-ХУРДАН УНШЛАГЫН ДЭЛХИЙН АВАРГААС МӨНГӨН МЕДАЛЬ ХҮРТСЭН АНХНЫ МОНГОЛ ТАМИРЧИН БОЛСОНДОО БАЯРТАЙ БАЙНА-

Хурдан уншлагын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож мөнгөн медаль хүртсэн нь Монголын анхны тамирчин, Оюуны спортын олон улсын хоёрдугаар зэргийн шүүгч, дасгалжуулагчБ.Баасандоржтой ярилцлаа. Тэрбээр 30 мянган үгтэй бүтэн номыг 38 минутад уншсан буюу нэг минутад 815 үг уншиж, 90 хувь ойлгосон гэж үнэлүүлжээ.

-Танд энэ өдрийн мэнд хүргэе. "Оюуны Олимп"-ын хурдан уншлагын тэмцээнээс мөнгөн медаль хүртсэнд баяр хүргэе. Сэтгэгдлээсээ хуваалцахгүй юу?

-Хурдан уншлагын ДАШТ-д оролцсон Монголын анхны тамирчин болоод зогсохгүй, амжилт гаргасандаа баяртай байна. Оюуны спортын хурдан уншлагын төрөл Монголд сургалтаар ордог ч спортын түвшинд хөгжиж амжаагүй байгаа. 13 орны 47 тамирчинтай өрсөлдөж, минутад 815 үг уншиж, шалгалтаар 90 хувийг нь ойлгосноо баталснаар мөнгөн медаль хүртсэн.

-Огт уншиж үзээгүй номыг богино хугацаанд унших амаргүй байв уу, нийт хэдэн хуудас ном уншсан юм бэ?

-Урьд өмнө нь хэзээ ч олон нийтэд гараагүй зохиолыг шалгуулагчид уншдаг. Өөрөөр хэлбэл тус тэмцээнд зориулж шинээр зохиол бичдэг гэсэн үг л дээ. Үүнийгээ оролцогчдын улсынх нь хэлээр орчуулан хүргэдэг. Энэ жил анх удаа Монгол хэлээр орчуулсан, 160 хуудастай 31 мянга гаруй үгтэй байсан юм билээ. Латин хэл дээрээ бол 28 мянга гаруй үгтэй байсан ч манай хэлний үгийн сан баялаг учраас тэгж олон үгтэй болж орчуулагдсан байсан. Тэмцээн ер нь хоёр цагийн хугацаанд тус номыг уншиж дуусгаад, 30 минут 20 асуулт бүхий шалгалт өгч ойлголтоо шалгуулна. Тэгэхээр зүгээр хурдан уншаад өнгөрөх бус ойлгох шаардлагатай болж байгаа юм. Миний хувьд номыг 38 минутад бүрэн уншиж дуусгасан.

-Анх удаа Монгол хэлэнд хөврүүлсэн учраас утгын алдаатай зүйл байв уу?

-Би 32-35 минутад бүрэн уншиж дуусгана гэж төлөвлөсөн байсан. Гэхдээ оруулга ойлгомжгүй байсан учраас цаг их алдсан л даа. Ерөнхий утга байхаас өгүүлбэрийн бүтэц алдагдсан байсан. Сүүлийн 60 гаруй хуудас бүр илүү үг, үсгийн алдаатай байсан. Үүнээс гадна асуулт ч ойлгомжгүй байсан. Нэг асуултыг үнэхээр ойлгоогүй учраас “Би энэ асуултыг үнэхээр ойлгосонгүй” гэж бичээд өгсөн.

-Эх хэлээр маань алдаатай орчуулсан байгааг хараад эмзэглэсэн үү? 

-Дэлхий нийтийн хэл биш учраас энэ төрлийн алдаа гарсан байх. Цөөнхийн хэл шүү дээ. Тэмцээнээ дуусгаж гарч ирчхээд тус тэмцээнийхээ төлөөлөгч нь болж, бусад тамирчдынхаа эрх ашгийг хангах үүднээс хяналт тавих хэрэгтэйг ойлгосон.

-Таны хувьд ой тогтоолтын спортоор хэзээнээс хичээллэж эхэлсэн бэ, яагаад энэ чиглэлээр суралцах болов?

-2009 онд ахынхаа санал болгосноор ой тогтоолтын сургалтад хамрагдаж эхэлсэн. Сургалтад сууж эхэлсэн эхний өдрөөс огт өөр ертөнцөд хөл тавьчихсан юм шиг санагдсан. Учир нь, цээжлэхийн сайхныг, түүнийгээ санах үеийн гоё мэдрэмжийг мэдэрсэн. Тэр цагаас хойш Оюун ухааны академитайгаа холбоотой байж багшилж, анхны өсвөрийн тамирчдыг бэлдсэн. Анх хүүхдүүдэд багшлахдаа эхлээд өөрөө тус тэмцээнүүдэд оролцож, өөрийгөө харуулах ёстой гэж бодсон. Гэхдээ өөрөө тэмцээнд бэлдэж, хүүхдүүдэд багшлахаар бидний амжилт, гүйцэтгэл 50 хувьтай л гаргахаар байсан учраас өөрийгөө хойш нь тавьж, хүүхдүүдээ заасаар байсан. Гэхдээ сэтгэлийн мухарт орохыг хүссэн тэмцээндээ энэ жил оролцож амжилт гаргалаа. Ингээд одохоор 10 гаруй жил оролцохыг хүсэж, мөрөөдсөн тэмцээндээ орсон байна.

-Ингэж олон жил сэтгэлдээ тээсэн тэмцээндээ амжилттай оролцсоны дараа, шагнал гаргаж байх үеийн мэдрэмж ямар байсан бэ. Тухайн үед юу бодогдов?

-Сэтгэл дүүрсэн мэдрэмж, “боллоо, болчихлоо” гэсэн бодол төрсөн. Тэмцээнд оролцох үеийн догдлол, сандрал байхгүй болчихсон байх гэж бодтол үгүй байсан. Өмнө нь тэмцээнд ороход авдаг байсан сандрал, догдлолоо мэдэрсэн. Амьдралдаа нэг сайхан дурсамж нэмсэн. Тэр дундаас хамгийн чухал нь гурван хүүхдэдээ үзүүлэх юмтай очиж, бахархал нь болсондоо  баяртай байлаа.

-Ингэж богино хугацаанд уншсан номыг хэр хугацаанд санадаг вэ?

-Хангалттай урт хугацаанд санаж чадна. Миний хамгийн дуртай зүйл ном унших, хэдийгээр бусад номд дурлагчдаас хожуу ном унших дуртай болсон ч тун олон ном уншсан. Тэмцээндээ бэлдэхдээ би ном унших учраас бэлтгэлээ хийх хамгийн дуртай.

-Манай тамирчид ой тогтоолтын спортод гаргаж байгаа амжилтаараа дэлхийд гайхагдаж байна шүү дээ. Ийм амжилттай яваа шавь нараа харах үеийн багшид ямар мэдрэмж төрдөг вэ?

-Би багш болохгүй гэж боддог байлаа. Манай удамд багш мэргэжилтэй хүн олон бий. Эмээ дээрээ өссөн учраас багшийн ажлын хэцүү зүйлсийг олон харсан. Гэхдээ хийхгүй гэж бодсон зүйлээ хүн хийчихдэг шүү дээ. Одоо бол шавь нарынхаа амжилтаар л бахархаж амьдарч байна. Тавьсан зорилгодоо хүрч байгааг нь харахаар нүдэнд нулимс дүүрээд ирдэг. Гэхдээ миний хувьд баяртай мөчөөс нь илүүтэйгээр зорилгодоо хүрч адаагүй, хүссэн амжилтаа үзүүлээгүй тэр гунигтай мөчид нь хамт байж, түшиг нь байхыг хичээдэг.

-Танд одоо өөрийгөө сорихыг хүссэн тэмцээн байна уу?

-Оролцохыг хүссэн бүх тэмцээндээ оролцсон. Ой тогтоолтын тэмцээнд оролцох талаарх бодлоо орхисон. Гурван хүүхдэдээ цаг гаргахыг хүсэж байна. Үүнээс гадна тэмцээндээ оролцохын тулд бүтэн цагаар бэлтгэл хийх шаардлагатай болдог учраас энэ төрлийн тэмцээнд оролцохоо больсон.