Аялал жуулчлалын зургаан хувийн зээл ЖДҮХС шиг болжээ. “Том”-чууд хувь, хувьсгалын банкаараа дамжуулж, тэрбум тэрбумаар нь хувааж аваад дуусаж байгаа юм байна.

       Монголын улстөрчид жирийн иргэдийнхээ жижиг бизнесээ дунд болгож өргөжүүлэх, дунд бизнесээ том болгож хөгжүүлэх боломжийг хуугаараа хулгайлчихаад сууж байсан цаг. Ах, дүү, амраг садангийнхаа нэрээр ЖДҮХС-г цөлмөж, халаасаа зузаатгасныг нь бид харсан. Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, мэдээлэл ойр байгаагаа далимдуулан Долоон буудлын Должин эмээгийн, Дорнодод оёдлын цех ажиллуулдаг Доржийн бизнесийг хөл дээр нь босгох сангийн мөнгийг зээл нэрээр авчихсан гэсэн үг л дээ. Тухайлбал, Ерөнхий сайд Н.Учрал,  УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн, Д.Батчимэг, УИХ-ын гишүүн асан Х.Болорчулуун, Б.Саранчимэг, Б.Баттөмөр тэргүүтэй хүмүүс ЖДҮХС-аас зээл авсан байдаг. ЖДҮ-ийн эмгэнэлтэй түүхийг Аялал жуулчлалын зургаан хувийн зээл давтах нь.

Монгол Улсын Засгийн газрын 2025 оны тавдугаар сарын 22-ны өдрийн хуралдаанаар дөрвөн улирлын аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх, аялал жуулчлалын салбарт хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтаар хийгдэх дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтыг эрчимжүүлэх зорилгоор “Аялал жуулчлалын салбарыг дэмжих хөнгөлөлттэй зээл олгох тухай” 255-р тогтоолыг баталсан байдаг. Уг тогтоолоор аялал жуулчлалын салбарт үйл ажиллагаа эрхлэгчдэд арилжааны банкнуудын эх үүсвэрт тулгуурлан 6.0 хувийн хүүтэй, зургаан жил хүртэлх хугацаатай хөнгөлөлттэй зээл олгохоор болсон юм. Тэгвэл энэ зээлийг аж ахуй нэгжүүд эхнээсээ аваад эхэлжээ.

2026 оны байдлаар 71.94 тэрбум төгрөгийн зээл олгохоор шийдэгдсэн байна. Одоогийн байдлаар 28 аж ахуй нэгж Соёл, спорт, аялал жуулчлалын яамтай хяналтын гэрээ хийжээ. Тодруулбал,

1. Атаршим трейд” ХХК: 950 сая төгрөг

2. “Блью спот номадс” ХХК: 5 тэрбум төгрөг

3. “Галт халуун рашаан” ХХК: 675 сая төгрөг

4. “ДНДХ” ХХК: 555 сая төгрөг

5. “Дуут” ХХК: 1.5 тэрбум төгрөг

6. “Жамоторабэрү” ХХК: 1 тэрбум төгрөг

7. “Монгол технологи инвестмент” ХХК: 7 тэрбум төгрөг

8. “Өү Эн И март” ХХК: 3.5 тэрбум төгрөг

9. “Сод хан травел” ХХК: 7 тэрбум төгрөг

10. “Хан тэгри травел” ХХК: 2 тэрбум төгрөг

11. “Ханбүргэд хаан хоёр” ХХК: 3.5 тэрбум төгрөг

12. “Хасабэ-Интернэшнл” ХХК: 1 тэрбум төгрөг

13. “Эрдэнэтмолор-Эрдэнэ” ХХК: 1 тэрбум төгрөг

14. “Блак голд антрацит”: 1 тэрбум төгрөг

15. “Грийн гэйте трэйвел” ХХК: 2 тэрбум төгрөг

16. “Гялалзахын хөндий” ХХК: 500 сая төгрөг

17. “Испанихарш” ХХК: 7 тэрбум төгрөг

18. “Халиунтолгой” ХХК: 500 сая төгрөг

19. “Хөвсгөл трэйвэл” ХХК: 500 сая төгрөг

20. “Эйч Ти Эл гейтвэй” ХХК: 7 тэрбум төгрөг

21. “Эйч Ти Эл шанд тур” ХХК: 3.5 тэрбум төгрөг

22. “Баянхайрхан трэйд” ХХК: 650 сая төгрөг

23. “Борхойн бүрд” ХХК: 800 сая төгрөг

24. “Дэлгэрэх бүрд” ХХК: 960 сая төгрөг

25. “Премиум болор” ХХК: 2.35 тэрбум төгрөг

26. “Силк Роуд Интернейшэл” ХХК: 500 сая төгрөг

27. “Тэргүүн чансаа” ХХК: 4 тэрбум төгрөг

28. “УБЗБ” ХХК: 6 тэрбум төгрөгийн зээл авахаар болж, хяналтын гэрээ байгуулжээ. Дээрх зээлийг Худалдаа хөгжил, Хаан, Хас, Голомт, Капитрон, Богд, Ариг, М банк, Тээвэр хөгжлийн банк, Төрийн банкаар дамжуулан авах юм.

АЯЛАЛ ЖУУЛЧЛАЛЫН ЗЭЭЛЭЭС ХАМГИЙН ӨНДӨР САНХҮҮЖИЛТИЙГ “МОНГОЛ ТЕХНОЛОГИ ИНВЕСТМЕНТ” ХХК АВЧЭЭ

         Тэгвэл бид аялал жуулчлалын зургаан хувийн зээлнээс зээл авсан компаниуд эзэд хэн бэ гэдгийг цувралаар танилцуулж байна. Энэ удаад хамгийн өндөр санхүүжилт буюу долоон тэрбум төгрөг авсан “Монгол технологи инвестмент” ХХК-ийг танилцуулах болно.

“Монгол технологи инвестмент” ХХК-ийг Дамирангийн Баянзул гэгч эзэмшдэг. Гэхдээ энэ нь зөвхөн цаасан дээрх баримт. Харин цаад эзэн нь “Таванбогд”-ын Ц.Баатарсайханы төрсөн дүү “Од групп”-ын захирал Ц.Отгонбаатар. Учир  нь, Д.Баянзул нь газны дэлбэрэлтэд өртсөн “Глобал иннова” сургууль буюу Цагаачийн Отгонбаатарын эзэмшдэг “Интернэйшнл эдүкэйшн скүүл оф монголиа” ХХК-ийн Гүйцэтгэх захирлаар ажилладаг. Тус компани нь 2011 онд худалдааны зуучлалын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулахаар байгуулагдсан. Барилгын материалын үйлдвэрлэл эрхлэх, Төмөр замын суурь бүтэц үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөлтэй. 

Сонирхуулахад, Баянзүрх дүүргийн 26 дугаар хороонд газ тээвэрлэж явсан автомашин зам тээврийн осолд өртөж дэлбэрэлт болсон. Галын улмаас 60 айл гудамжинд гарч, 30 машин шатаж, долоон хүний амь эрсэдсэн юм. Орох, гарах гарцгүй стандартын бус орон сууц барьж, улсын комисст хүлээлгэж өгсөн “Эдү Апарт” хотхоны Ц.Отгонбаатарын компани барьсан байдаг.

Ц.ОТГОНБААТАР ГЭЖ ХЭН БЭ

      Тэгвэл бид энд Ц.Отгонбаатарын таагүй баримтуудыг хүргэх болно.Түүх судалбал, 2010 онд Баянзүрх дүүргийн (тухайн үеийн) 14 дүгээр хороо, Дүнжингаравын урд талд байрлах 1.5 га газрыг Тагнуулын ерөнхий газрын эзэмшилд шилжүүлж байжээ. Өөрөөр хэлбэл, “
Дүнжингарав”-ын дэлбэрэлтэд  өртөж шатсан стандартын бус баригдсан гэх “Эдү Апарт” цогцолбор хотхоны газар ТЕГ-ынх байсан гэсэн үг л дээ. Угтаа энэ газарт ТЕГ-ын төв байрыг барихаар төлөвлөж, зураг төсөл, төсөв нь батлагдаж, 2013 оны дөрөвдүгээр сараас барилгын ажлаа эхлүүлсэн байдаг аж. Хачирхалтай нь, 2013 оны арваннэгдүгээр сарын 30-нд ТЕГ-ын төв байрыг дуудлага худалдаанд оруулах шийдвэрийг Засгийн газар гаргасан байна. Энэ талаар тухайн үеийн Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг “Тагнуулын ерөнхий газрын барилгын ажил дутуу, дахин 10 гаруй тэрбум  төгрөг шаардлагатай гэнэ. Ийм боломж байхгүй. Энэ мэтчилэн төсвийн хөрөнгөөр баригдаж байгаа дутуу орхигдсон, ашиг тус багатай байшингуудыг дуудлагаар худалдана. ТЕГ-ын төв байрны цогцолбор"-ын дуусаагүй барилга, байгууламжийг нээлттэй дуудлага худалдаагаар борлуулна” хэмээн жиргэж байжээ. Ингээд 2014 оны хоёрдугаар сард дуудлага худалдаа зохион байгуулах шийдвэр албажиж гарсан байна. “Тагнуулын ерөнхий газрын төв байрны цогцолбор”-ын дуусаагүй барилга, байгууламжийг борлуулах дуудлага худалдаа нийтдээ зургаан удаа хойшилж, долоо дахь дээрээ зарагджээ. Дуудлага худалдааны анхны 13.5 тэрбум төгрөг байсан ч явцын дунд доод үнийг 10.8 тэрбум төгрөг болгон бууруулж байсан байна.

Хамгийн сүүлийн дуудлага худалдаа 2014 оны есдүгээр сарын 23-нд болж, дуудлага худалдаанд “Глобал Бридж” ХХК, “Интернэйшнл эдүкэйшн скүүл оф монголиа” ХХК оролцжээ. Уг хоёр компаниас хамгийн өндөр буюу 10.8 тэрбум 450 мянган төгрөгийн саналаар “Интернэйшнл эдүкэйшн скүүл оф монголиа” компани ялж, ТЕГ-ын төв байрын барилгыг худалдаж авсан байна. Тухайн үед тус барилгын ажил 80 хувьтай гүйцэтгэгдэж байсан бөгөөд таван корпусын барилгын газар шороо, суурь, каркас, ханын дүүргэлт, гадна  ханын дулаалга, гадна дотно шавардлага, дээвэр хийгдэж цонх суулгасан. Мөн 150 авто машины зогсоол бүхий газар доорхи байгууламжтай гадна цахилгааны болон шугам, дулааны шугам, цэвэр бохир усны шугам зэрэг ижненерийн шугам сүлжээний холболтын ажил бүрэн хийгдсэн байжээ. Ингэж ТЕГ-ын төв байрын барилга “Интернэйшнл эдүкэйшн скүүл оф монголиа” компанийн мэдэлд шилжсэн түүхтэй аж.

Дуудлага худалдаанд оролцсон хоёр компанийг судалж үзвэл,

      -“Интернэйшнл эдүкэйшн скүүл оф монголиа” ХХК нь 2014 оны есдүгээр сарын 2-нд байгуулагдсан. Өөрөөр хэлбэл, дуудлага худалдаа болохоос 21 хоногийн өмнө байгуулагдсан гэсэн үг. Тус компани гадаад худалдааны чиглэлээр Улаанбаатар, Баянгол, дөрөвдүгээр хороо, үйлдвэрийн төвийн бүс, ажилчны гудамж, 57 тоот хаяг дээр Цагаачийн Отгонбаатар гэж хүний нэр дээр анх үүсгэн байгуулагдаж байжээ. Одоо тус компанийн гүйцэтгэх захирлаар Сүхбаатарын Баатарзул ажилладаг бөгөөд эцсийн өмчлөгч нь Цагаачийн Отгонбаатар.

     -“Глобал Бридж” ХХК нь гадаад худалдаа, газар тариалан, мал аж ахуйн чиглэлээр 2007 оны нэгдүгээр сарын 9-нд үүсгэн байгуулагдаж байжээ. Ашгийн төлөө, Улаанбаатар, Баянгол, 24 дүгээр хороо, үйлдвэрийн төвийн бүс, 77/2 тоот хаягт бүртгэлтэйгээр үйл ажиллагаа явуулж байна. Сонирхолтой нь, "Глобал бридж" ХХК нь Цагаачийн Отгонбаатарын нэр дээр бүртгэлтэй байдаг. Эцсийн өмчлөгч нь Цагаачийн Отгонбаатар бөгөөд гүйцэтгэх захирлаар нь Цагааны Сүхбаатар ажиллаж байна.

Эндээс харвал, Цагаачийн Отгонбаатар нь өөрийн эзэмшлийн хоёр компаниараа дуудлага худалдаанд оролцож, ТЕГ-ын төв байрын барилгыг газартай нь хамт өөрийн эзэмшилдээ оруулжээ. Цагаачийн Отгонбаатар нь “Глобал бридж” ХХК, “Глобал финанс” ХХК, “Од групп” ХХК, “Глобал бридж констракшн” ХХК, “Глобал моторс” ХХК, “Глобал бридж групп” ХХК, “Монгол Технологи Инвестмент” ХХК, “ИЭСОМ” ХХК, “Глобал иннова сургууль” БСБ, “Глобал монтессори цэцэрлэг” БСБ, “Глобалбевериж” ХХК-ийг эзэмшдэг ажээ. Тэрбээр “Таванбогд” группийн захирал Цагаачийн Баатарсайханы төрсөн дүү. Хүмүүсийн сайн мэдэхээр “Ургац” гурилын үйлдвэрийн эзэн Ц.Отгонбаатар гэсэн үг.  Тэрбээр Ховд аймгийн Булган сумын уугуул, 2020 оны УИХ-ын сонгуульд Ардчилсан намаас Сэлэнгэ аймагт нэр дэвшихээр яригдаж байсан юм.

Монголын “толгой” баячуудын нэг хэрнээ л зургаан хувийн зээлээс долоон тэрбумыг тоншчихоод сууж байна.