-БНХАУ, БНЭУ-ЫН ХУДАЛДАН АВАЛТ БАГАСАЖ, АЗИД НҮҮРСНИЙ ҮНЭ УНАЖ БАЙНА-

Европ тивд эрчим хүчний хямрал буурч, зах зээлд өвлийн эрэлтийн үе өнгөрснөөс Азид нүүрсний үнэ огцом унаж байна. Ингэхдээ томоохон цахилгаан станццуудад ашигладаг нүүрсний агуулга хамгийн сул түвшинд хүрчээ. Ньюкасл боомт дахь Австралиас импортлодог нүүрсний үнэ тонн нь 129.87 ам.доллар болтлоо унаж, өнгөрсөн долоо хоногийн хамгийн муу үзүүлэлт болсон. Дээр дурдсан ангиллын нүүрсийг БНЭУ-ын нийтийн аж ахуйн нэгжүүд авах нь олонтаа ч 2020 оны цар тахлын үеийн дипломат маргааны улмаас Бээжин Австралийн тус ангиллын нүүрсийг сонирхох болсон юм. Тэр үеэс хойш БНХАУ-д тавьсан хоригийг цуцалж, БНХАУ ОХУ-ынхаас хямд, ижил чанартай нүүрс импортлохын тулд Австралийг эрчим хүчний нүүрсний гол түншээ болгосон байдаг.

Ньюкаслын боомтод өндөр чанартай нүүрсний ханш ч мөн унаж, тонн тутмынх нь индекс 307.48 ам.доллар болсон нь өнгөрсөн оны дөрөвдүгээр сараас хойших хамгийн хамгийн муу үзүүлэлт болсон. Мөн тус ханшийн индекс нь өнгөрсөн оны есдүгээр сарын эхэнд 442.89 ам.долларт хүрсэн дээд амжилтаас нь 31 хувиар унасан үзүүлэлт юм.

                                      Австралиас гаралтай өндөр чанарын эрчим хүчний нүүрсийг Япон, БНСУ ч сонирхдог. Зүүн Азийн хоёр орон ихэвчлэн Австралитай гэрээний үндсэн дээр худалдан авах журмаар нүүрс авдаг бөгөөд зах зээл дэх суурь үнийн дүнгийн нэг хэсгийг эзэлнэ. Цар тахлын үед Австрали нүүрсний экспортоор тэргүүлэгч байр сууриа алдаж, нэг байр ухарсан бол өдгөө дэлхийн экспортын нүүрсийг Индонези тэргүүлж, дайн, геополитикийн асуудалтай байгаа ч ОХУ гуравдугаар байраа хадгалж үлдсэн. Гэсэн ч 2023 он гарснаас хойш дэлхийн нүүрсний экспортыг тэргүүлэгч Индонезийн нүүрсний чанар муудсан нь олон улсын анхаарлыг татаж байна. Индонезийн 4200 ккал/кг-ын өндөр чанартай нүүрс тонн нь 80.39 ам.доллар болж, өнгөрсөн оноос хойших хамгийн муу амжилтаа үзүүллээ.

-ОРОСЫН БАЙГАЛИЙН ХИЙ ТАСАЛДСАН ЕВРОП ТИВ "УЛАМЖЛАЛТ ТҮЛШ"-ЭЭР БОГИНО ХУГАЦААНЫ СЭРГЭЛТ ҮЗҮҮЛНЭ ГЭВ-

ОХУ, Украины дайнтай холбоотойгоор ОХУ-аас Европ тивд нийлүүлэх байгалийн хийн сүлжээ зогссон. Тэгвэл Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн мэдээлснээр цахилгаан эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн хүчтэй өсөлтийг эсрэгээр нь ашиглаж, нөөц эрчим хүчний эх үүсвэрийг хэсэгчлэн солих боломжтой талаар мэдэгдэв.

Олон улсын эрчим хүчний агентлагаас тасалдсан байгалийн хийн эрчим хүчний үүсвэрийг нүүрсээр солих нь хямд тусахыг онцолжээ. Энэ талаар ОУЭХА-ийн эх сурвалж "Ойрын ирээдүйд байгалийн хийн үнэ тогтворгүй байх учир салхи, нүүрсний цахилгаан эх үүсгүүр Европт олширно" гэсэн байна. Одоогоор Ази тивд ханш нь унаад байгаа ч 2025 он хүртэл нүүрсний ханш байгалийн хийн үнээс илүү зах зээлд өрсөлдөх чадвартай байх аж.

Европын хэд хэдэн орон болон ОУЭХА-ийн шийдвэр Оросын байгалийн хийг ашиглан нүүрснээс татгалзах өнгөрсөн жилүүдийн таамгыг эвдэв. Энэ асуудалд Болгар хүртэл оролцож, өнгөрсөн жилүүд нүүрсний шилжилтийн төгсгөлд болж болзошгүй анхааруулаад байсан. Гэсэн ч Европ тив даяар өрнөж буй эрчим хүчний нүүрсний сэргэлт богино хугацаанд үргэлжлэх төлөвтэй байгааг шинжээчид онцолж буй учир Европын холбоо олдсон хугацаандаа эрчим хүчний сэргэл хийхээр төлөвлөж байгаа гэнэ.

-АМЕРИК ТИВД НҮҮРС СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧНЭЭС ИЛҮҮ "ОД" БОЛЖ БАЙНА-

Эдийн засгийн чадавхаа сэргээгдэх эрчим хүчээр босгосон Америк тивд сүүлийн жилд нүүрсний үйлдвэрүүд идэвхтэй ажиллаж эхлэв. Энэ хугацаанд идэвхтэй ажиллаж буй нүүрсний үйлдвэрүүдийн бараг 99 хувь нь нарны болон салхины сэргээгдэх эрчим хүчнээс илүү үнэтэй байгааг хэвлэлүүд онцолж байна.

Өнгөрсөн онд АНУ-ын Инфляцийг бууруулах тухай хуулийн дагуу сэргээгдэх эрчим хүчний өртгийг бууруулах арга хэмжээ авсан. Америкийн сэргээгдэх эрчим хүч Зүүн Европт ид өрнөж буй геополитикийн нөхцөл байдлаас хол байсан ч, "хамаагүй хямд" гэх нүүрсний эх үүсвэртэй цахилгаан станцууд "мода"-нд орж, өнгөрсөн онд АНУ-ын 210 нүүрсний үйлдвэрийн орлого огцом нэмэгдсэн гэнэ.

                                           Дээр дурдсан судалгааг хийсэн "Energy Innovation" компанийн шинжээч Мишель Соломон энэ тухай "Өндөр үнэтэй ч нүүрс нь сэргээгдэх эрчим хүчний дэргэд  зах зээлд өрсөлдөх чадвартай" гэжээ. Өнгөрсөн 2022 онд АНУ-д Инфляцийн бууруулах тухай хуулийн дагуу хэрэгжүүлсэн 370 тэрбум ам.долларын татварын хөнгөлөлт болон цэвэр эрчим хүчний дэмжлэг явуулсан. Америкт сэргээгдэх эрчим хүч мегаватт цаг тутамд 24 ам.доллар байдаг бол нүүрсний эх үүсвэртэй цахилгаан станц мегаватт цаг тутамд 36 ам.долларын ханштай байх аж. Уг асуудалд олон нийт "Инфляцийг бууруулах тухай хууль нүүрсний бизнесийн орлогыг түргэсгэж байгаа"-д шүүмжлэлтэй хандаж байна. Хамгийн сүүлд 2007 онд Америк тивд оргил үедээ хүрч байсан нүүрсний эх үүсвэртэй эрчим хүч эргэн "хөл орж", үйл ажиллагаа явуулж буй газрынхаа 60 хүртэлх хувийг цахилгаанаар хангах болжээ. Америк тивийн хэмжээнд 2021 онд нүүрсний үйлдвэрлэл 55 хувиар буурч, уул уурхайн ажлын байр хоёр дахин буураад байсан ч нүүрсний бизнес, зах зээл Америкт эргэн томорч эхлэв.