УЛААН ЭРЭГ"-ИЙН МАНГАС МЯГМАРААС УЛАЙССАН ХАР ТАМХИЧИН ЖОЙНТ ХҮРТЭЛХ ДҮРҮҮД ТҮҮНИЙХ

Д. Бямбасүрэн:
Соёл урлаг

2026-06-17, 3585

Т.Анар жүжигчин угаас хүчтэй эсрэг дүр л дээ. Шоронгийн овгор, мангас хочит харгис төлөөлөгч, архины цагаан солиот, архаг хар тамхичин гээд түүнд ер нь бүтээгээгүй эсрэг дүр ч гэж алга. Хэгжүүн, хэнхэг дүрүүдийг нь үзэхэд гарцаагүй тод, мартагдашгүйгээр үлддэг. Түүний тухай уншигч танд хүргэж байна.

-Хорихын хахир хатуу хуяг, шоронгийн цуутай овгорыг ч торохгүй бүтээж, тодорхой гаргана-

“Улаан эрэг” киноны мангас хочит Мягмар, ай даа мөн ч тойрон зугатмаар дүр шүү. Мягмарын харцанд өртөж, хараанд нүдлүүлсэн хэн ч байлаа гэсэн залхаан цээрлэлт гэгчийн хатуу амтыг мэдэрч, амь гуйж аврал эрэхээс цаашгүй. Гэхдээ тэр хэнд ч өршөөл үзүүлж, хэнийг ч өрөвдөхгүй. Тэрбээр дүрийнхээ тухай “Б.Ренчиний “Мангаа Доогийн эцсийн зүүд” зохиолд гардаг шиг Мягмарын залхаан цээрлүүлсэн хүмүүс эцэст нь нүдэнд харагдаж, галзуурдаг тухай өгүүлдэг. Дүрдээ орохын тулд зураг авсан гэртээ ганцаараа хонодог байлаа. Сүүлдээ өөрөө галзуурлын байдалд орж, үхдлүүдэд түлхүүлж орноосоо унасан. Хүнд алуулж, алж, унтаж янз бүрээр тоглоно гэдэг амаргүй” гэж ярьсан байдаг. Харин дараагийн нэг тод дүр нь Б.Ганболд найруулагчийн “Улаан дөрвөлжин” киноны “Би дуучин” гээд байдаг архины цагаан солио туссан дуурийн дуучин. Архинд донтож, түүнээсээ үүдээд сэтгэцийн нөлөөнд орчихсон дуучин залуугийн дэмийрэл, хувирлыг тэр яг л үзүүлсэн. Ерөөс хорихын хахир хатуу хуяг, шоронгийн цуутай овгорыг ч торохгүй бүтээж, тодорхой гаргана.

Ийм чадвартай, жинтэйгээр дүрээ бүтээдэг болохоор найруулагчид киноныхоо гол нэгэн өнгө болсон эсрэг дүрийг түүнд л гэж хадгалдаг биз ээ.

Ойрдоо харин тэр хар тамхичны дүрээр “шуугиан тарьж” байна. Бага залуугаасаа л хар тамхичдын гар хөл болж, худалдан борлуулж, томрон томорсоор хотын хар тамхины томоохон бүлэглэлийн толгойлогч болж, сүлжээ гэм хэрэг үйлдэж буй Жойнтын дүрээр. Тэр хэнд ч итгэдэггүй, хоромхон ч сэрэмж алдаж, ухаангүй хөдөлдөггүй хашир нөхөр. Тиймдээ ч төдийгөөс өдий хүртэл хүнд бүхнийг туулж, хар тамхины ертөнцөд “хаан” болчихсон. Цагдаа нар Жойнтыг барьж, түүний бүлэглэлийг нураахын тулд чадлаараа ажиллаж байгаа ч байгуулсан, үүрэлсэн бүхэн нь орон зайгаа улам тэлж, томорч байгаа нь олон ч сорилтыг тэдний өмнө тавьна. Зэрлэг балмад, зогсоохгүй л бол дураар дургиж, дунд чөмгөөрөө жиргэх зэвүүн хар тамхичны дүрээр Т.Анар нэг биш бүр нэлээд шат дээш ахиж, бүр ч томруунаар өөрийгөө харууллаа.

-ҮНЭ ЦЭН, ҮНЭТ ӨВӨӨ ХАМГААЛСАН НАЙРУУЛАГЧ-

Кинонд дүр бүтээгээд зогсохгүй зохиолыг нь бичиж, найруулна гэдгийг “Сүүн замын сахиул”, “49 хоног” бүтээлээс нь бид мэдсэн. Хар тамхичин болсон “No drug” кинондоо ч тэр нэгдүгээр найруулагчаар ажиллажээ, тэр. Өөрийг нь уран бүтээлчийн хувьд өсгөж, өндийлгөж, улам ч чанаржуулж, чансаалгасан бүтээл бол гарцаагүй “Сүүн замын сахиул”. Өмнө нь аль нэгэн найруулагчийн кино группт орж, өөрт оноосон дүрээ бүтээчихэд л гол ажлаа гүйцэтгэчихдэг байсан бол найруулагч ондоо. Зохиол дээрээ ажиллана, уран бүтээлийн багаа бүрдүүлнэ, дүрээ сонгоно. Энэ тухай “Бид найзуудаараа ярилцаад киногоо хийсэн. Миний хувьд анхнаасаа эх оронч сэтгэлгээгээр кино хийе гэж бодож явдаг байсан юм. Бидний санаа бол ямар нэгэн улс үндэстэнд өөрийн түүх соёл, угсаатны гарал, нандигнаж явах үнэт өв гэж бий. Монголчуудын агуу түүхийг зарим улс орны хүмүүс өөрсдийн түүх мэтээр ярьж, хэлж байна. Гэтэл өвөг дээдэс минь өнөөдөр бидэнд ямар үнэ цэнтэй зүйлийг үлдээхийн төлөө махаа сэглүүлж, цусаа урсгаж, ясаа бутлуулж явсан юм бэ.Тиймээс өнөөгийн залуустаа амь нас, гэр бүл, магадгүй эцэг, эхээс чинь илүү үнэтэй зүйл гэж байдаг юм шүү гэдгийг л хэлэхийг хүссэн юм” хэмээжээ. Үүгээрээ тэр үнэ цэн, үнэт өвөө хамгаалсан найруулагч.

-ДҮРҮҮДЭЭСЭЭ УРЬД ДҮР БАЙВ-

Хүн болгон энэ амьдралынхаа дүр нь. Эерэг, эсрэг аль ч дүртэй байсан баяр гуниг, жаргал зовлон хэнийг ч ялгахгүй ээлжилнэ. Багахан уналт, балчигхан дамбуурлаасаа хүн өндийж, өсөж, өөрчлөгдөж, оноо, амжилтын орой дээр онгирон зогсох ч бий. Т.Анар жүжигчинд архи ууж, хүмүүстэй муудалцаж, хэрэг төвөгт орооцолдож явснаа өөрөө ний нуугүй дэлгэдэг. Түүгээрээ тэр дүрүүдээсээ ч түрүүнд дүр байж. Харин тэрхүү дүрээсээ гарсан тухай тэрбээр “Гуравдугаар дамжаанд суралцаж байхдаа цэрэгт явсан минь амьдралыг минь өөрчилсөн. Хүссэндээ ч яваагүй юм. Гэмт хэрэгт холбогдож болзошгүй сахилгагүй этгээдүүдийг албадлагаар цэрэгт явуулдаг байсан юм. Тэнд очоод л хэн ч биш гэдгээ ойлгосон. Үхтлээ нүдүүлж, цогцос хүртэл зөөж, түүнээсээ айн шөнө зүүдэлж байлаа. Газар хөлдүү байхад жорлонгийн нүх ухаад, уйлж байснаа одоо ч ер мартдаггүй. Би үнэхээр их өөрчлөгдсөн, ихийг ч боддог болсон” гэж ярьсан байдаг. Магад амьдралд гэнэн тэнэг явж, мөн ухаарч, уужирч ч чадсан болохоороо тэр хүнд дүрүүдийг чадварлаг гаргаж, хүмүүст ойрхон буудаг биз ээ.

Дүр байж, дүр болно гэдгийг түүний хувьд илүүтэй мэдэрч, өрөөлийн дүрийг өөрийнхөө дүрд тусган гаргадаг ч байх.

-ААВ НЬ ЭМЧ, ШҮҮГЧ, ХҮҮ НЬ ӨВЧТӨН, ХАР ТАМХИЧНЫ ДҮРД-

Аавтайгаа, авга ахтайгаа хамт тоглосон киног нь тоолвол их тоо гарах байх аа, Т.Анар жүжигчний хувьд. Хэчнээнд тоглов гэхээс илүү дүр нь юу байв гэдэг үзэгчдэд сонирхолтой. “Улаан дөрвөлжин” кинонд гэхэд аав нь сэтгэцийн эмнэлгийн дарга, эмч, хүү нь архины цагаан солиотой дуурийн дуучны дүрд тоглосон. Эмч, өвчтөн. Хэн хэнийхээ дүрийг тодруулж, тодотгож, өөр өөрсдийн чадвар чадлаар бүтээж, хүү нь тэр мөчид аавынхаа жүжиглэлт, дүр бүтээх үйл явцаас суралцдаг нь ч тодорхой.

“No drug” кинонд бүр гэр бүлээрээ шахам тоглосон байна лээ. Ардын жүжигчин Ц.Төмөрбаатар гуай шүүхийн дарга, Ц.Төрмөрхуяг гавьяат, Т.Анар, түүний дүү Т.Биндэрьяа гурвуулаа хар тамхичны дүрд. Т.Анарын дүр архаг, цуутай. Харин Ц.Төмөрхуяг гуайн дүр охинд нь хүчээр хар тамхи хэрэглүүлсэн хүмүүсээс үүдэн амьдрал нь тэр чигээрээ орвонгоороо эргэж, өөрөө ч хар тамхичин болсон дүр. Харин Т.Биндэрьяагийн хувьд хайртай найз залуугийнхаа хүсэлтээр ганцхан удаа хэрэглээд л бүх зүйл дуусаж байгаа тийм дүр. Хамгийн гол нь энэ бүтээлд мөн л аав, хүү хоёр шүүгч, гэмт хэрэгтэн болж тоглож буй. Тэд нэг бүтээлд ийм дүрүүдээр ороод ирэхээр бүтээлийн чанар, агуулга, дүрийн даац хэмжээ ямархан өндөр болж, үзэгчид ч хэчнээн дуртай байна гээч.

Алдар цуу, авьяас билгээрээ аархсан Цагааны Цэгмид хэмээх агуу хүмүүний удмын авьяастнууд цаашид ч олон төрж, чадварлаг, чанартай дүрүүдээрээ үзэгчдийн сэтгэлд хоногшсоор байна биз ээ.

УЛААН ЭРЭГ"-ИЙН МАНГАС МЯГМАРААС УЛАЙССАН ХАР ТАМХИЧИН ЖОЙНТ ХҮРТЭЛХ ДҮРҮҮД ТҮҮНИЙХ

АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд ergelt.mn хариуцлага хүлээхгүй.