нь энгийн иргэдээс хээл хахууль авч, эрүүл саруул хүнээ хэлгүй, дүлий, сохор болгон халамжинд хамруулж, тэтгэмж олгож байсныг манай "Эргэлт.мн" мэдээллийн сайт ил болгон, олон нийтэд хүргэсэн билээ. Одоогоор АТГ, Цагдаагийн ерөнхий газраас 40 эмчид эрүүгийн хэрэг үүсгэн, 500 гаруй иргэнийг шалгаж байгаа юм. Холбогдох албаныхан иргэдийн гомдлын дагуу шалгалт хийхэд бичиг баримт бүрдүүлэлт нь алдаа мадаггүй, төрөлхийн дүлий гэсэн оноштойгоор олон иргэн тэтгэмж авч байжээ. Улмаар 420 гаруй иргэнд оношилгоо хийхэд 268 иргэн  буюу  68 хувь нь  эрүүл саруул хэрнээ үндэслэлгүйгээр улсаас мөнгө авч байсан нь тогтоогдсон байдаг. 2019 онд Баян-Өлгий аймгаас 5600 орчим хүн нийгмийн халамжийн тэтгэвэрт хамрагдсан гэх судалгаа хүртэл гарч. Энэ тоо нь хамгийн их хүн амтайд тооцогддог Өвөрхангай, Хөвсгөл аймагтай харьцуулахад 1.5 дахин их үзүүлэлт юм. Өөрөөр хэлбэл, хүн амын ихэнх хувь нь халамжийн тэтгэвэр авдаг гэсэн үг. Гэвч түмнээ төлөөлж төрд суусан гишүүд нь "Мэдэхгүй" гэдэг үгээр ам таглаад сууж байх гэж.

 

УИХ-ын гишүүн Х.Баделханаас улсын цол хүртсэн бөхөд байр өгөхөөр болсон, мөн аймгийнх нь олон иргэн халамж хүртээд байгаагийн шалтгааныг тодруулахад “Орон нутгийн удирдах байгууллага төсвөөс давж биелүүлсэн хөрөнгийг аймгийн ИТХ-аар хэлэлцээд юунд зарцуулах вэ гэдгээ шийддэг. Үүнийхээ хүрээнд улсын цолтой бөхөд байр авч өгөх талаар тогтоол гаргасан байх. Би сайн мэдэхгүй байна. Хуулиараа орон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага нь орлогоо давж биелүүлсэн тохиолдолд тэр орлогоо өөрөө зарцуулах эрхтэй. Үндсэн хөрөнгө бэлдэнэ гэвэл Бараа үйлчилгээ худалдан авах хуулийн дагуу бэлдэж, журмын дагуу  зарцуулах эрх бий. Тухайлбал, хоёр өрөө байр худалдаж авсныхаа дараа орон нутгийн өмчид бүртгүүлээд, түрээслэх журмын дагуу түрээслүүлж болно. Манай аймгаас төрсөн Улсын начинд ямар журмаар, яаж байр олгож байгааг би сайн мэдэхгүй. Харин нийгмийн халамжтай холбоотой асуудал нь УИХ-ын сонгууль болохоос өмнө сөхөгдсөн. Одоо шалгагдаж байгаа юм билээ. Би сайн мэдээлэлгүй байна. УИХ-ын сонгуулийн үеэр сөхөгдсөн асуудлыг орон нутгийн сонгуулийн үеэр ч сөхсөн байна лээ. Халамжийг хуулийн хүрээнд олгож байгаа байлгүй дээ” гэх тайлбар өглөө.

 

Баян-Өлгийчүүдийг төлөөлж, таван жил төрд суусан гишүүн нь ийн сонгогдсон тойрогт нь ямар асуудал үүссэнийг мэдэхгүй, нүдэн балай чихэн дүлий байж байгааг юу гэж ойлгох вэ.

Улсын цолонд хүрсэн бөхөө үнэтэй машин, шинэ байраар байлдаг жишиг манайд тогтоод удсан. Үнэндээ сум, орон нутагтаа түргэн тусламжийн автомашин  авчихдаггүй хэрнээ  нутгийн томчууд нь морь, бөх шагнахаараа биенээсээ өрсөж, бүр уралдаж ирээд л байдгаа барах нь холгүй байдаг. Гэвч энэ нь эцэс сүүлдээ утгаа алдаж, татвар төлөгчдийн халаас руу гар дүрээд эхэллээ. Улсын хөрөнгийг дураараа цацаж, гарынхаа салаагаар урсгах эрх уг нь тэдэнд үгүй. Улсын начинд байр өгөхөөр татвар төлөгчдийн халаас руу гар дүрэх нь