Хөгжлийн банкнаас санхүүжүүлсэн төсөл, хөтөлбөрийн хэрэгжилт, үр дүн, зээл олголт, эргэн төлөлтийн явцыг хянан шалгах үүрэг бүхий түр хороо УИХ-ын 2022 оны дөрөвдүгээр сарын 15-ны өдрийн 14 дүгээр тогтоолоор байгуулагдсан. Тус хянан шалгах түр хороо Нотлох баримтыг шинжлэн судлах хоёр дахь шатны сонсголыг явуулсан.

      Тэгвэл Хөгжлийн банкны гүйцэтгэх захирлын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч  Н.Мандуул цаг үеийн асуудлаар “Улаан бал” нэвтрүүлэгт ярилцлага өглөө. Н.Мандуул Хөгжлийн гүйцэтгэх захирлаар 2021 оны наймдугаар сард томилогдсон билээ.

    Тэрбээр “Иргэний шүүхэд 43 хэрэг, Эрүүгийн шүүхэд нэг хэрэг шалгагдаж байна.  Улс төр, бизнес, банкны бүлэглэлийн сүлжээ Хөгжлийн банкийг ийм байдалд хүргэсэн гэж харж байна. Хянан шалгах түр хороо байгуулагдаж, хуулийн дагуу Хөгжлийн банкны нээлттэй сонсгол явууллаа. Хөгжлийн банкнаас шинжээч нарт баримт материал хүссэн үед нь гаргаж өгч, дэмжиж ажилласан. Шинжээч нар бүх баримт дээр үндэслэн тодруулах шаардлагатай гэрчүүдийг  дуудсан. Олон улсад энэ төрлийн парламентын сонсголын жишээ байдаг. Үүнийг Монгол Улсад анх удаа хэрэгжүүллээ гэж харж байна. Иргэдэд ч тодорхой хэмжээний ойлголт өгсөн гэж ойлгож байгаа” гэв.

Ингээд түүний ярилцлагаас онцлох эшлэлүүдийг түүвэрлэн хүргэж байна.

• Жил гаруйн хугацаанд 63 зээлдэгчтэй 1000 орчим уулзалт хийсэн. Тэдний зарим нь буруу байх магадлалтай. Нэг талдаа  банк ажлаа сайн хийгээгүй байх. Тухайн үеийн материалуудыг үзэхэд улс төрийн нөлөөтэй гарсан зээлүүд дийлэнх хувийг нь эзэлж байна.
• “Буян” компанийн захирал Б.Жаргалсайхан хэдэн хувийн хүүтэй зээл авсан гэх мэдээлэл нь байхгүй. Банк, Б.Жаргалсайхан хоёр аман байдлаар тохиролцсон байх магадлалтай учраас гэрээн дээр мэдээлэл алга.
• Хөгжлийн банкны гүйцэтгэх захирал үүрэг гүйцэтгэгч асан, хуульч Ж.Эрхэмбаатарыг төрсөн ахын компани зээл авсан гэх мэдээлэл шинээр нээлттэй сонсголын үеэр гарч ирсэн. Энэ зээл Хөгжлийн банк дээр төлөгдсөн.
•  BRB компанийн үүсгэн байгуулагч Ж.Энхжаргалангийн эхнэр зээл авсан ч зориулалт нь тодорхойгүй байгаа учир тодруулахын тулд нээлттэй сонсгололын үеэр гэрчээр дуудсан.
• Өнгөрсөн арван жилийн хугацаанд Хөгжлийн банк 7.5 их наяд төгрөгийн зээлийг гаргасан. Бид урьдчилсан байдлаар материалуудыг үзэхэд 60 хувь нь зориулалтын  дагуу олгогдсон нь батлагдаж чадахгүй байна. Өөрөөр хэлбэл, 4.5 их наяд төгрөгийн зээл зориулалтын бусаар олгогдсон. Үүнээс харахад Хөгжлийн банк үүргээ бага биелүүлсэн. Хөгжлийн банкны санхүүжилтээр аймгуудыг холбосон зам барьсан, төмөр зам, цементийн үйлдвэр, цахилгаан станц баригдсан. Үүнээс үзэхэд Хөгжлийн банк  улс орны хөгжилд бага ч хувь нэмэр оруулж,  алдагдал хүлээсэн.  Мөн Засгийн газраас Хөгжлийн банканд ямар ч үнэлэлт, дүгнэлтийг арван жилийн хугацаанд өгөөгүй.
• Хөгжлийн банк олгосон зээлдээ хяналт тавих ёстой байсан. Мөн Хөгжлийн банк доллароор зээл олгох үед банкны лицензгүй байсан. 2017 он хүртэл Хөгжлийн банк нэртэй, тусдаа хуультай ХХК хэлбэрээр үйл ажиллагаагаа эрхэлж байсан байгаа юм. Банкны лицензгүй учир Монголбанктай ямар нэгэн харилцаа тогтоох боломжгүй учир долларын ханшийг удирдаж чадахгүй нөхцөл үүссэн. Миний бодлоор төгрөгийн орлоготой зээлийг төгрөгөөр бодож л олгох ёстой байсан.
• Зээлийн хувийн хэрэг мэргэжилтний шүүгээн дотор, эсвэл газар овоолоод тавьчихсан байсан. Үүнийг нэг жилийн хугацаанд цахимжууллаа. Энэ явцад энд тэндээс тамгатай цаас гараад ирэх үе байсан.
• Хөгжлийн банкны чанаргүй зээлдэгч нарыг зээлийн мэдээллийн санд оруулж эхэлсэн.
• Харилцагчийг улс төрийн нөлөөлтэй эсэхийг шалгаж, Хөгжлийн банкны тогтолцоог шинэчилж байгаа.  
• Гадны компани тодорхой гэрээ хийгээд, санхүүжилт авч болно. Гол нь Хөгжлийн төсөл мөн үү гэдгийг зөв тодорхойлох чухал.