Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх БНХАУ-д хийж буй албан ёсны айлчлал хийж байгаа. Энэхүү айлчлал нь нэлээд үр дүнтэй болж, хоёр улс манай улсын эдийн засагт ач холбогдол өгөх хэд хэдэн баримт бичигт гарын үсэг зуржээ.

      Тодруулбал, БНХАУ-ын Төв банктай хийсэн Своп гэрээгээ сунгасан. Мөн дунд хугацааны Эдийн засаг, гадаад худалдааны стратегийн бүрэн түншлэлийн баримт бичгээ шинэчлэн,  хөрөнгө оруулалтын хөгжлийн дунд хугацааны бичиг баримтад гарын үсэг зурлаа. Уг хоёр бичиг баримтын хүрээнд нийт 17 баримт бичигт гарын үсэг зурж, салбар яамдын хэд хэдэн төсөл арга хэмжээг урагшлуулах ажил болсон аж.

 Тэгвэл эдгээр гэрээ хэлэлцээрийг эдийн засагчид хэрхэн дүгнэж, ямар байрь суурьтай байгаа талаар эдийн засагчидтай ярилцлаа.

ЭДИЙН ЗАСАГЧ Л.ОЮУН:ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЭНЭ УДААГИЙН АЙЛЧЛАЛ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ХУВЬД ЭЕРЭГ ӨӨРЧЛӨЛТ АВЧИРНА

-Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх БНХАУ-д албан ёсны айлчлал хийж, томоохон гэрээ хэлэлцээрийг хийлээ. Үүнээс  гол анхаарлыг татаж буй асуудал БНХАУ-ын Төв банктай хийсэн Свопын гэрээгээ сунгасан явдал байлаа. Энэ гэрээг сунгах манай улсад ямар үр дагавруудыг авчирна гэж та харж байна вэ?

            -Одоогийн байдлаар манай улсад гадаад өрөө төлөх  боломж хомс байгаа энэ үед БНХАУ-тай хийсэн Свопын гэрээгээ сунгах нь хамгийн оновчтой шийдвэр байх. Аж ахуйн нэгж, арилжааны банкуудын нөхцөл байдал тогтвортгүй  байгаа энэ үед өрөө төлөх гэхээсээ илүүтэй  хугацааг нь сунгах хэрэгтэй байдаг.  Уг гэрээг сунгасан байгаа хугацаандаа бүтээн байгуулалтаа хийж, орлогоо нэмэгдүүлэх нөхцөл бүрдүүлэхийн тулд зээлийнхээ хугацааг хойшлуулах арга хэмжээ авдаг. Үүнийг иргэд маань ойлгох хэрэгтэй.

-БНХАУ цар тахлын улмаас хоёр жилийн хугацаанд гадаадын айлчлал хүлээн авахгүй байсан. Энэ долоо хоногт эхний таван орныг хүлээн авлаа. Үүнд Монгол Улсыг багтааж, цөөнгүй гэрээ хэлэлцээр хийлээ. Та эдийн засагч хүний хувьд уг уулзалтаас ямар үр дүнг хүлээж байгаа вэ?

            - Монгол Улс төрийн эрх мэдлийн хувьд хараат бус, тусгаар тогтносон,  түүхэндээ ч хэлэх үгтэй, хийсэн юмтай орон шүү дээ. Харин эдийн засгийн хувьд бусад улсаас хараат болох магадлалтай нөхцөл байдалд байдаг. Тиймээс манай улс хамтран ажиллаж буй гэрээ, авч буй зээлийн асуудал дээрээ нөхцөлөө сайн тохирч, харилцан ашигтай байх гэрээг байгуулж чадвал энэ удаагийн Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн айлчлал өндөр ашигтай байна гэж харж байгаа. Эрсдэлээ тооцож, зөв гэрээ, хэлцээр хийсэн тохиолдолд ямар ч улстай хамтран ажиллаж болдог.

-Сангийн яамны сайд Б.Жавхлан нүүрсний экспортыг 40-70 сая тоннд хүргэнэ гэсэн байсан. Энэ нь боломжтой юу?

            -Монгол Улс өөрсдийн дотоод анхны үнээр бус дэлхийн зах зээлийн үнээр экспортлох юм бол  эдийн засаг хөгжихөд томоохон өсөлт авчирна. Тухайн үеийнхээ дэлхийн зах зээлийн үнээр худалдаална гэдгээ гэрээ дээрээ тусгаж өгөх нь хамгийн чухал. 

-Зүүнбаян-Ханги чиглэлийн 226.9 км төмөр зам нээлтээ хийлээ. Тус боомт богино хугацаанд ашиглалтад орсонд иргэд сайшаалтай хандаж байгаа. Энэ ч Ерөнхийлөгчийн гадаад айлчлалтай давхцаж байгаа нь эдийн засагт чухал нөлөөтэй гэж харах нэгэн ч байна энэ тухайд та ямар бодолтой байна вэ?

            -Манай улсын хувьд гадаад харилцаа болон экспортдоо анхаарч ажилласан тохиолдолд эдийн засгаа сайжруулах нөхцөл бүрдэнэ. Энэ төмөр замыг дагаад ачаа тээвэр, ашигт малтмал болон бусад бараа бүтээгдэхүүн түүхийн эдийн экспортын олон урсгал нээгдэж, эдийн засгаа тэлэх боломжтой болж байгаад баяртай байна. Цар тахлын жилүүдэд манай улсын эдийн засаг нэлээд доройтсон. Мөн хил гаалийн асуудлаас үүдэн боомтууд дээр ачааны урт дараалал үүссэн, ачаалалтай байгаа. Энэ үед шинээр боомт нээх  хилийн ачааллыг бууруулж өгч байна. Дээрээс нь Зүүнбаян-Ханги ойролцоо орон нутгийн эдийн засаг дээшилж хөгжинө. Аймгуудад хийсэн судалгаанаас үзэхэд хилийн ойролцоох аймгууд илүүтэй хөгжсөн байдаг. Ер нь аливаа улс орон хилээ дагаж хөгждөг шүү дээ.

ЭДИЙН ЗАСАГЧ Б.ЛАКШМИ: СВОПЫН ГЭРЭЭГ СУНГАХ НЬ СУЛ ТАЛТАЙ Ч ОДООГИЙН БАЙДЛААР ХАМГИЙН ОНОВЧТОЙ ШИЙДВЭР

-БНХАУ-д Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх айлчлал хийж байна. Энэ айлчлалынхаа үеэр БНХАУ-ын Төв банктай хийсэн байсан Свопын гэрээгээ сунгалаа. Мөн өөр 17 бичиг баримтад гарын үсэг зурлаа. Эдгээр гэрээ, хэлэлцээрүүдийг та хэрхэн дүгнэж байгаа вэ?

            -Монгол Улс БНХАУ-ын Төв банктай хийсэн байсан Свопын гэрээгээ олон дахин сунгах нь их хэмжээний өр цуглуулж байна л гэсэн үг. 2023 онд манай улс эдийн засгийн томоохон сорилтуудтай нүүр тулах магадлалтай байгаа. 

        Бондын үндсэн төлбөрөө төлөх, валютын нөөц буурсан гэх томоохон асуудлууд бий.  Харин энэ удаа зээлээ сунгах нь эдийн засагт нөлөөлөх сөрөг нөлөөг буруулна. Гэхдээ манай улс өрийн менежментийн асуудлаа сайжруулж, өрөө хурдан хугацаанд төлж дуусгах боломжтой. Цар тахлын улмаас эдийн засгийн уналттай байгаа нөхцөлд үүнээс өөр арга хэмжээ авах гарц одоогоор алга байна.