Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн газраас www.egazar.gov.mn веб сайтыг хэрэглээнд нэвтрүүлж, иргэн төрийн байгууллага хоорондын газартай холбоотой бүхий л харилцааг хөнгөвчилж эхлээд буй. Тэгвэл мөн уг веб сайтыг түшиглэн аливаа хот суурингийн газрын үнэлгээг тодорхойлох шинэ системийг нэвтрүүлэн ажиллаж эхэлжээ. Ингэснээр газрын үнийн хэт хөөрөгдхөөс сэргийлэх, газрын суурь үнийг бодитоор тогтоох, иргэн өөрийнхөө газрын үнэлгээг төвөггүй мэдэх гэх мэт боломжуудыг болгож байгаа юм. Энэ талаар Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн газрын Кадастрын хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн Х.Оюунбаяраас тодрууллаа. 

- Эхлээд газрын суурь үнэлгээний талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?

- Газрын харилцааны салбар хөгжихийн хэрээр үнэлгээ чухал асуудал болж байна. Үнэлгээ гэдэг маань эрэлт, нийлүүлэлтийн зарчмаар явж байдаг. Манай улсын хувьд газрын суурь үнэлгээг Засгийн газраас баталдаг. Бид сүүлийн жилүүдэд газрын суурь үнэлгээг илүү бодитой тогтоох талаас нь ажлууд хийж байна. Үүний жишээ нь газрын арилжааг цуглуулаад, арилжааны үнэнд тулгуурласан суурь үнэлгээг тогтоох чиглэлээр ажиллаж байна.

- Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн газраас газрын үнэлгээг илүү бодитой тогтоох чиглэлээр шинэ систем нэвтрүүлээд байгаа. Энэ талаар тодорхой мэдээлэл өгөхгүй юу?

- Бид 2020 онд олон улсад газрын үнэлгээг хийхэд ашигладаг масс үнэлгээний аргазүйг нэвтрүүлсэн. Энэ нь цөөхөн хэдэн газрын үнэлгээг мэдэж байгаа тохиолдолд бусад бүх газрын үнэлгээг хийх боломжтой арга юм. Техник технологи үсрэнгүй хөгжиж буй энэ цаг үед аль болох хүнээс хамаарахгүйгээр тооцоолол хийх боломжийг олгож байгаа.

- Тэгэхээр газрын үнэлгээ илүү бодитой болж байгаа гэсэн үг үү?

- Тийм. Зах зээл дээр арилжаалагдаж байгаа үнэтэйгээ уялдуулаад илүү бодитой суурь үнэлгээг Засгийн газраас тогтооно гэсэн үг. Анх 1997 онд газрын суурь үнэлгээг тогтоосон байдаг. Уг үнэлгээг 20 жилийн дараа буюу 2018 онд шинэчилсэн. Ингэхдээ бүсчилж тогтоож өгсөн. Байршил, зориулалтаасаа хамаарч ялгавартай тогтоож өгсөн байдаг.

- Газрын үнэлгээг ямар хүчин зүйлүүд өсгөдөг вэ?

- Улаанбаатар хотын хувьд хамгийн чухал зүйл бол байршил. Хотын төв рүүгээ байх тусмаа буюу инженер, нийгмийн дэд бүтэц нь хангагдсан байх тусмаа л илүү үнэтэй болдог гэсэн үг.

- Иргэд өөрийнхөө газрыг үнэлүүлье гэвэл хаана хандах ёстой вэ?

Ямар зорилгоор үнэлгээ хийлгэх гэж байгаа вэ гэдгээсээ хамаарна. Барьцааны зорилгоор уу, эсвэл арилжаалах зорилгоор уу, санхүүгийн тайланд бүртгэх зорилгоор уу гэдгээс хамаарна гэсэн үг. Ерөнхийдөө бол хөрөнгийн үнэлгээний тухай хуулиараа мэргэшсэн үнэлгээчнээр үнэлүүлэх шаардлагатай байдаг. Манай www.egazar.gov.mn гээд цахим сайт байгаа. Энэ вебсайтаас ойролцоо үнийг харах боломжтой. Энэ платформ дээр зах зээл дээр арилжаалагдаж байгаа бүх үнийн мэдээллийг цуглуулж, орон зайн дүн шинжилгээ хийж байна. Жишээлбэл, Ар гүнтийн зусланд газар дунджаар ийм үнэтэй байна гэдэг тойм мэдээллүүдийг оруулсан байгаа.

 

 

2021 оны I дүгээр улирлын байдлаар Газрын биржийн цахим системд нийслэлийн 1788 газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнийн мэдээ бүртгэгдсэн байна. Бүртгэгдсэн газар, үл хөдлөх эд хөрөнгийн үнийн мэдээнээс гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай 1517, худалдаа үйлчилгээний зориулалттай 95, хөдөө аж ахуйн зориулалттай 44, үйлдвэрлэлийн зориулалттай 132 үнийн мэдээ тус тус эзлэж байна. 

 

Газрын зах зээлийн үнийн мэдээ цуглуулсан байдал (Нийслэлд)

 

Газрын зах зээлийн үнийн мэдээний эзлэх хувь

 

      Үүнээс Сонгинохайрхан, Хан-Уул дүүргүүдэд газрын эдийн засгийн эргэлт сайн  байгаа нь газар нутгийн хувьд өргөжин тэлэх нөцөл нь бусад дүүргүүдээс илүү боломжтой байна. Багахангай дүүрэгт одоогийн байдлаар Газрын биржийн цахим системд газрын үнийн мэдээ бүртгэгдээгүй бйна. 

 

1 м.кв газрын зах зээлийн дундаж үнэ (Нийслэлд)

Гэр бүлийн хэрэгцээний газрын хувьд хотын төвдөө ойр болох тусам газрын үнэ нь өндөр байна. Сүхбаатар дүүргийн хувьд гэр бүлийн хэрэгцээний нэг айлын 0,07 га хөрөнгө оруулалт хийсэн газар дунджаар  37 100 000 төгрөг, хөрөнгө оруулалт хийгдээгүй 0,07 га газар 9 870 000 төгрөг байгаа бол хотын алслагдсан дүүрэг болох Багануурт хөрөнгө оруулалт хийгдээгүй  0,07 га газар 2 660 000 төгрөг байна.

 

Хөдөө аж ахуйн зориулалттай газар, үйлдвэрийн зориулалттай газрын үнийн хувьд нийслэлд харьцангуй  өндөр үнэтэй байна. 

     

Мөн Сүхбаатар, Чингэлтэй, Сонгинохайрхан дүүргүүдийн гэр бүлийн хэрэгцээний зуслангийн зориулалттай газрын зах зээлийн үнэ тухайн байршил, засмал зам, төвийн шугамтай холбогдсон эсэхээсээ шалтгаалан үнийн зөрүүтэй байна. Тухайлбал, Сэлхэд гэр бүлийн хэрэгцээний зуслангийн зориулалттай 0,07 га газрын хөрөнгө оруулалт хийгдээүй үнэ 12 985 000 төгрөг, Гүнтэд 0,07 га газрын үнэ 5 040 000 төгрөг байна.                                                   

 

Газрын зах зээлийн үнийн мэдээ цуглуулсан байдал (oрон нутагт)