Жил бүр ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын сурах бичигтэй холбоотой асуудал үүсдэг. Харин энэ жил сурагчдын сурах бичиг хүртээмжтэй байгаа эсэх талаар Боловсролын ерөнхий газрын сурах бичгийн хангалт, зохицуулалт хариуцсан ахлах мэргэжилтэн Н.Оюунбатаас тодрууллаа.

-2024-2025 онд хэчнээн сурах бичиг хэвлэсэн бэ. Сурах бичгийн хүртээмж хэдэн хувьтай байгаа талаар мэдээлэл өгөхгүй юү?

    -Энэ оны хоёрдугаар сард тендерээ зарлаад дөрөвдүгээр сард хэвлэлийн компаниудтай гэрээ хийж, тавдугаар сард номуудаа хэвлүүлж, зургадугаар сараас сурах бичгийн түгээлтээ хийж дууссан. Тэгэхээр энэ жил сурах бичгийн хэвлэлттэй холбоотой асуудал үүсээгүй. 1-5 дугаар ангийн сурагчдад 24 нэр төрлийн 658 мянган сурах бичгийг улсын төсвийн хөрөнгөөр хэвлүүлсэн бол 6-11 дүгээр ангийн сурагчдад 3.0 тэрбум төгрөгийн 1.1 сая сурах бичиг хэвлүүлсэн. Энэ жил нийт 5.4 тэрбум төгрөгөөр 1.8 сая ном хэвлүүлсэн гэсэн үг. Жил бүр захиалгын дагуу ном хэвлүүлэх төсөвт багтаан сурах бичиг хэвлүүлдэг. Өнгөрсөн жилүүдэд хичээл эхлэхтэй зэрэгцэн сурагчдад ном нь очоогүйгээс болж асуудал үүсдэг байсан бол энэ жил зургадугаар сарын 30-н гэхэд төрийн болон төрийн бус 800 орчим сургуульд сурах бичгээ хүргэсэн.

-Нэг ангид дунджаар хэчнээн ном хувиарлагдаж байгаа вэ?

   -Тухайлбал, энэ жил Архангай аймагт нэгдүгээр ангид 6509 ширхэг ном хүргэгдсэн. Тус аймгийг 30 сургуультай гэж үзвэл, нэгдүгээр ангийн сурагч нэг бүрд Монгол хэл, Математик, Бэлтгэл хүүхэд бүрийн тоогоор очсон. Харин бусад ангийн сурагчдад ном тодорхой хэмжээний тоотой очдог.  Жишээлбэл, Архангай аймгийн хэмжээнд II ангийн монгол хэлний ном 270 ширхэг очиж байна. Тэгэхээр бид сүүлийн таван жилийн хэвлэлтээрээ сурагчийг номоор хангана гэж үздэг. Сүүлийн таван жилийн хэвлэлтээр сурах бичгийн хангалтыг тооцдог. Хамгийн гол нь, тухайн жилийн төсөвт багтааж сурах бичиг хэвлэдэг гэдгийг эцэг, эхчүүд ойлгох хэрэгтэй. Улсын хэмжээнд III ангид 80 мянга орчим хүүхэд байлаа гэхэд, таван жилийн дотор монгол хэлний 80 мянган номтой болно гэсэн үг.

-Сурах бичиг дамлан зарах асуудал жил бүр гардаг. Үүнийг Боловсролын ерөнхий газраас хэрхэн зохицуулж байгаа вэ?

  -Дамлан зардаг асуудлыг цэгцлэхийн тулд сурах бичгийг цахимаар худалдаалах асуудлыг шийдвэрлэсэн. Өөрөөр хэлбэл хуулинд сурах бичгийг худалдаалах асуудал орсноор зохицуулалт хийсэн гэсэн үг. Өнгөрсөн жилийн аравдугаар сараас сурах бичгийг худалдах ажлыг эхлүүлсэн. Өөрөөр хэлбэл, 1-12 дугаар ангийн сурагчид болон эцэг, эхчүүд нь цахимаар ном захиалан авах хүсэлтэй бол www.APLUS.mn хаягт хандан сурах бичгээ тухайн сургууль, ангийн багшаар нь дамжуулан авах боломжтой болсон. Ингэснээр сурагчид дамлан зарж буй хэт үнэтэй сурах бичиг авах шаардлагагүй болж байгаа юм. Онлайнаар захиалж буй сурах бичиг  нэг бүрийн үнэ 2900-9800 төгрөгийн үнэтэй байгаа. Мөн заавал  сурах бичиг худалдаж авахгүйгээр онлайнаар номоо үзэж болно. Жишээ нь medle.mn дээр I-XII ангийн бүх сурах бичиг ном хэлбэрээр тавигдсан тул дунд, ахлах ангийн сурагчид medle.mn ээр ороод сурах бичгээ харах бүрэн боломж бүрдсэн.

-Боловсролын ерөнхий газар сурах бичиг хэвлүүлэхээр ямар компаниудтай хамтран ажилладаг вэ?

   -Манайх жил бүр нээлттэй тендер зарладаг. Хуулийн дагуу тендерийн бичиг баримтаа бүрдүүлж, сонгон шалгаруулалтад оролцож болно. Манайхтай 7-8 хэвлэлийн компани хамтран ажилладаг. Энэ жил “Мөнхийн үсэг”, “Соёмбо принт”, “Улаанбаатар принт”, “Бит пресс”  “Бест колор интернэшнл” гэх таван компани шалгарсан. Бага ангийн сурагчид 30 гаруй нэрийн, дунд, ахлах ангийн сурагчид 124 нэрийн сурах бичиг хэрэглэдэг. Хуулиараа бага ангийн сурагчдыг үнэ төлбөргүй номоор хангана гэж  заасан тул тус сурах бичгийн хэвлэлийн зардлыг улсын төсвийн санхүүжилтээс гаргадаг. Мөн бага ангийнхны сурах бичгийн хангалт 93-98 хувьтай байгаа.