СУИС-ийн Радио телевиз медиа урлагийн сургууль “Балдорж” сантай хамтран тав дахь жилдээ зохион байгуулж буй сэтгүүлзүйн бүтээлийн шүүмжийн уралдааны тэргүүн байрын шагнал хүртсэн Б.Баярбаясгалантай ярилцлаа. Тэрбээр өмнө нь “Эрдаакцдаа /редакц/ эргэн очихдоо юутай очих вэ” нэртэй шүүмжээр тус уралдаанд дэд байр эзэлж байсан бол энэ удаад “Ковид улстөрөөс ангид, хүнлэг сэтгүүл зүйг шаардаж байна” бүтээлээрээ тэргүүн байр эзэлсэн юм.

-МАНАЙ УЛС ЯМАР Ч АСУУДЛЫГ УЛС ТӨРТЭЙ НЯГТ ХОЛБОДОГ ЮМ БАЙНА-

-Юуны өмнө танд сэтгүүл зүйн бүтээлийн шүүмжийн уралдаанд тэргүүн байр эзэлсэнд баяр хүргэе. Баярын сэтгэгдлээсээ хуваалцахгүй юу?

        -Баярлалаа, СУИС-ийн Радио, телевиз медиа урлагийн сургууль Балдорж сантай хамтран зохион байгуулдаг Сэтгүүл зүйн шүүмжийн уралдаан энэ жил тав дахь удаагаа амжилттай зохион байгуулагдлаа. Би энэхүү уралдаанд гурав дахь жилээс нь оролцож эхэлсэн. Эхний жилдээ хоёрдугаар байр эзэлж байсан. Харин энэ жил тэргүүн байрын шагнал хүртсэндээ баяртай байна. Энэхүү шүүмжийн уралдаан таван жил тогтвортой зохион байгуулагдаж, цар хүрээ, хүртээмж нь улам нэмэгдсэн байна.

       Алс хол, хилийн чанадад ажиллаж, амьдарч байгаа миний бие хүртэл жил бүр энэхүү уралдаанд зориулж, өөрийн бүтээлийн чанарыг дээшлүүлж, бичвэрийн чадвараа нэмэгдүүлэхийг хүсдэг. Сэтгүүл зүйн шүүмж судлал бол энэ салбарын хөгжих ёстой өвөрмөц бичлэгийн төрөл зүйл. Шүүмж бичнэ гэдэг амаргүй. Ерөөс хангалттай баримт нотолгоо, судалгаа, маргашгүй үнэнийг дэлгэж гэмээнэ бусдын бүтээлийг шүүмжилнэ. Нөгөөтэйгүүр шүүмж судлалыг хөгжүүлэхээс гадна шүүмжлэлийг эерэгээр хүлээж авах чадвар тун чухал.

-Манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулаач?

        -Намайг Баяртогтохын Баярбаясгалан гэдэг. Би 2013 онд МУИС-ийг сэтгүүлч мэргэжлээр төгсөөд, одоо Франц Улсад гэр бүлийн хамт ажиллаж, амьдарч байна.

-Энэ жилийн шүүмж судлалын уралдаан “Ковидын үеийн сэтгүүл зүй” сэдвийн хүрээнд болсон. Үүнтэй холбоотойгоор ямар санаа дэвшүүлэн шүүмжээ бичсэн бэ?

     -Хоёр оныг дамжин хүн төрөлхтнийг хамарсан цар тахал Европ тивд олон мянган хүний амийг авч одсон. Дэлхийн бүх улс орны ард түмний амьдралд энэ өвчин нөлөөлсөн. Зөвхөн Монголын ч гэлтгүй дэлхийн сэтгүүл зүй ковидын нөлөө хүн төрөлхтөнд хэрхэн нөлөөлж, бидний амьдрал яаж өөрчлөгдөж байгааг өдөр бүр мэдээлсэн. Одоо ч энэ халдварт өвчин бүрэн арилаагүй байна.

     Миний хувьд цар тахлын үеэр Франц болон Монголын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр мэдээллийг хүлээн авч байсан. Ийнхүү мэдээллийг хүлээн авч байхад надад нэг зүйл тод мэдрэгдсэн. Тэр нь Франц Улсын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр мэдээлэл авахдаа би ямар нэгэн байдлаар энэ улсын Засгийн газрыг буруутгах ч юм уу, улс төртэй холбогдолгүйгээр хүлээн авч байсан. Харин Монголын хэвлэл мэдээллээр цар тахлын тухай мэдээллийг хүлээн авахдаа улс төртэй холбон бодох, Засгийн газрыг буруутгах, төр засгийн үйл ажиллагаатай уялдуулах мэдрэмж төрж байсан нь манай улс ямар ч асуудлыг улс төртэй нягт холбодог юм байна гэдгийг ойлгосон хэрэг юм.

   Хоёрдугаарт, ковидын  үеийн сэтгэл зүй бол хүний эрх, эрх чөлөө гэдгийг сэтгүүлч маш торгон мэдэрч, бусдад мэдээлэх үүрэгтэй. Энэ асуудалд Монголын сэтгүүл зүй хэрхэн хандав, яаж ажиллав, цаашид юунд анхаарах ёстой вэ гэдэг асуудлыг хөндөн шүүмжээ бичсэн.

Ковидын  үеийн сэтгэл зүй бол хүний эрх, эрх чөлөө гэдэг сэдвийг маш торгон мэдэрч бусдад мэдээлэл бэлтгэх үүрэгтэй 

-Францад суугаа монголчуудын амьдралд коронавирус хэрхэн нөлөөлж байна вэ?

         -Францад байгаа Монголчуудын хувьд бусдын л адил эдийн засаг, эрүүл мэндийн түвшинд энэ өвчний нөлөөнд автаж байгаа. Коронавирусийн хор нөлөө бол тодорхой. Харин энэ өвчин хүн төрөлхтөнд олон зүйлийн утга учир, мөн чанарыг ойлгуулсныг бодож үзэх хэрэгтэй. Тухайлбал, зөв амьдрах, эх дэлхийгээ хайрлах, хүн хүнээ хүндлэн дээдлэхийн ухааныг өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд бид нүдээр харж, биеэр мэдэрлээ шүү дээ.

-Та яагаад сэтгүүлч мэргэжлийг сонгосон бэ?

               -Сэтгүүлч мэргэжлийг багаасаа дурлаж байгаад л сонгосон. Сонголтондоо эзэн байхыг, мэргэжлийнхээ боол болохгүйг хичээж явдаг. Сэтгүүлч хүний үзэгний үзүүрт бусдын амьдрал яригдаж байдаг. Хэдий харь газарт мэргэжлээрээ ажиллаж чадахгүй байгаа ч үргэлж мэргэжлийнхээ дагуу өөрийгөө хөгжүүлж байхыг хүсдэг. Бичиж, уншиж л байвал миний хувьд жаргал ундардаг. Сэтгүүл зүй бол нийгмийн эмч. Дөрөв дэх засаглалын хэмжээнд олон нийт энэ салбарыг хүндэлж, итгэж байдаг. Тиймээс хүлээн авагчдын итгэлийг үргэлж хүндэлж байх хэрэгтэй.

Сэтгүүлч хүний үзэгний үзүүрт бусдын амьдрал яригдаж байдаг